İzmir Büyükşehir Belediyesi, Basmane’nin esaslı üretim kültürünü “Basmane’de Kadın Eli – İzmir Basma Geleneği Deneyim Atölyesi” ile yaşatıyor. Basmane’de Yeniden Basma Atölyesi’nde buluşan bayanlar, kentin geçmişinden bugüne ulaşan basma geleneğini bu kere sadece dinlemekle kalmadı; ahşap kalıpları ellerine alarak kumaşa kendi desenlerini bastı. Yoğun ilgi gören ve 15 kişilik kontenjanı kısa müddette dolan atölyenin önümüzdeki günlerde tekrarlanması planlanıyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanlığı bünyesindeki İzmir Miras, kentin kültürel belleğini yaşatmaya yönelik çalışmalarına Basmane’de devam ediyor. Bölgenin üretim geçmişinde iz bırakan basma geleneği, bu sefer bayanların katıldığı tecrübe atölyesiyle yine hayat buldu. Yeniden Basma Atölyesi’nde düzenlenen üç saatlik çalışmada 15 iştirakçi, evvel basma geleneğinin geçmişini ve Basmane’nin bu zanaatla kurduğu bağı dinledi. Akabinde ahşap baskı kalıplarını kullanarak kumaş üzerine kendi baskılarını yaptı. Geçmişten taşınan motiflerin yine kumaşla buluştuğu atölye, iştirakçiler için tıpkı vakitte Basmane’nin kültürel mirasını yakından tanıma fırsatı oldu.
“Kültürel mirasımızla duygusal ve tarihsel bağ kurduk”
Ege Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde vazifeli akademisyen Dr. Tülay Gül Polat ise geçmişte müzecilik alanında da çalıştığını belirterek kültürel mirasın uygulamalı çalışmalarla yaşatılmasının değerine dikkat çekti. Polat, “Kültürel miraslarımıza sahip çıkmamız çok değerli. İzmir Miras da bu mevzuda üzerine düşen vazifesi büyük bir emekle yerine getiriyor. Basma zanaatının elbette çok küçük bir modülüne dahil olabildik fakat bu kadarı bile o duygusal ve tarihî bağı kurmak için çok değerliydi. Atölyeden çok büyük keyif aldım” diye konuştu.
Basmane’de tesadüfen gördü, basma sanatının kesimi oldu
Basmane sokaklarında gezerken atölyeyi fark ettiğini anlatan İknur Yatırgünsur, klâsik sanatlara ilgisinin kendisini içeriye çektiğini söyledi. Daha evvel uzaktan izlediği bir üretimin birinci defa kesimi olduğunu belirten Yatırgünsur, “Gerçekten çok keyifli ve eğlenceli geçti. Benim için bir birinciydi. Daima uzaktan gördüğüm bir şeydi, şahsen içinde olmak çok keyifliydi. Hoş bir tarihi bilgilendirme de aldık. Şimdi basmaya ve Basmane bölgesine daha farklı bir bakış açısıyla bakıyorum” dedi. Kendisinin de bez bebekler yaptığını söyleyen Yatırgünsur, atölyede öğrendiklerini kendi üretimine taşımayı düşündüğünü belirterek, “Bu sanatı bez bebek kıyafetleriyle nasıl birleştirebilirim diye düşündüm. Katılmamda bunun da tesiri vardı. Bütün bunlar bir araya geldi ve benim için çok keyifli bir süreç oldu” diye konuştu.
Üniversitede slayttan öğrendi, Basmane’de deneyimledi
Ege Üniversitesi Moda Tasarımı mezunu Gözde Dadakoğlu için ise atölye, eğitim hayatında teorik olarak öğrendiği basma geleneğiyle yıllar sonra uygulamalı olarak buluşma fırsatı oldu. Dadakoğlu, “Basma geleneğini daha evvel derslerde işlemiştik fakat o vakit yalnızca slayt halinde görmüştük. Hiç deneyimleme bahtım olmamıştı. İzmir Miras’ın paylaşımını görünce çabucak kayıt olmak istedim. Burada bunu deneyimleme talihi yakaladım. Hem tarihi açıdan hem de nasıl uygulayacağımız konusunda bizi bilgilendirdiler. Burada olduğum için çok memnun oldum” tabirlerini kullandı.
“Her gün geçtiğim Basmane’ye artık öbür gözle bakıyorum”
Kendisini bir kent gönüllüsü olarak tanımlayan Sibel Atak da atölyenin, her gün içinden geçtiği Basmane’nin geçmişini daha yakından tanımasını sağladığını söyledi. Sibel Atak, “Her gün geçtiğim Basmane’nin isminin nereden geldiğini, basım tekniğini ve bu mirasın nasıl yaşatıldığını öğrenmek benim için çok değerliydi. Atölye çok keyifliydi. Bu mirası tekrar yaşatmanın hazzı ve keyfi içindeyim” dedi.
Geçmişin motifleri bugünün kumaşlarında
Bir devir Basmane’nin üretim ömrünün kıymetli modüllerinden olan basma geleneğinin yine görünür kılındığı atölyede, geçmişten gelen desenler iştirakçilerin ellerinde tekrar kumaşlara taşındı. İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Miras çalışmalarıyla kentin somut ve somut olmayan kültürel mirasını müdafaanın yanı sıra bu pahaların kentliler tarafından deneyimlenmesini ve nesilden jenerasyona aktarılmasını hedefliyor. Birinci buluşması yoğun ilgi gören “Basmane’de Kadın Eli – İzmir Basma Geleneği Deneyim Atölyesi”nin 15 kişilik kontenjanı büsbütün doldu. Atölye, yeni iştirakçilerle önümüzdeki günlerde yine gerçekleştirilecek.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
