Sabahları uyanmak istemiyor, kendinizi yorgun, yetersiz ve daima duvara çarpıyormuş üzere hissediyorsanız tükenmişlik sendromu ile karşı karşıya olabilirsiniz. Acıbadem Fulya Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Talat Sarıkavak, özellikle son yıllarda iş ile hayat hudutlarının silikleşmesi, artan iş yükü, işyerinde kendini inançta hissetmemek ve daima ulaşılabilir olma baskısının tükenmişlik sendromuna taban hazırlayabildiğini belirterek, “Şüphesiz kurumların da birtakım düzenlemeleri kesinlikle yapmaları gerekir. Fakat kişisel olarak günlük yaşantınızda yapabileceğiniz birtakım değişiklikler de, tükenmişliğin fizikî ve ruhsal açıdan daha önemli boyutlara ulaşmasını önlemeye katkı sağlayabilir. Gerekli tedbirler alınmadığında ise tükenmişlik; hafıza ve uyku meselelerinden mide-bağırsak şikayetlerine, kalp ve damar sıhhatinden bağışıklık sisteminin zayıflamasına dek çeşitli fizikî ve ruhsal problemlerle bağlantılı olabilmektedir” diyor.
Günümüzde tükenmişliğin sıklıkla depresyonla karıştırıldığını, bu durumun da gereksiz ve artan antidepresan kullanımına yol açabildiğini belirten Dr. Sarıkavak, 10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü kapsamında yaptığı açıklamada, tükenmişlik sendromuna karşı ferdî olarak alınabilecek 4 tesirli tedbiri anlattı, değerli ihtarlar ve tekliflerde bulundu.
- Size düzgün gelen uğraşlar edinin
Bireylerin iş saatleri dışında büsbütün farklı bir kimliğe bürünebilmeleri hayati ehemmiyet taşır. Tertipli yürüyüş, bütçe gerektirmeyen el sanatları yahut okuma kümeleri üzere hobiler zihni yeniler. Bilhassa sivil toplum kuruluşlarında istekli toplumsal sorumluluk faaliyetlerinde bulunmak, tükenmişlikte sıklıkla kaybolan ‘kişisel muvaffakiyet ve işe yarama’ hissini güçlü bir formda onararak şahsa doğal bir ruhsal kalkan sağlar.
- Ekran maruziyetini sınırlayın
Modern çağın en sinsi tehlikelerinden biri olan ‘dijital yorgunluk’, yoğun ekran maruziyetiyle birlikte beynin daima alarm halinde kalmasına sebep olabilir. Bu durum uyku hijyenini bozarak gerilime karşı vücudu koruyan melatonin hormonunun salgılanmasını baskılayabilir. Sağlıklı kalmak için ekran maruziyetini bilhassa akşam saatlerinde sınırlamak ve biyolojik uyku ritmini odunsuz bir biçimde korumak, vücudun gerilim yükünü azaltmak açısından kritik rol oynar.
- Stresi yönetmeyi öğrenin
Tükenmişliğe karşı, farkındalık (mindfulness) temelli gerilim azaltma uygulamaları, beynin endişe ve gerilim yansılarını azaltarak duygusal tükenmeyi kısa vadede hafifletmeye ve kişinin ‘anda kalmasına’ yardımcı olabilir. Fakat kalıcı bir güzelleşme sağlamak için psikoterapi tekniklerinden yararlanılmalıdır. Psikoterapi, kişinin olayları felaketleştirme eğilimini, mükemmeliyetçiliğini ve hudut koymakta yaşadığı zahmetleri ele alarak uzun vadede daha sağlıklı başa çıkma maharetleri ve ruhsal dayanıklılık geliştirmesine yardımcı olabilir.
- İş gerilimini meskene taşımayın
Psikiyatri Uzmanı Dr. Talat Sarıkavak “Tükenmişlik, tıpkı bulaşıcı bir hastalık üzere iş yerinden aile hayatına sıçrama ve eşlerin yahut çocukların psikolojisini bozma potansi
yeline sahiptir. Araştırmalar, gerilimini meskene taşıyan şahısların eşlerinde de emsal tükenmişlik ve performans düşüşleri görüldüğünü kanıtlamaktadır. Konuta girmeden evvel zihinsel bir bariyer oluşturmak, konutta iş konuşmamak ve aile içi irtibatta ‘işten ruhsal olarak kopabilmeyi’ başarmak, hem bireyi hem de ailenin bütünlüğünü korur” diyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
