Atlas Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü Arş. Gör. Uzm. Psk. Çağatay Demirel, son periyotta okullarda yaşanan şiddet olaylarının akabinde toplumsal bulaşma ve kopya şiddet riskine dikkat çekti. Demirel, medya, okul ve aile iş birliğinin kıymetini vurgulayarak şiddet imgelerinin ve faili öne çıkaran sansasyonel haber lisanının terk edilmesi, öğrencilerdeki risk işaretlerinin erken fark edilmesi ve gözetici rehberlik sistemlerinin güçlendirilmesi davetinde bulundu.
Atlas Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Bölümü Arş. Gör. Uzm. Psk. Çağatay Demirel, son günlerde okullarda yaşanan şiddet olayları, yayılma riski ve önleyici adımlar üzerinde değerlendirmelerde bulundu.
Arş. Gör. Uzm. Psk. Çağatay Demirel, Manisa, Başakşehir ve son olarak Esenyurt’ta okullarda yaşanan şiddet olaylarının toplumu derinden sarstığını belirterek “Bu olayları birbirinden bağımsız öfke patlamaları olarak görmemek gerekir. Ağır bir şiddet olayının akabinde kısa müddette misal olayların görülme riskinin arttığı biliniyor. Lakin her yeni hadiseyi bir evvelkinin direkt sonucu saymak da doğru olmaz; risk herkeste değil, esasen kırılgan olanlarda yoğunlaşır” dedi.
Sosyal bulaşmayı, bir davranışın ya da hissin beşerden beşere, birden fazla vakit hiç tanışmadan geçmesi olarak tanımlayan Arş. Gör. Uzm. Psk. Çağatay Demirel, “Bir şiddet olayı ekranlarda saatlerce dönüyorsa, kendini çıkmazda ve görünmez hisseden biri için o aksiyon “duyulmanın bir yolu” üzere görünmeye başlayabilir. Dehşet ve öfke de tıpkı yoldan yayılır. Şunu açıkça söylemek gerekir: Bu haberleri izleyen çocukların büyük çoğunluğu şiddete yönelmez” diye konuştu.
Okula gitmek istememe ortaya çıkabilir
Okulun inançlı olduğuna dair inanç sarsıldığında çocuğun bunu birçok vakit vücuduyla söylediğini tabir eden Arş. Gör. Uzm. Psk. Çağatay Demirel, “Okula gitmek istemez, karnı ya da başı ağrır, uyuyamaz. Bunlar ekseriyetle süreksiz reaksiyonlardır; yanında sakin bir yetişkin olması birçok vakit yeterlidir” dedi.
Kopya şiddet riskine dikkat!
Ergenlerde tablonun farklı olabileceğini kaydeden Demirel, “Uzun müddettir dışlanan, zorbalığa uğrayan bir genç, failin gördüğü ilgiyi korkutucu da olsa “görünür olmanın” bir yolu sanabilir. Kanlı manzaralara tekrar tekrar maruz kalmak da vakitle acıya karşı duyarsızlaştırır. Kopya şiddet riski de burada başlar. İçinde öfke biriktiren bir genç, diğerinin yaptığını ve günlerce konuşulduğunu gördüğünde eşiği aşmaya yaklaşabilir. Belirleyici olan, olayın nasıl anlatıldığıdır. Saldırganın ismi, imajları, silahı ve yazdığı notlar tekrar tekrar öne çıkarıldığında, farkında olmadan taklit edilebilir bir model ortaya çıkar” ikazında bulundu.
Medya, okul ve aile birbirini tamamlamalı
Şiddetin tek bir sebebin sonucu olmadığını vurgulayan Demirel, özellikle medyanın kullandığı lisanın değerini vurgulayarak şunları söyledi:
“Medya bu zincirde kıvılcım üzeredir; kıvılcımın neye dönüşeceğini çocuğun aile ve okuldaki tamponları yani dayanak sistemleri belirler. Bu yüzden medya, okul ve aile birbirini tamamlamak zorundadır. Evvel haber lisanı değişmelidir. Olay anına ilişkin kayıtlar, yaralanma manzaraları ve kullanılan aletler paylaşılmamalıdır.
Görüntüler paylaşılmamalıdır
Kamuoyunun bilgilendirilmesi değerlidir; fakat haberin odağı fail değil, olayın ciddiyeti, mağdurlara verilen dayanak ve tüzel süreç olmalıdır. İmgeleri çoğaltan sadece basın kuruluşları da değildir. Ailelerin ve öğretmenlerin de bu kayıtları iletileşme kümelerinde paylaşmaktan kaçınması hayati ehemmiyet taşır.”
Okullardaki rehberlik servislerine vazife düştüğünü söyleyen Arş. Gör. Uzm. Psk. Çağatay Demirel, “Okulda ihtar işaretlerinin hiçbiri tek başına şiddet göstergesi değildir; içine kapanık olmak kimseyi tehlikeli yapmaz. Fakat dışlanma, yoğun öfke, ümitsizlik ve tehdit ya da amaç gösterme içeren paylaşımlar bir araya geldiğinde rehberlik servisi vakit kaybetmeden devreye girmelidir. Maksat cezalandırmak değil, o gence vaktinde ulaşmaktır. Arkadaşındaki tehlikeli bir durumu bildiren öğrenci yaftalanma korkusu yaşamamalıdır. Olaydan etkilenen öğrencilerin ruhsal olarak izlenmesi ve gerektiğinde profesyonel takviyeye yönlendirilmesi de bu sistemin parçasıdır” dedi.
Çocuktaki değişiklikler uygun gözlenmeli
“Evde meseleler bağırarak, cezayla ya da güçle çözülüyorsa çocuk sorun çözme lisanını oradan öğrenir” diyen Demirel, “Derdi “ergenlik” diye geçiştirilen bir genç, yalnızlığını diğer yerlerde aramaya başlayabilir. Bunu ailelere hata yüklemek için söylemiyoruz; birçok ebeveyn bunu farkında olmadan yapar. Çocuğun odasına kapanmasını, öfkesindeki ani değişimi ya da girdiği çevrimiçi kümeleri birinci fark edebilecek olan tekrar ailedir.
Korkunuzu çocuğa yüklemeden “Okulda nasıl hissediyorsun, seni sıkan ya da korkutan bir şey var mı?” diye sorun. Arkadaş etrafını ve dijital hayatı baskı kurmadan lakin gözden kaçırmadan izleyin, şiddet içerikli platformlara erişimi yaşa uygun filtrelerle sınırlayın” dedi.
Arş. Gör. Uzm. Psk. Çağatay Demirel, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Okul güvenliği zil çaldığında başlamaz; ailede, sınıfta ve ekranda başlar. Medyayı failleri görünür kılan sansasyonel lisanı terk etmeye, okulları hami rehberlik düzeneklerini güçlendirmeye, aileleri ise çocuklarıyla yakın ve açık bir bağ kurmaya davet ediyoruz.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
