Türk Medeni Kanunu’nun kabulünün 100’üncü yılı dolayısıyla Yeditepe Üniversitesi ile Marmara Üniversitesi Hukuk fakülteleri ve Medeni Hukukçular Derneği iş birliğiyle ‘Medeni Kanunumuzun 100. Yılı Sempozyumu’ düzenlendi. Açılışta konuşan Yargıtay Başkanvekili Adem Albayrak, “Devletlerin anayasası vardır, bireyin de anayasası Medeni Kanun’dur. Medeni Kanun insanın en mahrem alanlarına dokunur” dedi.
Sempozyumun birinci günü, 15 Ekim’de Yeditepe Üniversitesi’nde gerçekleştirildi. Program, ‘Türk Kanunu Medenisi ve Cumhuriyet Sergisi’nin açılışıyla başladı. Stantta, Türk Medeni Kanunu’nun 1926’da yürürlüğe girmesinden bugüne kadar geçirdiği değişiklikler ve hukuk alanındaki gelişmeler tarihi evraklar ve görsellerle ziyaretçilere sunuldu.
Sempozyuma Yargıtay Başkanvekili Adem Albayrak, Yeditepe Üniversitesi Kurucusu ve Onursal Başkanı Bedrettin Dalan, Yeditepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Durman, Atatürk Araştırma Merkezi (ATAM) Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kılınç, Medeni Hukukçular Derneği Başkanı ve aynı zamanda Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Osman Gökhan Antalya ve Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Acar’ın yanı sıra akademisyenler ve hukukçular katıldı.
‘Bireyin Anayasası Medeni Kanundur’
Sempozyumun açılışında konuşan Yargıtay Başkanvekili Adem Albayrak, Medeni Kanun’un bireyin hayatındaki yerine değinerek, “Devletlerin anayasası vardır, bireyin de anayasası Medeni Kanun’dur” dedi. Medeni Kanun’un bireyin tüm hayatına ait kuralları düzenlediğini söz eden “Medeni Kanun insanın en mahrem alanlarına dokunur. İşte bu sebeple Medeni Kanun, insan hayatına dokunan kıymetli bir kanun olarak baz alınmalı” diye konuştu.
Kanunun tarihî kıymetine de değinen Albayrak, “Osmanlı Devleti’nden devralınan birçok şer’i ve örfi yapı, 17 Şubat 1926 tarihinde kabul edilen Medeni Kanun ile yerini laik, ulusal ve çağdaş bir hukuk nizamına bırakmıştır. Bu yönüyle Medeni Kanun sadece teknik bir hukuk metni değildir. Toplumsal yapıyı dönüştürmeyi amaçlayan bir nitelik taşımaktadır” diye konuştu.
‘Hukuk Düzenini Kurmak Kadar Uygulamak Da Önemli’
Cumhuriyet’in yeni bir hukuk tertibi kurma ve kanunları tekrar oluşturma iradesinin tek başına kâfi olmadığını vurgulayan Albayrak, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Hukuk nizamını kurmak kâfi değil. Ne kadar düzgün bir kanun yaparsanız yapın, onu güzel uygulayan olmadığı sürece o kanunun gerçek sonuç vermesi mümkün değildir. Uygun kanun, düzgün uygulayıcı, düzgün sonuç. Yeterli kanun, berbat uygulayıcı, berbat sonuç. İşte bu noktada Sayın Mahmut Esat Bozkurt’u rahmetle, minnetle anmak istiyorum. 1925 yılında o zamanki haliyle adliye vekili olarak misyon yapan Mahmut Esat Bozkurt öncülüğünde, Ankara’da bir hukuk mektebinin kurulması için büyük bir efor ve gayret verilmiş ve 5 Kasım 1925’te Ankara Adliye Hukuk Mektebi, Mustafa Kemal Atatürk tarafından açılmıştır.”
‘Türk Kadınına Hak Ettiği Yer Yeniden Teslim Edildi’
Yeditepe Üniversitesi Kurucusu ve Onursal Başkanı Bedrettin Dalan ise Medeni Kanun’un Türk bayanının toplumsal pozisyonunu güçlendirmesi ve çağdaşlaşma sürecinde değerli bir dönüm noktası olduğunu belirtti. Eski Türk toplumlarında bayanın güçlü bir yere sahip olduğuna dikkat çeken Dalan, Medeni Kanun’la bayanların evlilik, boşanma ve miras üzere alanlarda haklarının garanti altına alınması ve toplumsal hayatta hak ettikleri pozisyona tekrar ulaşmaları için kıymetli bir adım atıldığını tabir etti.
‘Tarihi Bir Dönüm Noktası Oldu’
Yeditepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Durman da Türk Medeni Kanunu’nun Cumhuriyet’in çağdaşlaşma sürecindeki değerine dikkat çekerek, “Bundan tam 100 yıl evvel, 17 Şubat 1926 tarihinde kabul edilen ve 4 Ekim 1926 tarihinde yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu, Cumhuriyetimizin çağdaşlaşma yolunda attığı en kıymetli adımlardan biridir. Bu büyük ıslahat sırf hukuk sistemimizin yine düzenlenmesi manasına gelmiyordu. Tıpkı vakitte toplumumuzun geleceğine ait esaslı bir tercihi ortaya koyuyordu. Bu tercih, hukukun üstünlüğüne, laikliğe, bireyin hak ve özgürlüklerine ve kadın-erkek eşitliğine dayanan çağdaş bir toplum sistemi kurulması yönündeydi” dedi.
‘Güçlü Bir Hukuk Düzeni Nitelikli İnsanlara Da İhtiyaç Duyar’
Hukuk eğitiminin kıymetini de vurgulayan Durman, “Bizim için hukuk eğitimi sadece mevzuatı bilen ve uygulayan şahıslar yetiştirmek değildir. Tıpkı vakitte adalet duygusu gelişmiş, insan haklarına saygılı, eleştirel düşünebilen ve toplumsal sorumluluk taşıyan bireyler yetiştirmektir. Zira biliyoruz ki güçlü bir hukuk sistemi sadece yeterli hazırlanmış kanunlara değil, o kanunları adalet anlayışıyla yorumlayan ve uygulayan nitelikli insanlara da muhtaçlık duyar” tabirlerini kullandı.
Prof. Dr. Gökhan Antalya ise “Türk Medeni Kanunu, Cumhuriyetin eti kemiğidir ve onun ruhunun yansıdığı toplumsal hayat kurallarıdır” dedi. Standın değerine de dikkat çeken Prof. Dr. Antalya, “Muazzam bir stant. Mahmut Esat Bozkurt’un büstü de stantta yer alıyor. Bir değerli olayımız daha var. Bir heykeli yine gün yüzüne çıkardık, aydınlığa kavuşturduk. Bugün Mahmut Esat Bozkurt’un büstü de stant salonumuzda bizi karşılıyor” sözlerini kullandı.
‘MEDENİ KANUN SIRADAN BİR KANUN DEĞİLDİR’
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Acar da 1926’da Türk Kanunu Medenisi’nin kabulünün Cumhuriyet’in en değerli hukuk ataklarından biri olduğunu belirterek “İnsanımızın çağdaş dünyada yerini alması amaçlanmış, bu doğrultuda değerli yenilikler yapılmıştır. Türk hukukçuları, yargıçlar ve bilim insanları, 100 yıllık süreçte Medeni Kanun’u uygulamış ve yorumlamıştır. Böylece bu kanunu kendi hukuk kültürümüzün ve hukuk geleneğimizin bir modülü haline getirmiş bulunmaktayız” diye konuştu.
İkinci Gün Marmara Üniversitesi’nde
Sempozyum kapsamındaki oturumlarda başlangıç kararları, bireyler hukuku, aile hukuku, miras hukuku, eşya hukuku ve borçlar hukuku başlıkları ele alındı. Akademisyenler, kanunun yürürlüğe girmesinden bu yana yaşanan türel gelişmeleri, yargı kararlarını ve uygulamada karşılaşılan meseleleri kıymetlendirdi.
Sempozyumun ikinci günü, 16 Ekim’de Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Göztepe Yerleşkesi’nde gerçekleştirilecek. İki günlük program, Türk Medeni Kanunu’nun 100 yıllık birikimi ve gelecekteki tüzel gereksinimlerin ele alınacağı oturumlarla sona erecek.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
