Elinizde ya da kolunuzda uyuşma, karıncalanma, yanma yahut sebebi bir türlü bulunamayan ağrı mı var? Gece uykudan uyandıran bu yakınmalar bazen hudut sıkışmasının birinci işareti olabiliyor. Üstelik hudut mesaj testlerinde (EMG) besbelli bir sorun saptanmasa da şikayetler devam edebiliyor. Acıbadem Altunizade Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji, El Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Egemen Ayhan, “Bazı hudut sıkışmaları, yapılan incelemede besbelli bulgu vermeyebildiğinden ötürü, bilhassa gece uykudan uyandıran, tekrarlayan, giderek artan yahut güçsüzlüğün eşlik ettiği şikayetleri ‘geçer’ diye beklemeyin. Erken ve hakikat kıymetlendirme, kalıcı işlev kaybını önlemek açısından önemlidir” diyor.
Bilgisayar başında uzun mühlet çalışmak, akıllı telefonu uzun mühlet kullanmak, mouse ve klavye kullanırken birebir el hareketlerini daima tekrarlamak ve ergonomik olmayan çalışma şartları hudut sıkışmalarına bağlı şikayetlere sebep olabiliyor. Prof. Dr. Egemen Ayhan “Bilgisayar kullanırken yahut telefonu uzun müddet tutarken ellerinizde artan uyuşma, gece uykudan uyandıran karıncalanma, dirseği bükünce küçük ve yüzük parmağında uyuşma, belli bir noktaya dokunulduğunda elektriklenme hissi ya da açıklanamayan el güçsüzlüğü hudut sıkışmasının ipuçları olabilir” diyor. Birtakım hastalarda, ‘sinir ölçüm testi’ olarak bilinen EMG’de rastgele bir sorun saptanmadığı halde şikayetlerin devam ettiğini belirten Prof. Dr. Ayhan sözlerine şöyle devam ediyor: “Bize ‘EMG sonucum olağan fakat elim hâlâ uyuşuyor’ yahut ‘Uzun vakittir ağrım var, lakin sebebi bulunamadı’ diyerek başvuran hastalar oluyor. EMG, hudut sıkışmalarının değerlendirilmesinde değerli bir incelemedir. Lakin kimi durumlarda test olağan sonuçlansa da hastanın yakınmaları hudut sıkışmasını düşündürebilir.”
Gençlerde de görülüyor
Sinir sıkışmalarının görülme yaşı, etkilenen sinire ve altta yatan sebeplere nazaran değişiyor. Diyabet, birtakım hormonal ve romatizmal hastalıklar, gebelik, tekrarlayan zorlayıcı hareketler ve ferdî anatomik özellikler riski etkileyebiliyor.
Prof. Dr. Ayhan, “Sinir sıkışması sırf ileri yaşın sorunu değil. Genç bir hastada gece uyuşması, orta yaşlı bir hastada el marifetinde azalma ya da diğer bir hastada dirseği bükünce parmaklarda elektriklenme ile karşımıza çıkabiliyor. Şikayetin yaştan çok dağılımına, mühletine ve muayene bulgularına bakıyoruz” diyor.
“Elimde karıncalar geziyor”, “Bardak elimden düşüyor”, “Ağrım çok fazla”
Hastalar hudut sıkışmasının belirtilerini “Gece uyanıp elimi sallamadan rahatlayamıyorum”, “Parmak uçlarımda güya iğneler batıyor”, “Elimde elektrik dolaşıyor”, “Telefonu tutarken iki parmağım uyuşuyor”, “Anahtarı çevirmekte zorlanıyorum” ya da “Bardak elimden düşüyor” halinde günlük ömürlerinden çarpıcı örneklerle anlatıyor. Prof. Dr. Ayhan, “Bu tabirler, yakınmanın yalnızca ağrıdan ibaret olmadığını; uykuyu, iş ömrünü ve ince el hünerlerini de etkileyebildiğini gösteriyor. Bazen hastamız ‘Elim benim değilmiş üzere hissediyorum’ diye tanım ediyor. Gece ortaya çıkan uyuşmanın gündüz de devam etmeye başlaması, bir şeyleri sık düşürmek yahut düğme iliklemekte zorlanmak bizim için kıymetli uyarılar” diyor.
Şikayetin nerede başladığı önemli
Sinir sıkışmasının değerlendirilmesinde uyuşma yahut ağrının hangi bölgede hissedildiği, hangi parmaklara yayıldığı ve hangi hareketlerle arttığının kıymetli ipuçları verdiğini belirten Prof. Dr. Egemen Ayhan “Örneğin; dirsek büküldüğünde küçük parmak ve yüzük parmağında ortaya çıkan uyuşma, muhakkak bir noktaya dokunulduğunda hissedilen elektriklenme yahut elde güç kaybı, sinirlerin detaylı biçimde değerlendirilmesini gerektirebiliyor” diyor. Muayenede hastanın yakınmalarının dağılımını, belirtilerin ne vakit ortaya çıktığını, hangi durumlarla arttığını ve kas gücünü dikkatle değerlendirdiklerini vurgulayan Prof. Dr. Ayhan “Sinirin anatomik seyri boyunca yapılan inceleme, sorunun hangi bölgede olabileceği konusunda yol gösteriyor. Gerektiğinde birinci incelemeye ek olarak daha amaçlı hudut mesaj testleri de planlanabiliyor” diye konuşuyor.
Tedavi ertelenirse ne olabilir?
Başlangıçta gelip geçen uyuşma ve karıncalanma, hudut üzerindeki baskı devam ederse vakitle daima hale gelebiliyor. İleri olgularda parmaklarda his azalması, kavrama ve çimdikleme gücünde kayıp, ince işlerde zorlanma ve el kaslarında erime görülebiliyor. Uzun müddetli ve ağır hudut hasarında bu kayıpların bir kısmı tedaviden sonra bile tam olarak düzelmeyebiliyor. Prof. Dr. Ayhan, “Her uyuşma kalıcı hasara ilerlemez; kıymetli olan ilerleyici belirtileri vaktinde fark etmek. Bazen yıllarca gece uyuşmasını önemsememiş, fakat elindeki kuvvet azaldığında başvurmuş hastalarla karşılaşıyoruz. Halbuki kaslarda besbelli erime oluşmuşsa hududu rahatlatmak her vakit kaybedilen kas gücünü geri getirmeyebilir. Tedavide emelimiz sırf ağrıyı geçirmek değil, elin gelecekteki fonksiyonunu de korumak” diyor.
Gecikmiş hadiselerde en değerli sorun: Alışmak
Yakınmaların vakit zaman azalması, hastanın günlük temposu yahut yapılan birinci tetkikin olağan sonuçlanması başvuruyu geciktirebiliyor. Kimi şahıslar gece uyuşarak uyanmayı, elini sallayarak rahatlamayı yahut aşikâr hareketlerden kaçınmayı alışkanlık haline getiriyor. Halbuki bu değişiklikler altta yatan sorunun devam ettiğinin işareti olabilir.
Her uyuşma hudut sıkışmasından kaynaklanmıyor
Boyun kaynaklı hudut kökü problemleri, yaygın hudut hastalıkları, diyabet, eklem ve tendon rahatsızlıkları üzere farklı durumlar benzeri yakınmalara sebep olabiliyor. Bu sebeple sırf şikayetlerin varlığıyla ya da sadece EMG sonucuyla kesin teşhis konulmuyor. Detaylı öykü, duyu ve kas gücü muayenesi ile gerekli görülen incelemeler birlikte bedellendiriliyor.
Tedavi bireye özel planlanıyor
Tedavi; hududun nerede sıkıştığına, belirtilerin mühletine, muayeneye ve varsa hudut hasarının derecesine nazaran değişiyor. Hafif olgularda zorlayıcı hareketlerin düzenlenmesi, uygun durumda atel kullanımı ve seçilmiş hastalarda öbür cerrahi dışı teknikler tercih edilebiliyor. İlerleyici güç kaybı, bariz hudut hasarı yahut uygun tedaviye karşın devam eden yakınmalarda cerrahi kıymetlendirme gerekebiliyor. Prof. Dr. Ayhan “Her uyuşma hudut sıkışması değildir; her hudut sıkışması da ameliyat gerektirmez. Lakin gece uykudan uyandıran, tekrarlayan, giderek artan yahut güçsüzlüğün eşlik ettiği şikayetleri ‘geçer’ diye beklemeyin. Olağan bir test sonucu, devam eden yakınmaların göz ardı edilmesi manasına gelmemeli. Erken ve yanlışsız kıymetlendirme, kalıcı işlev kaybını önlemek açısından önemlidir” diyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
