Göğüs kanseri teşhisinin akabinde başlayan tedavi süreci, hastaların günlük hayatlarında da kimi değişiklikleri beraberinde getiriyor. Kemoterapi ve öteki sistemik tedaviler sırasında ortaya çıkabilen yan tesirlerle baş etmek, enfeksiyon riskini azaltmak, kâfi beslenmek ve ilaçları yanlışsız kullanmak bu devrin kıymetli başlıkları arasında yer alıyor. Her hastanın tedavisi ve gereksinimleri farklı olduğundan, günlük hayatla ilgili tekliflerin de uygulanan tedaviye ve hastanın sıhhat durumuna nazaran kişiselleştirilmesi gerekiyor. Memorial Ataşehir Hastanesi Tıbbi Onkoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Nur Şener, göğüs kanseri tedavisi sırasında dikkat edilmesi gereken 7 noktayı anlattı.
1. Beslenmede katı yasaklar yerine istikrarlı ve kâfi beslenmeye odaklanın
Meme kanseri tedavisi sırasında beslenme, hastanın genel durumunun korunması ve tedavi sürecinin daha rahat geçirilmesi açısından kıymet taşıyor. Bu devirde tek tip beslenmek, kimi besin kümelerini büsbütün hayatından çıkarmak ya da bilimsel desteği olmayan diyetlere yönelmek gerçek değil. Bilhassa iştahsızlık, bulantı ve tat değişikliği yaşayan hastaların beslenme sistemleri şahsî gereksinimlerine nazaran planlanmalı. Kâfi protein ve güç alımına dikkat edilmeli, sıvı tüketimi ihmal edilmemeli. Kilo kaybı yahut beslenme zahmeti yaşanması durumunda sıhhat takımından ve gerektiğinde diyetisyenden dayanak alınmalı.
2. Ateş ve enfeksiyon belirtilerini hafife almayın
Kemoterapi başta olmak üzere birtakım kanser tedavileri, bağışıklık sisteminde misyon alan kan hücrelerinin sayısını azaltarak enfeksiyon riskini artırabilir. Bu sebeple el hijyenine dikkat etmek, enfeksiyon geçiren şahıslarla yakın teması azaltmak ve tedavi grubunun önerdiği tedbirleri uygulamak değerlidir. Kemoterapi sırasında ateşiniz 38 derece yahut üzerine çıkarsa, beklemeden tedavi grubunuzla bağlantıya geçin; grubunuza ulaşamıyorsanız acil servise başvurun. Ateşin zaten düşmesini beklemek yahut sırf ateş düşürücü alarak durumu izlemek, gerekli değerlendirmeyi geciktirebilir. Ateş olmasa bile titreme yahut genel durumda ani kötüleşme gelişirse sıhhat takımına haber verilmelidir.
3. Vitaminleri ve bitkisel eserleri hekiminize müracaattan kullanmayın
Kanser tedavisi sırasında bağışıklığı güçlendirdiği ya da kanseri güzelleştirdiği savıyla kullanılan vitaminler, besin destekleri ve bitkisel eserler her vakit pak olmayabilir. Birtakım eserler kanser ilaçlarının tesirini değiştirebilir yahut tedavinin yan tesirlerini artırabilir. Bu sebeple hastaların kullandıkları tüm ilaçları, vitaminleri ve bitkisel eserleri onkologlarıyla paylaşmaları gerekir. Bir eserin doğal olması, inançlı olduğu yahut tedaviyle etkileşime girmeyeceği manasına gelmez. Destek gereksinimi varsa bunun tabip değerlendirmesiyle belirlenmesi en hakikat yaklaşımdır.
4. Yan tesirleri erken bildirin
Tedavi sırasında bulantı, halsizlik, ağız yaraları, ishal, kabızlık, cilt değişiklikleri ve saç dökülmesi üzere farklı yan tesirler görülebilir. Lakin her hastada tıpkı yan tesirler ortaya çıkmaz ve bunların şiddeti de değişebilir. Yaşanan şikâyetlerin erken bildirilmesi, destekleyici tedavilerin vaktinde başlanmasına ve sıkıntıların daha kolay denetim altına alınmasına yardımcı olur. Yan tesirleri tedavinin kaçınılmaz bir modülü olarak görüp katlanmaya çalışmak yerine sıhhat grubuyla paylaşmak kıymetlidir. İlaçları bırakmak, dozları değiştirmek yahut tedavi takımının teklifleri dışında ek ilaç kullanmak yerine takımla bağlantıya geçilmelidir. Bilhassa şiddetli ya da süratle berbatlaşan belirtilerde tıbbi kıymetlendirme geciktirilmemelidir.
5. Fizikî aktiviteyi büsbütün bırakmayın
Kanser tedavisi sırasında halsizlik ve yorgunluk sebebiyle hastalar günlük hareketlerini azaltabiliyor. Meğer sıhhat durumuna uygun fizikî aktivite, yorgunluğun azalmasına, kas gücünün ve günlük fonksiyonların korunmasına yardımcı olabilir. Yürüyüş ve şahsa nazaran düzenlenmiş kas güçlendirme antrenmanları, hastanın kapasitesine nazaran planlanabilir. Kısa mühletlerle başlayıp aktiviteyi tolere edildiği ölçüde artırmak mümkündür. Burada değerli olan herkese birebir antrenman programını önermek değil, aktiviteyi hastanın sıhhat durumuna nazaran düzenlemektir. Bariz halsizlik, baş dönmesi, nefes darlığı yahut diğer bir sıhhat sorunu varsa idmana başlamadan ya da devam etmeden evvel sıhhat takımına danışılmalıdır.
6. Uyku ve ruhsal sıhhatinizi da tedavinin bir modülü olarak görün
Meme kanseri tanısı ve tedavi süreci; tasa, kaygı, belirsizlik hissi ve uyku problemlerine sebep olabilir. Bu hislerin yaşanması anlaşılır bir durumdur. Hastaların kendilerini daima güçlü yahut olumlu hissetmek zorunda olmadıklarını bilmeleri değerlidir. Uzun mühlet devam eden telaş, uykusuzluk ve ruhsal kahırlar günlük hayatı etkiliyorsa sıhhat grubuyla paylaşılmalı ve gereksinim halinde ruhsal dayanak alınmalıdır. Aile ve yakın etrafın takviyesi de bu süreçte bedel taşır. Ruhsal dayanak, ömür kalitesini ve tedavi sürecine ahengi destekleyen bakımın bir kesimidir.
7. Tedavi ve denetimlerinizi grubunuzla birlikte planlayın
Meme kanserinde tedavi planı; hastalığın biyolojik özelliklerine, evresine, uygulanan ilaçlara ve hastanın genel durumuna nazaran belirlenir. Tedavi tarihleri, ilaçların kullanım hali ve denetim randevuları bireye özel olarak düzenlenir. Hastaların kendilerini yeterli hissettikleri için ilaçlarını bırakmamaları, yan tesirler sebebiyle tedaviyi kendi kararlarıyla ertelememeleri gerekir. Bununla birlikte, kan kıymetleri yahut yan tesirler sebebiyle doktor tarafından önerilen doz değişiklikleri ve ertelemeler, inançlı tedavi idaresinin bir kesimi olabilir. Tedaviyle ilgili bir sorun yaşandığında yahut randevuya gitmeyi engelleyen bir durum ortaya çıktığında onkoloji grubuyla irtibata geçilmelidir.
Aklınıza taklan soruları tedavi grubunuzla paylaşın
Tedavi sırasında etraftan ve internetten çok sayıda teklifle karşılaşmak, hastaların kafasını karıştırabilir. Öteki bir hastaya uygun gelen bir eser ya da metot herkes için uygun olmayabilir. Beslenme, günlük ömür, ilaçlar yahut yan tesirlerle ilgili soruları çekinmeden tedavi takımına yöneltmek değerlidir. Hastaların muhtaçlıklarını ve tasalarını paylaşabildiği, kararların sıhhat grubuyla birlikte alındığı bir irtibat, tedavi sürecinin daha inançlı ve daha rahat yürütülmesine yardımcı olur.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
