Kapadokya Üniversitesi’nde düzenlenen 3. Ulusal Yapay Zekâ Buluşması’nda, üniversitenin kurucusu, muharrir ve düşünür Alev Alatlı’nın teknolojiyi insani, etik ve felsefi boyutlarıyla sorgulayan yaklaşımı yeni tartışmalara taşındı. Rektör Prof. Dr. Hasan Ali Karasar, “Alev Hoca bugün hayatta olsaydı ne düşünürdü?” sorusundan hareketle yaptığı değerlendirmede, dataların ve yapay zekâ teknolojilerinin birkaç büyük şirketin elinde toplandığına dikkati çekerek, Türkiye’nin geleceğe ait stratejik kararlarını bağımsız biçimde verebilmesinin kıymetini vurguladı.
Yazar, düşünür ve akademisyen Alev Alatlı (1942-2024), kurucusu ve Mütevelli Heyeti Başkanı olduğu Kapadokya Üniversitesi’nde düzenlenen 3. Ulusal Yapay Zekâ Buluşması’nda teknolojiyi insani, etik ve felsefi boyutlarıyla birlikte ele alan bakış açısıyla yine anıldı.
Buluşmada konuşan Rektör Prof. Dr. Hasan Ali Karasar, Alatlı’nın teknolojiyle bağını şöyle anlattı: “Alev Hoca seksenli yaşlarında dahi yapay zekâ ve blok zincir teknolojilerini yakından takip ederdi. Bunların insani, etik ve felsefi açıdan sorgulanması gerektiğini bize her vakit hatırlatırdı.”
“Hayatta olsaydı ne düşünürdü?”
Karasar, yapay zekâ alanındaki kartelleşme problemini, Alatlı’nın gözünden şöyle lisana getirdi:
“Alev Hoca bugün hayatta olsaydı ne düşünürdü? Bunu daima düşünüyorum. Bugün 7-8 büyük teknoloji kartelinin eline geçmiş bir dünyadan kelam ediyoruz; hem data alanında hem de yapay zekâ teknolojisinde. Bütün bunlar karşısında hem ülkemizin gelecekteki stratejik tercihlerini korumak hem de gençlerimizin ileri teknolojilerden azami ölçüde yararlanmasını sağlamak için üç yıldır bir araya geliyoruz.”
Karasar, data güvenliğinin bu çağın öncelikli meydan okuması olduğunu belirterek, stratejik alanlarda “verilerin zehirlenmesi ve yok edilmesi” üzere risklere dikkati çekti. “Bir makinenin tahlil gücü, ona verilen dataya dayanır. O bilgilerin korunması en değerli önceliklerimizden biri.” diyen Karasar, teknolojinin sorumluluğunun makinelere devredilemeyeceğini vurguladı. Karasar, “Her teknolojiyi kullananın bir sorumlusu vardır ve bu sorumlu kesinlikle insan olmalıdır.” dedi.
Akıl, ahlak, adalet ve adap
Karasar, yapay zekâ alanındaki tüm çalışmaların, Alatlı’nın “akıl, ahlak, adalet ve adap” anlayışı doğrultusunda, insanın ve toplumun gereksinimleriyle birlikte kıymetlendirilmesi gerektiğini söyledi. Alatlı’nın bakış açısı, buluşmanın farklı oturumlarında da gündeme geldi.
Anadolu’nun işletmeleri de rekabet edebilmeli
Alatlı’nın kurduğu üniversitenin bölgesel kalkınma vizyonuna da değinen Karasar, teknolojiye erişimin sadece büyük şirketlere has kalmaması gerektiğini belirtti. Anadolu’daki işletmelerin, bilhassa KOBİ’lerin yeni teknolojilere ve uzmanlık takviyesine ulaşmasının değerine dikkat çeken Karasar, buluşmanın kamu, üniversite, özel kesim ve sivil toplumu bir araya getirerek kamunun hazırladığı yapay zekâ aksiyon planlarına ve yol haritalarına katkı sunmayı amaçladığını tabir etti.
Araştırmacı Bekir Ağırdır, yapay zekânın kazanımlarının nasıl paylaşılacağı sorusunu, Alatlı’nın kelamlarıyla çerçeveledi: “Mesele, adil bir toplumu, bereketli bir ekonomiyi, ahlaklı ve adaplı bir gündelik hayatı nasıl inşa edeceğimiz.”
Kapadokya Üniversitesi Danışma Kurulu Üyesi Barış Karakullukçu da konuşmasında Alatlı’nın unsurlarını hatırlattı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
