Yeditepe Üniversitesi araştırmacıları tarafından geliştirilen ve farklı virüs tiplerine karşı yüksek aktiflik gösteren yeni bir antiviral bileşik, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından Altın Madalya ile ödüllendirildi. Laboratuvar çalışmalarında dört farklı virüs modeline karşı yüzde 99,99 seviyesinde antiviral aktiflik gösteren buluş, geniş spektrumlu antiviral eserlerin geliştirilmesi açısından kıymetli bir potansiyel taşıyor.
Yeditepe Üniversitesi akademisyenleri Prof. Dr. Fikrettin Şahin, Dr. Sevda Demir ve Araştırma Görevlisi Bekir Can Altındişoğulları ile araştırmanın başlangıcında Yeditepe Üniversitesi bünyesinde vazife yapan Prof. Dr. Pınar Şen tarafından geliştirilen “Yeni Morfolin Schiff Bazı ve Viral Patojenlerin Neden Olduğu Hastalıklarda Kullanımı” başlıklı buluş, TÜRKPATENT Altın Madalya mükafatına layık görüldü.
Yeni sentezlenen morfolin Schiff kimi bileşiğinin antiviral aktifliği; adenovirüs, herpes simpleks virüsü, poliovirüs ve bovin koronavirüsü üzerinde gerçekleştirilen hücre temelli deneylerle araştırıldı. Farklı biyolojik özelliklere sahip bu dört virüs modelinde elde edilen sonuçlar, geliştirilen bileşiğin geniş spektrumlu antiviral uygulamalar açısından umut vadeden bir aday olduğunu ortaya koydu. Buluşun münhasır lisanslama sürecinin de tamamlanması, teknolojinin ticarileştirilmesi yönünde değerli bir adım olarak değerlendirildi.
“Bilimsel Bilginin Teknolojiye ve Ekonomik Değere Dönüşmesi Büyük Önem Taşıyor”
Yeditepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Genetik ve Biyomühendislik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Fikrettin Şahin, mükafata layık görülen buluşun farklı disiplinlerden araştırmacıların ortak çalışmasının bir eseri olduğunu belirterek üniversitelerde üretilen bilimsel bilginin teknolojiye dönüştürülmesinin değerine dikkat çekti.
Bilimsel araştırmaların sadece akademik yayınlarla sonlu kalmaması gerektiğini vurgulayan Şahin, üniversitelerin bilgi üretmenin yanı sıra toplumsal ve ekonomik kıymet oluşturan yenilikçi teknolojilerin geliştirilmesinde de öncü rol üstlenmesi gerektiğini tabir etti.
Türkiye’de son yıllarda yenilikçi eser ve teknolojilerin geliştirilmesi ile patentlenmesi konusunda kıymetli ilerlemeler kaydedildiğini belirten Şahin, bu muvaffakiyetlerin sürdürülebilir ekonomik bedele dönüşmesinde ticarileştirme süreçlerinin kritik değere sahip olduğunu söyledi.
Şahin, üniversite-sanayi iş birliğinin güçlendirilmesi, patentli buluşların lisanslama ve teknoloji transferi yoluyla endüstriye kazandırılması ve geliştirilen yenilikçi eserlerin memleketler arası pazarlara taşınmasının Türkiye’nin teknoloji geliştirme kapasitesine kıymetli katkılar sağlayacağını vurguladı.
Pandemi Sonrası Antiviral Araştırmalara Odaklandılar
Buluşun kimyasal altyapısını geliştiren Prof. Dr. Pınar Şen, Güney Afrika’daki Rhodes Üniversitesi’nde yürüttüğü doktora sonrası araştırmalarında antikanser ve antibakteriyel bileşikler üzerine çalıştığını belirtti.
COVID-19 pandemisinin akabinde antiviral araştırmaların ehemmiyetinin daha da belirginleştiğini tabir eden Şen, farklı virüs tiplerine karşı tesirli olabilecek yeni moleküller geliştirmek hedefiyle kimya ve nanoteknolojiyi bir araya getiren bir yaklaşım benimsediklerini anlattı.
Organik kimya, inorganik kimya ve gereç bilimini içerecek formda sentetik kimya alanında çalışan Prof. Dr. Şen, yeni bir molekülün laboratuvar şartlarında biyolojik aktiflik göstermesinin tek başına kâfi olmadığını belirterek, geliştirilen bileşiğin aktifliğini artırmak maksadıyla nanoteknolojik yaklaşımlardan yararlandıklarını tabir etti.
Şen, elde ettiği formülasyonun farklı virüs kümelerine karşı gösterdiği aktifliğin, geniş spektrumlu antiviral teknolojilerin geliştirilmesi açısından değerli bir başlangıç oluşturduğunu söyledi.
Dört Farklı Virüs Modelinde Güçlü Antiviral Etkinlik
Araştırmanın deneysel sonuçlarını kıymetlendiren Araştırma Görevlisi Bekir Can Altındişoğulları, çalışmada biyolojik yapıları ve özellikleri birbirinden farklı dört virüs modelinin kullanıldığını belirtti.
Adenovirüs, herpes simpleks virüsü, poliovirüs ve bovin koronavirüsü üzerinde gerçekleştirilen laboratuvar deneylerinde yüzde 99,99 seviyesinde antiviral aktiflik gözlemlediklerini söz eden Altındişoğulları, farklı virüs kümelerine karşı tesirli olabilecek antiviral materyallerin geliştirilmesinin araştırmanın temel amaçlarından biri olduğunu söyledi.
COVID-19 pandemisinin viral enfeksiyonların sadece insan sıhhati üzerinde değil, toplumsal ömür ve global iktisat üzerinde de önemli tesirler oluşturabileceğini gösterdiğini belirten Altındişoğulları, gelecekte ortaya çıkabilecek viral salgınlara hazırlıklı olunabilmesi için geniş tesir spektrumuna sahip yeni antiviral teknolojilere muhtaçlık duyulduğunu vurguladı.
“Bulgular Umut Verici, Ancak İleri Araştırmalar Gerekiyor”
Çalışmanın biyolojik değerlendirmelerini gerçekleştiren Dr. Sevda Demir, araştırmanın en dikkat alımlı yönlerinden birinin hem DNA hem de RNA virüslerini, ayrıyeten zarflı ve zarfsız virüs modellerini kapsaması olduğunu belirtti.
Geliştirilen bileşiğin farklı virüs kümelerinde yüksek antiviral aktiflik göstermesinin bilimsel açıdan değerli olduğunu tabir eden Demir, mevcut sonuçların hücre temelli laboratuvar deneylerinden elde edildiğine dikkat çekti.
Demir, bu bulguların direkt klinik kullanıma hazır bir tedavi geliştirildiği manasına gelmediğini vurgulayarak sonraki kademelerde bileşiğin antiviral tesir sisteminin detaylı biçimde araştırılacağını ve laboratuvar ortamında elde edilen sonuçların canlı sistemlerde de doğrulanmasının hedeflendiğini söyledi.
Araştırmanın insan sıhhatinin yanı sıra veteriner hekimlik alanında da potansiyel uygulamalar taşıdığını belirten Demir, bilhassa sığırlarda hastalıklara sebep olabilen bovin koronavirüsüne karşı elde edilen sonuçların hayvan sıhhati açısından da kıymetlendirilmesi gerektiğini söz etti.
Hedef: Patentli Buluşun Yenilikçi Antiviral Ürünlere Dönüştürülmesi
TÜRKPATENT Altın Madalya ödülüyle bilimsel ve teknolojik açıdan kıymetli bir muvaffakiyet elde eden araştırma takımı, bundan sonraki süreçte geliştirilen bileşiğin tesir sisteminin aydınlatılması, aktiflik ve güvenlilik çalışmalarının ilerletilmesi ve uygun kullanım alanlarının belirlenmesi üzerine odaklanmayı hedefliyor.
Buluşun münhasır lisanslama sürecinin gerçekleştirilmiş olması, üniversite bünyesinde geliştirilen bilimsel bilginin endüstriye aktarılması ve katma pahası yüksek yenilikçi antiviral eserlere dönüştürülmesi açısından değerli bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Yeditepe Üniversitesi araştırmacılarının elde ettiği bu muvaffakiyet, disiplinler arası bilimsel iş birliğinin, patent odaklı araştırma yaklaşımının ve üniversite-sanayi etkileşiminin yenilikçi sıhhat teknolojilerinin geliştirilmesindeki değerini bir kere daha ortaya koyuyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
