Tiroit nodülleri birçok vakit belirti vermeden gelişirken, bazen uzunluğunda fark edilen bir şişlik, boğazda baskı hissi, yutma zahmeti yahut ses değişikliği üzere şikayetlerle kendini gösterebiliyor. Nodül olduğunu öğrenen şahısların aklına ise birinci olarak “Acaba kanser miyim?” sorusu gelebiliyor. Acıbadem Kadıköy (Dr. Şinasi Can) Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şefika Burçak Polat, tiroit nodüllerinde takip yahut ameliyat kararının, nodülün boyutu, ultrasondaki özellikleri ve gerektiğinde yapılan biyopsinin sonuçları doğrultusunda verildiğini belirterek “Tiroit nodülü saptanması tek başına kanser manasına gelmez. Değerli olan, nodülün ultrason özelliklerini, boyutunu, tiroit işlevlerini ve kişinin risk faktörlerini birlikte değerlendirmektir. Birtakım nodüller rastgele bir müdahale gerektirmeden takip edilirken kimilerinde biyopsi yahut cerrahi tedavi gündeme gelebilir” diyor. Prof. Dr. Polat, tiroit nodülleri hakkında bilinmesi gereken 10 değerli noktayı anlattı, değerli ihtarlar ve tekliflerde bulundu.
- Bu belirtiler varsa vakit kaybetmeyin
Prof. Dr. Şefika Burçak Polat “Tiroit nodülünüz süratle büyüyorsa, ses kısıklığı ya da nefes darlığına sebep oluyorsa yahut muayenede sert ve hareketsiz hissediliyorsa, kesinlikle kısa müddette bir endokrinoloji uzmanı tarafından değerlendirilmelisiniz” diyor.
- Risk değerlendirmesi ultrasonla yapılır
Tiroit nodüllerinin değerlendirilmesinde birinci adımlardan biri ultrason incelemesidir. Bu incelemede nodülün büyüklüğü, yapısı ve sonları kıymetlendirilir. Bilhassa katı nodüllerde, etrafındaki tiroit dokusuna nazaran ultrasonda daha koyu görünme, küçük kireçlenme odakları, sistemsiz hudutlar, tiroit kapsülünün dışına uzanım ve kuşkulu lenf bezlerinin varlığı üzere kanser açısından risk oluşturabilecek özellikler araştırılır. Ultrason bulguları tek başına kesin kanser tanısı koydurmaz; ileri incelemelerin planlanmasına yardımcı olur
- Düşük riskli nodüller çoklukla takip edilir
Her tiroit nodülü için biyopsi yapılması gerekmez. Ultrasonda düzgün huylu yahut düşük riskli özellikler gösteren nodüller, boyutlarına ve öbür klinik bulgulara nazaran belli aralıklarla takip edilir. Denetimlerde nodülün büyüyüp büyümediği ve görünümünde kuşkulu bir değişiklik olup olmadığı kıymetlendirilir. Takip aralığı her hastada birebir değildir; ultrason bulgularına ve şahsî risklere nazaran belirlenir.
- Orta ve yüksek riskli nodüllerde biyopsi gerekebilir
Ultrasonda kuşkulu özellikler gösteren ve boyutu 1-1,5 cm’nin üzerinde olan nodüllerde, boyutları da dikkate alınarak ince iğne aspirasyon biyopsisi istenebilir. Bu süreçte ince bir iğneyle nodülden hücre örneği alınır ve laboratuvarda incelenir. Biyopsi gerekliliği sadece nodülün büyüklüğüne nazaran belirlenmez. Örneğin kimi yüksek riskli nodüllerde daha küçük boyutlarda da biyopsi düşünülebilirken, düşük riskli nodüllerde daha büyük boyutlarda bile takip tercih edilebilir.
- Aile hikayesi ve radyasyon geçmişi olanlarda risk daha yüksektir
Ailesinde tiroit kanseri bulunanlar ile geçmişte baş-boyun bölgesine radyasyon tedavisi uygulanmış şahıslarda tiroit kanseri gelişme riski artabilir. Bu bilgiler, hekimin nodülün özelliklerini yorumlamasında ve takip ya da biyopsi kararını vermesinde ehemmiyet taşır. Aile hikayesi yahut radyasyon geçmişi bulunması tek başına kanser olduğu manasına gelmez. Çocuklarda tiroit nodüllerinde malignite çıkma mümkünlüğü yetişkinlerden daha fazladır.
- Tiroit fazla çalışıyorsa sintigrafi istenebilir
Tiroit nodülü olan bir hastanın kan testinde TSH seviyesi düşükse, yani tiroit bezi fazla çalışıyorsa, tiroit sintigrafisi üzere nükleer tıp görüntülemeleri yapılabilir. Sintigrafide nodül ‘sıcak’ yani faal çalışan bir nodül olarak görülürse, kanser riski çok düşük olduğundan çoklukla biyopsiye gerek kalmaz. Lakin karar, öteki klinik ve görüntüleme bulgularıyla birlikte verilir.
- Biyopsi sonuçları Bethesda sistemiyle değerlendirilir
Tiroit ince iğne biyopsisi sonuçları, milletlerarası kabul gören Bethesda sınıflaması ile kıymetlendirilir. Bethesda 2 sonucu güzel huylu bulguları söz eder ve uygun hastalarda takip kâfi olabilir. Fakat düzgün huylu nodüller büyüyerek nefes darlığı, yutma zahmeti üzere bası belirtilerine yol açarsa cerrahi ya da radyofrekans ablasyon üzere minimal invaziv tedaviler gündeme gelebilir.
- Tiroit hormonu ile nodül küçültme tedavisi günümüzde önerilmiyor
Prof. Dr. Şefika Burçak Polat “Tiroit işlevleri olağan olan hastalarda nodülü küçültmek maksadıyla tiroit hormonu kullanımı; kalp ritim bozuklukları, kemik erimesi ve kemik kırığı riskini artırdığı için günümüzde tercih edilmemektedir” diyor.
- Şüpheli yahut berbat huylu sonuçlarda cerrahi öne çıkar
Biyopsi sonucu kanser açısından kuşkulu (Bethesda 5) yahut berbat huylu (Bethesda 6) ise çoklukla cerrahi tedavi önerilir. Ameliyatın kapsamı; nodülün özellikleri, kanserin çeşidi ve boyutu, tiroit dışına yayılım ve uzunluğundaki lenf bezlerinin durumu kıymetlendirilerek belirlenir. Buna nazaran tiroit bezinin bir lobu ya da tamamı alınabilir. Seçilmiş küçük ve düşük riskli kanserlerde ise farklı izlem seçenekleri kıymetlendirilebilir.
- Belirsiz biyopsi sonuçları ek kıymetlendirme gerektirir
Bazen biyopsi örneği teşhis koymak için kâfi olmayabilir ya da hücreler yeterli huylu yahut berbat huylu biçiminde kesin sınıflandırılamayabilir. Bu türlü durumlarda biyopsinin tekrarlanması, uygun hastalarda moleküler testler yahut teşhis maksadıyla cerrahi seçenekleri kıymetlendirilebilir. Hangi yolun izleneceği; ultrason bulgularına, nodülün boyutuna, kişinin risklerine ve evvelki test sonuçlarına nazaran belirlenir. Belgisiz sonuçlar, tek başına kanser olarak değerlendirilmemelidir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
