İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, COP31 kapsamında düzenlenen oturumda kentlerin aşırı sıcaklarla uğraş edebilmesi için Avrupa ülkelerine üç davette bulundu. Kentlerin erken ikaz bilgilerine ve finansman kaynaklarına direkt erişmesi gerektiğini vurgulayan Tugay, Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’nın AB dışındaki kentleri de kapsamasını istedi. İzmir’de önümüzdeki iki yılda sıcaklardan en fazla etkilenen ve kendilerini muhafaza imkânı en sonlu mahallelere öncelik vereceklerini belirten Tugay, “İklim uğraşının başarısı, korunan hayatlarla ve azaltılan eşitsizliklerle ölçülmelidir” dedi.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da, İrlanda-AB Pavyonu’nda düzenlenen “Daha Sıcak Bir Dünyada Avrupa’yı Sağlıklı Tutmak: Sıcaklık Riskinden Sağlık Sistemlerinin Dayanıklılığına” başlıklı oturum düzenlendi. Oturumda İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi program yöneticisi Oliver Schmoll, Wellcome İklim ve Sağlık Politikaları Başkanı Arthy Hartwell, Dünya Ekonomik Forumu Dirençli Sağlık Hizmetleri Direktörü Judith Moore konuşma yaptı.
“Kentlerin kollayıcı katmanı inceliyor”
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı Dr. Cemil Tugay, kentlerin aşırı sıcaklara karşı gözetici bir yapıya sahip olması gerektiğini belirterek, “Belediye başkanı olmadan önce cerrahtım. Tıpta çok erken öğrendiğimiz bir şey vardır: Deri, bedenimizin en büyük organıdır ve sıcağa karşı birinci savunma sinirimizdir. Deri fonksiyonunu yerine getiremediğinde bütün beden risk altına girer. Kentlerin de bir derisi vardır. Ağaçlar, gölgelikler, su kaynakları ve yeşil alanlar. Ne yazık ki kentlerimizin pek birçoklarında bu kollayıcı katman giderek inceliyor” dedi.
İklim kaynaklı sıhhat meselelerine dikkat çekti
Aşırı sıcaklarla gayretin belediyeler açısından ekonomik ve toplumsal boyutuna da değinen Tugay, sıcak hava dalgalarının sıhhat sistemi üzerindeki yüküne dikkat çekti. Sıcakların kalp ve göğüs hastalıkları bulunan şahıslar için önemli risk oluşturduğunu belirten Tugay, scaklardan en fazla etkilenenlerin yalnız yaşayan yaşlılar, açık havada çalışan personeller, gebe bayanlar ve çocuklar üzere kırılgan kümeler olduğunu tabir etti. Tugay, “Bu beşerler ilk olarak Avrupa Birliği kurumlarıyla ya da ulusal hükumetlerle karşılaşmıyor. Evvel kentleriyle karşılaşıyorlar: Otobüs sürücüsüyle, konut ziyaretine gelen görevliyle, mahalledeki sıhhat çalışanıyla… İşte bu sebeple sıcaklara hazırlık, sokaktan ve mahalleden başlayarak oluşturulmalıdır” diye konuştu.
Açık alanda çalışan personellerin korunması gerektiğine dikkat çeken Tugay, “İnşaat, tarım ve belediye hizmetlerinde çalışma saatleri tekrar düzenlenmeli. Sıcaklığa en fazla maruz kalınan noktalara gölgelikler ve su kaynakları yerleştirmeliyiz. Bunlar otobüs durakları, yoğun yaya güzergâhları ve insanların sıklıkla kullandığı sokaklar olmalı” sözlerini kullandı.
Sıcak Hava Dalgaları Planı için üç talep
İzmir’de yürütülen İzmir95 Erken Çocukluk Programı ve İzmir Planlama Ajansı’nın çalışmalarına değinen Tugay, mevcut hizmet ağlarının sıcaklıkla gayrette de kullanılabileceğini belirtti. İzmir95 kapsamında gebeliğin yedinci ayından bebeğin bir yaşına gelmesine kadar ailelerin meskenlerinde ziyaret edildiğini hatırlatan Tugay, sıcaklık riskine karşı tespitler açısından bu ziyaretlerin kıymetli bir imkân sunduğunu söyledi.
İzmir Planlama Ajansı tarafından sıcaklık, gölgelik alanlar ve yeşil örtüye ait bilgilerin nüfus bilgileriyle birlikte haritalandırıldığını aktaran Tugay, “Böylece hangi mahallelerin desteğimize daha evvel muhtaçlık duyduğunu belirleyebiliyoruz” dedi.
Geçtiğimiz ay Cork’ta belediye liderleri ve bilim insanlarının iştirakiyle İklim ve Sağlık Belediye Başkanları Zirvesi düzenlendiğini hatırlatan Tugay, Antalya’daki oturumun bu diyaloğu milletlerarası iklim gündemine taşıdığını belirtti. Oturumdan çıkacak sonuçların Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’na katkı sunacağını söz eden Tugay, kentler ismine üç talebini şöyle sıraladı: “Birincisi, kentlere kaynaklara ve erken ikaz datalarına direkt erişim imkânı sağlanması gerekiyor. İkincisi, sıcaklar hudut tanımadığı için planın Avrupa Birliği dışındaki kentlere de açık hâle getirilmesi kıymetli. Üçüncüsü şu: Yeterli fikirlerin kamu ve özel bölüm yatırımcılarının finanse edebileceği projelere dönüştürülmesine yardımcı olmalısınız.”
“Önlemler bu yaz hayata geçirilebilir”
Sıcaklıkla çabada güzel bir tertibin değerli olduğunu belirten Tugay, erken ikaz sistemlerinin sadece duyuru yapmakla kalmaması gerektiğini söyledi. Tugay, “Sıcaklık uyarısı verildiğinde serinleme alanları otomatik olarak açılmalı, çalışma saatleri uzatılmalı ve risk altındaki bireyler telefonla aranmalı” dedi.
Uygulamada yaşanan aksaklıkların üç temel sebebi bulunduğunu belirten Tugay, kurumlar arasındaki uyum eksikliğine, lokal idarelerin risk altındaki bireylere ait datalara erişememesine ve finansmanın kısa vadeli kalmasına dikkat çekti. Tugay, “Meteoroloji ikaz yapıyor, sıhhat sistemi hastaları tedavi ediyor, belediyeler ise sokakları yönetiyor. Fakat birçok vakit bu üçü arasında gerekli uyum sağlanamıyor” dedi.
“Sıcaklıkların ekonomik ve toplumsal maliyetine bakmalıyız”
Sıcak hava dalgalarının tesirlerini ölçmek ve gelecekte yaşanabilecek krizlere hazırlanmak için mahallî ölçekte data toplanması gerektiğini belirten Tugay, İzmir’de kırılgan kümelere yönelik çalışmalar yürüttüklerini anlattı. Bilhassa yalnız yaşayan yaşlıların tespit edilerek kendilerine ulaşılmaya çalışıldığını tabir eden Tugay, yoksulluk yaşayan yurttaşların da konut şartları, elektrik ve besine erişim üzere temel gereksinimler açısından kıymetlendirilmesi gerektiğini söyledi. Kentteki su kaynaklarının da tertipli olarak denetim edilmesinin kıymetine dikkat çeken Tugay, “Bu bilgiler bizim için çok kıymetli. İleride yaşanabilecek sıcak hava dalgalarına karşı bizi hazırlayacak. Bu datalardan hareketle bir plan oluşturmalı ve sıcak hava dalgası kaynaklı krizlere hazırlıklı olmalıyız” diye konuştu.
“Sosyal gereksinimler da gözetilmeli”
Sıcak hava dalgalarına karşı bir sonraki kriz yaşanmadan evvel hazırlık yapılması gerektiğini vurgulayan Tugay, belediye liderlerinin bu mevzuyu bir halk sıhhati sorumluluğu olarak ele alması gerektiğini söyledi. Yurttaşların konutlarını koruyabilmelerinin, güç ve su gereksinimlerini karşılayabilmelerinin ehemmiyetine değinen Tugay, kentlerde yeni ömür ve ortak kullanım alanları oluşturulurken toplumsal gereksinimlerin da gözetilmesi gerektiğini tabir etti. Tugay, “İnsanları koruyacak, konutlarıyla ilgili muhtaçlıklarını, güç harcamalarını ve su muhtaçlıklarını karşılayacak tahliller sunarsak kendilerini çok daha güzel hissedecekler. Yeni alanları yine düzenlememiz gerekiyor. Bu alanlar sırf gölge ve serinleme için değil, birebir vakitte toplumsal gereksinimler için de kullanılmalı. Böylelikle kent ömrüne daha fazla olumlu katkı sağlayabiliriz” sözlerini kullandı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
