İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, COP31’de İzmir’in iklim kriziyle uğraş tecrübelerini anlattı. İklim dirençliliğinin sadece altyapı yatırımlarıyla sağlanamayacağını vurgulayan Okyay, mahalle dayanışması, hami sağlık hizmetleri, tabiat temelli tahliller ve vatandaş iştirakinin değerine dikkat çekti.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı’nda (COP31) İzmir’in iklim kriziyle uğraş tecrübelerini milletlerarası iştirakçilerle paylaştı. Rusya Pavyonu’nda gerçekleştirilen “Sınır Tanımayan İklim Dirençliliği: Global Deneyimler ve Ortaklıkların Gücü” başlıklı oturumda konuşan Okyay, iklim değişikliğinin tesirlerine karşı mahallî idarelerin sorumluluklarına, mahalle ölçeğinde dayanışmanın kıymetine ve kentler arası iş birliklerine dikkat çekti.
“Dirençli bir İzmir dirençli mahallelerle mümkün”
Yerel idarelerin insanların gündelik hayatına direkt dokunduğunu belirten Okyay, iklim krizinin tesirlerini anlatmak için İzmir’deki bir mahalleden örnek verdi. Tek başına yaşayan, sıhhat sıkıntıları bulunan ve aşırı sıcaklarda meskenini serin tutmakta zorlanan yaşlı bir bayanı hayal etmelerini isteyen Okyay, “En yakın yeşil alana yürüyerek ulaşamıyor. Telefonuna gelen aşırı sıcak ihtarını okuyabilse bile ne yapacağını ya da kimden yardım isteyeceğini bilmiyor. Pekala, onun kapısını kim çalacak?” dedi.
İklim krizinin mevcut eşitsizlikleri derinleştirdiğini belirten Okyay, düşük gelir, lisan pürüzleri, bakım sorumlulukları ve yalnızlığın hizmetlere erişimde mahzur oluşturabildiğini kaydetti. Okyay, “Bu sebeple, dirençli bir İzmir’in fakat dirençli mahallelerle mümkün olduğuna inanıyoruz” dedi.
“Tek Sağlık yaklaşımıyla bakıyoruz”
İklim krizine Tek Sağlık yaklaşımı çerçevesinden baktıklarını tabir eden Okyay, insan, hayvan ve etraf sıhhatinin birbirinden başka düşünülemeyeceğini vurguladı. Okyay, “Su kıtlığı, toprağın bozulması ve aşırı sıcaklar, tıpkı çevreyi paylaşan bütün canlıları tesirler. Sıhhatimizi korumak için bu ilgileri belediyenin planlarına, hizmetlerine ve kaynak kullanımına yansıtmamız gerekir” diye konuştu.
İzmir’de yürütülen çalışmalardan örnekler veren Okyay, esirgeyici sıhhat hizmetlerini mahallelere taşıdıklarını belirtti. Sağlık okuryazarlığı, psikososyal dayanak ve sağlıklı yaşlanma programlarının mahallelerin muhtaçlıkları doğrultusunda şekillendirildiğini kaydeden Okyay, hizmetlerin vatandaşlara yakın noktalarda sunulmasının, daha evvel belediyeye başvurmayan bireylere de ulaşmayı sağladığını söyledi. Mahalle bostanlarının da bu yaklaşımın kıymetli bir modülü olduğunu lisana getiren Okyay, “Birlikte besin üretmek, insanların hem besinle ve toprakla hem de birbirleriyle kurdukları bağı güçlendiriyor. Bu bostanları yaygınlaştırırken suyu nasıl kullandığımızı ve toprağı nasıl koruduğumuzu da dikkatle ele almamız gerekiyor” sözlerini kullandı.
Mahalle dayanışması ve afetlere hazırlık
Mahallelerde yer alan Dayanışma Noktalarının vatandaşlarla belediye hizmetleri arasında bağ kurduğunu tabir eden Okyay, bu noktaların insanların yardım isteyebildiği ve inanç ilgileri geliştirebildiği alanlar olduğunu söyledi. Afetlere hazırlıkta da mahalle ölçeğindeki dayanışmanın kıymetine dikkat çeken Okyay, Mahalle Afet Gönüllülerinin rolünü anlattı.
Okyay, “Komşularını tanıyan, mahallî riskleri bilen ve gerekli eğitimleri almış bireyler, afetlere hazırlığın vazgeçilmez bir modülüdür. Belediyenin misyonu ise onları güçlü kamu hizmetleriyle, eğitimle ve uyumla desteklemektir” diye konuştu.
“Katılım, çalışmaların merkezinde yer alıyor”
İklim siyasetlerinin oluşturulmasında vatandaş iştirakinin belirleyici olduğunu vurgulayan Okyay, İzmir’deki İklim Yurttaş Meclislerinin insanların yaşadıkları etrafa ait bilgi ve tecrübelerini karar alma süreçlerine taşımasına imkan sağladığını belirtti.
İklim kriziyle gayrette kentler arasındaki memleketler arası iştiraklerin değerine değinen Okyay, tecrübe paylaşımının sadece başarılı projelerin anlatılmasıyla hudutlu kalmaması gerektiğini vurguladı. Bir yağmur suyu sistemi ya da ekolojik koridor uygulaması paylaşılırken bakım ihtiyaçlarının, maliyetlerin, karşılaşılan zahmetlerin ve uygulamadan kimlerin yararlandığının da konuşulması gerektiğini belirten Okyay, “Hangi tahlilin hangi şartlarda işe yaradığını bilmek, öbür bir kentin kendi gerçekliğine uygun adımı atmasını kolaylaştırır” diye konuştu.
Teknik gruplar arasında saha ziyaretleri, ortak eğitimler ve küçük ölçekli pilot projeler düzenlenerek bilgi alışverişinin kalıcı iş birliklerine dönüştürülebileceğini kaydeden Okyay, lokal idarelere sağlanacak öngörülebilir finansman ve teknik takviyenin de kıymetine dikkat çekti. Okyay, “İzmir, tecrübelerini paylaşmaya, karşılaştığı zahmetleri açıkça konuşmaya ve öbür kentlerden öğrenmeye hazırdır” dedi.
“Hedefimiz daha inançlı mahalleler kurmak”
Konuşmasının sonunda yine sıcak bir yaz gününde konutunda tek başına yaşayan yaşlı bayan örneğine dönen Okyay, iklim dirençliliğinin sırf kriz anında yardım ulaştırmakla sonlu olmadığını söyledi. Asıl amacın tehlikeleri ortaya çıkmadan azaltan, herkes için inançlı ve sağlıklı ömür alanları oluşturmak olduğunu vurgulayan Okyay, “Tehlikeleri en baştan azaltan bir mahalle kurmak istiyoruz. Gölgelikli sokakları, daha serin konutları, yürüme uzaklığında yeşil alanları ve bu yeşil dokuyu yaşatacak su kaynakları olan bir mahalle” tabirlerini kullandı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
