Son datalar, göçmen kıyı kuşlarının popülasyonlarındaki önemli azalmayı münasebetiyle pek çok ekosistemin de yeterli durumda olmadığını ortaya koyuyor. Bilhassa kuşların göç yolları boyunca habitat kaybı ve iklim değişikliğine bağlı riskler, çeşitlerin hayat alanlarını daraltarak hayatta kalma bahtlarını azaltıyor.
Kuşlar, çevresel değişikliklere süratle reaksiyon veren ve ekosistemlerin sıhhatini yansıtan değerli göstergeler. Bugün her sekiz kuş tipinden biri kuşağı tükenme riskiyle karşı karşıya bulunuyor ve dünya çapında kuş tiplerinin %60’ı azalmaya devam ediyor.
Türkiye’deki 5 Kıyı Kuşu Tipi Tehlike Altında
Dünya Tabiat Müdafaa Birliği’nin yapmış olduğu araştırma kapsamında Türkiye’de de 5 kıyı kuşu cinsinin tehlike statüsü artmış oldu. Tehlike statüsü artan kıyı kuşları ise şöyle;
Gümüş yağmurcun (Pluvialis squatarola): Yüksek bir dağılıma sahip olsa da son üç jenerasyonda %30 oranında azalma gösteriyor ve ‘Yaygın’ (LC) kategorisinden iki kategori birden atlayarak “Hassas” (VU) olarak listeleniyor. Habitat kaybı, avlanma ve rahatsızlık üzere tehditler esas nedenler ortasında yer alıyor.
Sürmeli kumkuşu (Limicola falcinellus): Son 13 yılda %30’un üzerinde bir azalma gösteren bu cins, Avrupa’daki üreme alanlarında habitat kaybı ve göç yollarında çeşitli tehditlerden etkileniyor ve ‘Yaygın’ (LC) kategorisinden iki kategori birden atlayarak “Hassas” (VU) olarak listeleniyor.
Taşçeviren (Arenaria interpres): 750.000 – 1.750.000 ortasında bireyden oluşan bu cins, geniş yayılışı olmasına karşın son üç kuşakta %20-29 oranında azalma ile ‘’Yaygın’’ kategorisinden “Tehlike Altına Girmeye Yakın” (NT) kategorisine geçti.
Kızıl kumkuşu (Calidris ferruginea): Son üç kuşakta %30-49 oranında bir düşüş yaşayan bu çeşit, habitat kaybı, iklim değişikliği ve avlanma üzere nedenlerden ötürü risk altında. Cins, “Tehlike Altına Girmeye Yakın” (NT) kategorisinden “Hassas” (VU) kategorisine yükseldi.
Kara karınlı kumkuşu (Calidris alpina): Geniş bir popülasyona sahip olmasına karşın %20-29 oranında bir azalma gösterdiği için ‘Yaygın’ (LC) kategorisinden iki kategori birden atlayarak “Hassas” (VU) kategorisine geçti.
‘Sulak alanlarımızın korunmasının ve onarımının aciliyeti bir kere daha görünüyor.’
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Tabiat Derneği Muhafaza Programı Koordinatörü Şafak Arslan; “IUCN, 16 kıyı kuşunun kırmızı liste kategorisi için bir güncelleme yayınladı. Açıklanan son güncellemede Türkiye’den 5 kıyı kuşu tipi de yer alıyor. Listedeki tüm tiplerin kırmızı liste kategorisi yükseltildi. Bu güncelleme, kıyı kuşlarının karşı karşıya olduğu tehditlerin yalnızca lokal değil, global boyutlarda ele alınması gerektiğini vurguluyor. IUCN, hükümetlerin ve ilgili kuruluşların hudut ötesi işbirliği yaparak, kıyı kuşlarının korunması için acil adımlar atması gerektiğini belirtiyor. Listenin içerisinde yer alan tipler Türkiye için kış göçmeni statüsünde bulunuyor ve kış aylarını Türkiye’deki sulak alanlarda geçiriyor. Bu bağlamda tiplerin korunması için sulak alanlarımızın korunmasının ve onarımının aciliyeti bir defa daha görünüyor” dedi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı