Toksik alakaların ümitsizlik yaratan, özgüveni zedeleyen, gerilime sokan münasebet çeşitleri olduğunu belirten uzmanlar, bu durumun, romantik münasebet, arkadaşlık, iş bağları yahut genel toplumsal bağlantılarda karşımıza çıkabileceğini söylüyor.
Toksik alakalarda şahısların kendini daima bitkin, çaresiz ve kullanılmış hissedebildiğini söz eden Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Sözel ve ruhsal şiddet, manipülatif davranışlar, aşağılayıcı yahut denetim edici tavırlar, cezalandırıcı davranışlar ve duygusal istismar toksik ilginin direkt belirtileridir.” dedi. Yalnız kalma korkusu ile verilen emek ve alışkanlıkların, toksik alakayı sürdürmede değerli rol oynadığına vurgu yapan Beyaz, farkındalık oluşturmanın, belirtileri gözlemleyerek hudutlar çizmenin, korunmanın birinci adımı olarak öne çıktığını aktardı.
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, toksik alakaların belirtileri, nedenleri, bireyler üzerindeki tesirleri ile bu ilgilerden korunma ve çıkış yolları hakkında bilgi verdi.
Tüm bağlantılar toksik olabilir!
‘Toksik’ sözünün, Türkçe’de direkt karşılığı olmasa da mana olarak ziyan veren, zehirleyen ve uzak durulması gereken durumları çağrıştırdığını söz eden Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “İlişki boyutunda da emsal bir mana taşır. Ümitsizlik yaratan, özgüveni zedeleyen, gerilime sokan bağlantı çeşitleri için kullanılır. Toksik alakalar, romantik ilgi, arkadaşlık, iş ilgileri yahut genel toplumsal ilgilerde karşımıza çıkabilir.” dedi.
Bu belirtiler toksik alakanın kanıtı!
Bir bağda toksik ortamın varlığını anlamanın birkaç bariz yolu olduğunu aktaran Beyaz, “Kişi kendini münasebette daima bitkin, çaresiz ve kullanılmış hisseder. Gereksinimlerinin göz arkası edildiğini, daima ikinci planda kaldığını düşünür. Karşı tarafın ruh halindeki tutarsızlıkları fark eder ve bu durumdan gerilime girer. Alınan kararlar yahut yapılan davranışlar, suçluluk, endişe, öfke üzere ağır hislerle geri döner. Karşı tarafı kırmamak için davranışlarına çok dikkat eder ve yansılarından kaygı duyar. Bunların yanında sözel ve ruhsal şiddet, manipülatif davranışlar, aşağılayıcı yahut denetim edici tavırlar, cezalandırıcı davranışlar ve duygusal istismar da toksik münasebetin direkt belirtileridir. Palavra söylemek de bu çeşit münasebetlerde sıkça rastlanan bir işaret olabilir, lakin tek başına toksik ilgi varlığını kanıtlamaz, başka belirtilerle birlikte değerlendirilmeli.” açıklamasını yaptı.
Yalnız kalma korkusu toksik ilgiyi sürdürmeye neden olabiliyor!
Toksik münasebetlerin birçok vakit yalnızlık korkusu nedeniyle sürdürüldüğüne işaret eden Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Kişi, bağlantıyı sonlandırdığında öteki birini bulamama yahut yalnız kalma tasası yaşayabilir.” dedi.
‘Başka biri beni tıpkı biçimde sevmeyecek’ yahut ‘eski çekiciliğim kalmadı’ üzere kanıların, ayrılmayı zorlaştıran inançlar olduğunu kaydeden Beyaz, “Ayrıca ilgi boyunca verilen emek, vakit ve sevgi, alakayı sürdürme eğilimini güçlendirir. Alışkanlıklar ve rutinler de değişimden kaçınmayı beraberinde getirir. Birlikte geçirilen keyifli vakitler, meskende yalnız olmanın yarattığı güvensizlik duygusu, alakada kalmayı cazip kılar.” tabirlerini kullandı.
Toksik bir alakayı fark etmek, korunmanın birinci adımı!
Toksik bir ilgiyi fark etmenin, korunmanın birinci adımı olduğunu vurgulayan Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Birey, belirtileri gözlemleyip, bağlantı öncesi ve sonrası kendi halindeki değişimleri fark edebilir.” dedi.
Farkındalık oluşturmak için tekliflerde bulunan Beyaz, “Düşünceleri ve hisleri not etmek, farkındalık oluşturur. Karşı tarafa sonlar çizmek, disiplinli ve dengeli olmak kıymetlidir. Toksik davranışların, birden fazla vakit karşı tarafın kendisiyle ilgili sıkıntılardan kaynaklandığını kabul etmek gerekir. İrtibat ve farkındalık, bazen toksik davranışları azaltabilir; lakin bu süreç uzun vakit ve emek gerektirir.” formunda konuştu.
Kişi tesirleri fark edip inkâr etmeyi bırakırsa, süreci yönetmek mümkün!
Çoğu durumda toksik ilgilerin, boşanma yahut pasif agresif bağlantıyla sonuçlandığına dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Ancak kişi kendi üzerindeki tesirlerini fark edip inkâr etmeyi bırakırsa, süreci yönetmek mümkün olabilir.” dedi.
Toksik münasebetten kurtulmak için inkârı bırakarak yaşanan durumu gerçekçi bir formda kabul etmek gerektiğinin altını çizen Beyaz, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Kişinin kendisine uygun gelen aktiflikleri ve alışkanlıklarını ihmal etmemesi değerlidir. Uzman dayanağı almak, duygusal güzelleşmeyi hızlandırır ve süreci daha sağlıklı kılar. Münasebet sona erse bile tesirleri bir müddet hissedilebilir. Bu devirde sabırlı olmak, kendine şefkat göstermek ve sezgilerine güvenmek kritik ehemmiyete sahiptir. Kararlar, kişinin kendisiyle yüzleşmesi açısından değerlidir; bu nedenle rasyonel ve farkındalıkla alınmalıdır.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
