İzmit Körfezi’ne tekrar nefes aldıran Taban Çamuru Paklığı Projesi’nin değeri, ‘Marmara Yine: Körfez Taban Çamur Temizliği’ panelinde bir sefer daha ele alındı. Bilim insanlarınca Türkiye’ye örnek olarak gösterilen proje hakkında ayrıntıları paylaşan Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, değişimi gözle görülür biçimde izlemeye başladıklarını kaydetti, kıymetli bildiriler verdi.
İZMİT KÖRFEZİ HAYAT BULUYOR
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde, İzmit Körfezi’ndeki deniz ömrünün korunması ve güzelleştirilmesine yönelik hayata geçirilen İzmit Körfezi Taban Çamuru Paklığı Projesi’nde 2. Etap çalışmaları devam ediyor. Körfez’in tekrar nefes almasını ve denizdeki canlı popülasyonunun önemli halde artmasını sağlayan projenin geldiği son nokta, “Hedef: Sağlıklı Bir Deniz Ekosistemi” bahisli panelde mercek altına alındı. Kocaeli Kongre Merkezi’ndeki programa ilgi yüksek olurken, bilhassa bilim insnları projeye övgüler yağdırdı. İzmit Körfezi’ndeki dalış tecrübeleri ve saha müşahedeleri aktarıldı; uzmanlar, projenin olumlu ekolojik tesirlerini iştirakçilerle paylaştı.
UZMANLAR DEĞERLENDİRDİ
Program kapsamında birinci olarak ‘Marmara Yine: Körfez Taban Çamur Temizliği’ paneli gerçekleştirildi. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Vazifelisi Prof. Dr. Mustafa Sarı’nın moderatörlüğündeki Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Lideri Tahir Büyükakın, İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Melek İşinibilir Okyay, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Kağan Özdemir ve TSSF İdare Heyeti Üyesi, Dünya Şampiyonu Ulusal Atlet İhtilal Cenk Ulusoy projenin tesirlerini kıymetlendirdi. Panel öncesi, Lider Büyükakın’ın da eşlik ettiği uzman takımın proje alanında 25 Kasım 2025 tarihinde gerçekleştirdiği dalış ile su altında gözlemlenen aktüel doğal ekosistem öğeleri ve projenin sonuçları çevresel tesirler açısından iştirakçilere aktarıldı.
POPÜLİST DERTLERLE HİZMET ETMİYORUZ
Panelin moderatörlüğünü yürüten Prof. Dr. Mustafa Sarı, projenin hayata geçirilmesinde büyük emekleri bulunan Lider Büyükakın’a teşekkür etti. Lider Büyükakın ise popülist telaşlarla hizmet etmediklerini belirtti, İzmit Körfezi Taban Çamuru Paklığı Projesi’ni örnek olarak verdi. Büyükakın şunları söyledi: “Bugün Marmara Denizi’ne her gün 4.5 milyon metreküp kanalizasyon atığı bırakılıyor. Kocaeli’de ise 23 arıtma tesisi var. Ve bir damla su bile arıtılmadan denize gitmiyor. Kocaeli’de arıtma tesislerinin yüzde 73’ü ileri biyolojik arıtma. 3 yıl sonra yüzde 100’ü ileri biyolojik arıtma olacak.”
MARMARA DENİZİ ÖLMEMELİ
“Biz Marmara Denizi ölmesin diye bir şeyler yapmak zorundayız. Biz burada istediğimiz kadar temizleyelim, öteki yandan Marmara Denizi’ne atık atılmaya devam ediliyor. Biz bu paklığı yapmazsak yarının kuşaklarının denize girme talihi yok. Çamuru oradan almadığımız surece balıkların yaşaması mümkün değil. Canlıların orada tutunabilmesi için tabana inerek oksijene ulaşabilmesi lazım. O yüzden bunu temizlemeliyiz. Lakin temizleme kararı çok radikal ve sıkıntı bir karar. Buna karşın biz projenin hayata geçirilmesini sağladık.”
DİĞER KENTLER ÖRNEK ALMAYA BAŞLADI
Başkan Büyükakın, Türkiye’nin en büyük etraf projesi olan İzmit Körfezi Taban Çamuru Temizliği’nin öbür kentlere de örnek olmaya başladığını vurgulayarak, “Burada çok büyük bir proje gerçekleştiriliyor. Önümüzdeki yıl Türkiye’de gerçekleştirilecek COP Zirvesi’nde de konuşulacak en değerli başlıklardan birisi olacak. Ülkemiz ismine da gurur kaynağı olacak. Bir öteki sevindirici gelişme ise öbür körfezlerde de benzeri uygulamalara yönelik eğilimlerin başlaması. Burada yapılan rehabilitasyon çalışması çok sayıda akademik çalışmaya öncülük edecek. Burada çok sayıda yayın da yapılacak. Rehabilitasyon alanında da dünyada birçok yayına örnek olacak”..
İZMİT KÖRFEZİ GÜZELLEŞME TARAFINDA AZİMLE İLERLİYOR
İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Melek İşinibilir Okyay, iklim krizi tehdidiyle karşı karşıya olduğumuzu vurgulayarak İzmit Körfezi Taban Çamuru Paklığı sonrasında gözlemlenen iyileşmeleri anlattı. Okyay, ekosistemin kendini tekrar toparlamaya başladığını belirterek, “Hasta bir insan üzere yavaş yavaş güzelleşiyor. İzmit Körfezi azimle kendini toparlama istikametinde ilerliyor” dedi.
Dalış sırasında pisi balığına rastladıklarını aktaran Prof. Dr. Mustafa Sarı ise balığın av beklerken bulunduğunu, etrafta yiyebileceği tiplerin varlığıyla kendisine tekrar bir ömür alanı oluşturduğunu kaydetti.
ÖZDEMİR, DENİZ KİRLİLİĞİNDE İZMİR ÖRNEĞİNİ VERDİ
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Kağan Özdemir, “En başta İzmir Körfezi olmak üzere çabucak hemen kıyıya olan her kentte deniz kirliliği sorunu var. Belediyelerin altyapı sistemlerini düzeltmeleri gerekiyor” dedi ve İzmir örneğini verdi. İzmit Körfezi’nin bu mevzuda şanslı olduğunu tabir eden Özdemir, Büyükşehir’in Marmara Denizi’nde birinci neşteri attığını vurguladı. Özdemir, proje kapsamında kullanılan tarama gemisi ile hidrolik formda çamurun dağılmasını engelleyecek formda çalıştıklarını söz etti.
DÜNYA ŞAMPİYONU KÖRFEZ’DEKİ PAKLIĞI AKTARDI
Dünya Şampiyonu Ulusal Atlet İhtilal Cenk Ulusoy ise İzmit Körfezi Taban Çamuru Paklığı öncesinde gerçekleştirdiği dalış tecrübesini iştirakçiler ile paylaşarak hiç haz almadığını ve denizdeki yeşil tonunun yoğunluğuna dikkat çekti. Körfez Paklığı akabinde projeye dahil olarak tekrar dalış yapan Ulusoy, birinci su ile temasındaki gözlemlediği iyileşmeleri aktararak; üşümediğini ve tabanın berraklaştığını kaydetti. Projenin muvaffakiyetinin açıklamaya gerek olmayacak kadar büyük olduğunu ekleyen Özdemir ise, “Böyle vizyoner bir başkanı seçtikleri için Kocaeli halkını kutluyorum” dedi.
3,8 MİLYON METREKÜP ÇAMUR ÇIKARILMASI HEDEFLENİYOR
İzmit Körfezi’nin doğu baseninde biriken taban çamurunun koku, bulanıklık ve müsilajı tetiklemesi üzerine Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından başlatılarak yapılan TÜBİTAK MAM ve İstanbul Üniversitesi çalışmaları, çamurun ekosistem ve toplum sıhhati için önemli risk taşıdığı ortaya konmuştu. Bu bilimsel sonuçlar doğrultusunda 2 Mayıs 2023’te başlatılan ve Avrupa’nın en büyük etraf projelerinden biri olan İzmit Körfezi Taban Çamuru Temizleme Projesi, 468 hektarlık alanda toplam 3,8 milyon metreküp çamurun çıkarılmasını hedefliyor.
1,715 MİLYON METREKÜP ÇAMUR DENİZDEN UZAKLAŞTIRILDI
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı arasında imzalanan iş birliği protokolüyle yürütülen proje üç etaptan oluşurken, birinci etap tamamlandı ve ikinci etap devam ediyor. Bugüne kadar 189 hektarlık alanda yaklaşık 115 bin kamyona muadil 1,715 milyon metreküp çamur deniz ortamından uzaklaştırıldı; karada yapılan susuzlaştırma çalışmalarında ise 1.687 geotekstil tüp kullanıldı.
BİLİMSEL İZLEME VE EKOSİSTEM ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR
İzmit Körfezi’nde sürdürülen bilimsel çalışmalar kapsamında TÜBİTAK-MAM tarafından deniz suyu kalitesi ve 12 derenin daima izlenmesini sağlanırken, İstanbul Üniversitesi temizlenen alanlarda su kalitesi ve biyoçeşitliliği takip ediyor. ODTÜ ekosistem modelleme çalışmalarıyla Körfez için idare teklifleri üretiyor; Gebze Teknik Üniversitesi tarafından dereler için dijital ikiz modeller geliştiriliyor ve kirlilik senaryoları tahlil ediliyor. Kocaeli Üniversitesi ise yapay resiflerin ekosistem üzerindeki tesirlerini bilimsel olarak izleyip raporluyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
