Böbrekler, bedenimizin hayati filtre sistemidir. Günde yaklaşık 180 litre kanı süzerek ziyanlı atıkları idrar yoluyla uzaklaştırır, sıvı istikrarını düzenler, tansiyon denetimine katkı sağlar ve kemik sıhhati için gerekli hormonları üretir. Buna karşın böbrek hastalıkları dünyada giderek artan bir halk sıhhati meselesidir. Kronik böbrek hastalığı, dünya nüfusunun yaklaşık %10’unu etkileyen yaygın bir hastalık olup, birden fazla vakit erken devirde belirti vermez. Diyabet ve hipertansiyon ise son periyot böbrek yetmezliğinin en sık nedenleri ortasında yer almaktadır. Memorial Sağlık Grubu Medstar Antalya Hastanesi Üroloji Bölümü’nden Op. Dr. Adil Güçal Güçlü,‘’12 Mart Dünya Böbrek Günü’’ nedeniyle böbrek sıhhatinin korunması için kıymetli tekliflerde bulundu.
Böbrek sıhhatinin korunması için günlük hayatta kimi tedbirler alınmalıdır. Bunlar şöyle özetlenebilir:
- Yeterli Su Tüketimi: Böbrekler, bedendeki atık unsurları, idrar yoluyla uzaklaştırmak için suya muhtaçlık duyar. Günde ortalama 2-3 litre su içmek, toksinlerin atılmasını hızlandırır ve böbrek taşı oluşumunu mekanik olarak pürüzler.
- Böbrek Hastalığı Belirtilerini Bilmek: İdrarda gözle görülür kanama, şiddetli ve kıvrandırıcı yan ağrısı yahut sık tekrarlayan idrar yolu iltihapları varsa ivedilikle bir üroloji kısmına başvurulmalıdır.
- Düzenli Taramalar: Özellikle 50 yaş üstü erkekler, idrar yapma zorluğu hissetmeseler bile böbrek ve prostat sıhhatinin denetimi için yılda bir kere üroloji muayenesi ve ultrasonografi yaptırmalıdır.
- Kan Şekeri Denetimi: Diyabet (şeker hastalığı), dünyada son devir böbrek yetmezliğinin bir numaralı nedenidir. Kanda daima yüksek seyreden şeker, böbreğin süzgeç misyonu gören ince damar yumaklarına ziyan verir. Şeker hastaları kan şekerini katı biçimde denetim altında tutmalıdır.
- Tansiyon Denetimi ve Tuz Kısıtlaması: Yüksek tansiyon (hipertansiyon), böbrek yetmezliğinin ikinci en sık nedenidir. Basıncı artmış kan akımı böbrek damarlarını yırtar ve daraltır. Günlük tuz tüketimi 5 gramın (1 çay kaşığı) altında tutulmalıdır.
- Bilinçsiz İlaç Kullanımından Kaçınmak: Reçetesiz satılan ve toplumda sık kullanılan ağrı kesiciler (romatizma ilaçları, NSAİİ grubu), uzun müddetli yahut yüksek dozda kullanıldığında direkt böbrek hücrelerini öldüren zehirli tesir gösterir. İlaçlar doktor onayı olmadan kullanılmamalıdır.
- Sigara ve Tütün Eserlerinden Uzak Durmak: Sigara, böbreklere giden kan damarlarını daraltarak böbreğin oksijensiz kalmasına neden olur. Tıpkı vakitte böbrek hücrelerinin DNA yapısını bozarak böbrek kanserine direkt taban hazırlar.
- Düzenli Antrenman ve Kilo Denetimi: Obezite, böbreklerin bedeni temizleyebilmek için olağandan fazla çalışmasına neden olur. Bu çok çalışma hali vakitle böbreği yorar ve tüketir. Sistemli fizikî aktivite hem kilo denetimi sağlar hem de tansiyon ve diyabet riskini düşürür.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
