İzmir Ticaret Odası’nda (İZTO) düzenlenen İzmir Kooperatifçilik Buluşmaları, kapsamındaki panellerde İzmir Büyükşehir Belediyesi bürokratlarının da ortalarında bulunduğu uzman isimler, farklı başlıklarda tarım, besin ve kooperatifçiliğe dair fikirlerini paylaştı.
2025 yılının Birleşmiş Milletler (BM) tarafından “Uluslararası Kooperatifler Yılı” olarak ilan edilmesinden ötürü İzmir Ticaret Odası’nda düzenlenen İzmir Kooperatifçilik Buluşmaları programı, panellerle devam etti. Birinci panel, “Uluslararası Kooperatifler Yılında Kooperatifçiliğin Vizyon Arayışları” başlığında gerçekleştirildi. İzmir Büyükşehir Belediyesi Tarım Danışmanı Prof. Dr. Yusuf Kurucu’nun moderatörlüğünde yapılan panelin konuşmacıları FAO Program Dayanak Uzmanı Ali Ağören, Kooperatif ve Toplumsal Dayanışma Uzmanı Ayşe Turunç Kankal ve Avrupa Kooperatifleri Birliği İdare Heyeti Üyesi Ünal Örnek’ten oluştu. Avrupa Kooperatifleri Birliği Lideri Giuseppe Guerini ise görüntü konferans yolu ile panelde konuşma yaptı.
“Lider kooperatiflere, çiftçilere, gençlere muhtaçlığımız var”
Panelde konuşan Prof. Dr. Yusuf Kurucu, “İnsanlık önemli sıkıntılarla boğuşuyor ve bu problemler giderek artacak. Bu meseleleri gidermek için dayanışma içinde olmak zorundayız. Milletlerarası Kooperatifler Yılı’nın odaklandığı dört temel gaye var. Toplumun farkındalığını artırmak, büyüme ve kalkınmayı desteklemek, destekleyici çerçeveyi savunmak ve liderliğe ilham vermek. Bizim önder kooperatiflere, önder çiftçilere, başkan gençlere muhtaçlığımız var. Üretimin üreticiye kar sağlaması ve besinin sıhhati için kooperatiflerle birlikte üretmeye muhtaçlığımız var. Kesintisiz besin üretimi lakin kooperatiflerle mümkün olacak” dedi.
“Sürdürülebilirlik, kapsayıcılık ve yenilik”
Programa görüntü ile katılan Avrupa Kooperatifleri Birliği Lideri Giuseppe Guerini, kooperatifçiliğin tarihinden örnekler verdi. Kapitalistleşmeden zenginliğin mümkün olduğunu vurgulayan Guerini, istihdam ve iş gücünde kooperatiflerin kıymetine dikkat çekti. Guerini, kooperatif iktisadı ile yıkmadan iş yapılabileceğini, sömürmeden güçlü olunup, büyümenin sağlanabileceğini aktardı. Guerini sürdürülebilirliğin, kapsayıcılığın ve yeniliğin anahtar sözler olduğunu söyledi.
“Milyonlarca insan açlıkla yüz yüze”
Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Program Dayanak Uzmanı Ali Ağören, FAO’nun asıl gayesinin dünyada açlığın ortadan kaldırılması ve herkesin besine erişebilmesi olduğunu belirterek “2030’a yaklaşırken bu amaca yaklaştığımızı söylememiz mümkün değil. Şu anda 680 ila 760 milyon civarında insan açlıkla yüz yüze. 2,3 milyar insan kâfi beslenemiyor. Bu tabloya bakarken bir taraftan 900 milyon insan da obezite ile karşı karşıya” diye konuştu. Dünyada 500 milyondan fazla aile çiftçisi olduğunu kaydeden Ağören, sıfır açlık ve erişilebilir besin amacı için küçük ölçekli üreticilerin korunması gerektiğini belirtti.
“İzmir, kooperatifçiliğin başkenti”
Avrupa Kooperatifleri Birliği İdare Heyeti Üyesi Ünal Örnek, İzmir’in kooperatifçilik konusunda başşehir olduğunu lakin Türkiye’nin bunun farkında olmadığını lisana getirdi. Örnek, “Dünyada herkes biliyor ki topluma ulaşmayan bir siyaset ve hareketin başarılı olması mümkün değil. Kooperatiflerle çalışmak ve faaliyetlerine imkân vermek gerekiyor. Türkiye’de kooperatifçiliği yalnızca tarım boyutunda görmek yanlışlara yol açıyor. Tüketim kooperatifleri, kooperatif hareketinin temelini oluşturuyor. Tarımla ilgili kooperatiflerin başarısı, tüketim kooperatiflerinin gelişmesi ile mümkün” değerlendirmesinde bulundu. Türkiye’de bilhassa Ege Bölgesi’nde dünyaya örnek kooperatifler olduğunu lisana getiren Örnek, sunumunda bayan liderliğindeki kooperatifçiliğin avantajlarından da bahsetti.
“Kooperatifler, global iktisadın ana aktörleri”
Kooperatif ve Toplumsal Dayanışma Uzmanı Ayşe Turunç Kankal da kooperatifçilik alanında büyük bir potansiyelin olduğunu tabir ederek “Dünya Kooperatif İzleme Raporu’na nazaran dünya çapında en büyük 300 kooperatifin toplam cirosu 2,7 trilyon doların üzerinde. Bu, artık kooperatifler niş işletmeler değil, global iktisadın ana aktörleri olduğunu kanıtlıyor. Kooperatiflerle ilgili kanılar, bilhassa ülkemizde romantik üzere düşünülüyor ancak kooperatifler artık romantizm değil, stratejik bir zorunluluk” dedi. Kooperatifler konusunda yardımdan fazla sahiplenmeye gerçek ilerlenmesi gerektiğinin altını çizen Ayşe Turunç Kankal, “Kooperatifler sırf desteklenen değil, tahlili birlikte bulan ve sunan aktörler olmalı. Uzun periyodik dayanak sistemlerinde görüyoruz ki sonu başarısız oluyor. Hep desteklenince tahlile gitme konusunda pasiflikle karşı karşıya kalınıyor. Elbette kooperatifler desteklenmeli fakat kooperatiflerin artık dayanak beklemekten fazla stratejik adımlar atması gerekiyor” diye konuştu.
Uzmanlar kooperatifçiliği konuştu
Program, “Yeni Kuşak Kooperatifçilik Arayışları”, “Kooperatifçiliğin Gelişiminde Mahallî İdarelerin Rolü”, “İzmir’in Kooperatifçilik Birikimi ve Geleceği-2074 Yılı Perspektifi” başlıklı panellerle devam etti.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
