İstanbul Bilgi Üniversitesi Sıhhat Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Çocuk Bakımı ve Gençlik Hizmetleri Kısmı Dr. Öğr. Üyesi Aynur Aydoğan, oyunun çocukların dünyayı tanıma, anlamlandırma ve hayata hazırlanma süreçlerinde değerli bir rol oynadığını vurgulayarak ebeveynlere çocukların oyun temelli öğrenme sürecini destekleyecek tekliflerde bulundu.
Oyun temelli öğrenmenin çocuğun bilişsel, duygusal, toplumsal ve fizikî gelişimini destekleyen temel bir yaklaşım olduğuna dikkat çeken Aydoğan, “Oyun çocuk için yalnızca bir cümbüş değil, temel bir gelişim muhtaçlığıdır ve literatürde de ‘çocuğun işi’ olarak tanımlanır. Oyun, beyin gelişimini takviyeler, duygusal zekayı güçlendirir, çocukların toplumsal marifetler kazanmalarına ve hayatın getireceği zorluklara karşı donanımlı olmalarına imkan tanır” dedi.
Oyun temelli öğrenme, kalıcı ve manalı öğrenmeyi destekliyor
Oyun temelli öğrenmenin, klasik öğrenme usullerinden çocuğu merkeze almasıyla ayrıştığını belirten Aydoğan, bu yaklaşımda çocukların pasif dinleyiciler değil, öğrenme sürecinin faal iştirakçileri olduğunu tabir etti. Aydoğan, “Oyun temelli öğrenme, sorun çözme, strateji geliştirme, işbirliği ve yaratıcılığı dayanaklar, öğrenmeyi cümbüşün doğal bir modülü haline getirir. Kusur yapmanın öğrenme sürecinin bir kesimi olarak gören çocuk denemekten korkmaz” diye konuştu.
‘Yaratıcılık oyunla besleniyor’
Yaratıcılığın doğuştan gelen bir potansiyel olduğunu lakin oyun ve tecrübeyle şekillendiğini belirten Aydoğan, “Eğitim, tecrübeler, merakı besleme, farklı bakış açılarına açık olma ve bilhassa oyun üzere faaliyetler yaratıcılığı büyük ölçüde şekillendirir ve güçlendirir. Hayali senaryolar, farklı bakış açıları geliştirmeyi ve sembolik düşünmeyi teşvik eder. Oyunun esnek ve yapılandırılmamış tabiatı, zihinsel esnekliği ve fikir akıcılığını artırır” dedi.
Her yaşın oyunu farklı
Çocukların yaşlarına nazaran oyun muhtaçlıklarının değiştiğine dikkat çeken Aydoğan, bebeklikten ergenliğe kadar her periyodun kendine has oyun cinsleri olduğunu belirtti. Duyusal oyunlardan sembolik oyunlara, kurallı grup oyunlarından stratejik ve yaratıcı üretimlere uzanan bu süreçte, en kıymetli ölçütün çocuğun oyundan keyif alması ve etkin olması olduğunu söz etti.
Oyunun sırf çocuklukla hudutlu olmadığının altını çizen Aydoğan, ergenlikten ileri yaşlara kadar oyunun gerilim azaltıcı, yaratıcılığı canlı tutan ve zihinsel esnekliği artıran bir rol oynadığını belirtti. Aydoğan “Oyun insan ruhunun ve zihninin her yaşta canlı kalmasını sağlayan temel bir muhtaçlık ve gelişim aracıdır” dedi.
‘Ebeveynler oyuna müdahale etmemeli’
Ebeveynlere yönelik tekliflerde bulunan Aydoğan, onlara çocuklarının oyununa eşlik etmelerini ve oyunun doğal akışına hürmet göstermelerini tavsiye etti. Oyuna şuurlu formda vakit ayırmanın değerine dikkat çeken Aydoğan, “Ebeveynlerin çocuğun kurguladığı oyuna istikamet vermek yerine eşlik etmeleri, sorularla hayal gücünü desteklemeleri ve çocuğun liderliğini takip etmeleri büyük değer taşıyor” dedi.
Oyuna çok müdahalenin çocukların yaratıcılığını ve bağımsızlığını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çeken Aydoğan, ebeveynlerin çocuğun oyununa daima müdahale etmesinin, oyunun kurallarını belirlemesinin ya da oyun tamamlanmadan diğer bir oyuna yönlendirmesinin sık karşılaşılan kusurlar ortasında yer aldığını söz etti. Aydoğan, “Bu tavırlar çocukların hayal gücünü kullanmasını ve bağımsız düşünme maharetlerini geliştirmesini hudutlar, tıpkı vakitte liderlik, ahenk ve dikkat müddetleri üzerinde de olumsuz tesir yaratabilir” dedi.
‘Dijital ve fizikî oyun ortasında istikrar kurulmalı’
Dijital oyunların şuurlu ve istikrarlı kullanımının ehemmiyetine değinen Aydoğan, yanlışsız seçilen dijital oyunların bilişsel ve toplumsal maharetleri desteklerken el-göz uyumu, refleksler ve ince motor marifetlerinin gelişimine de katkı sunduğunu tabir etti. Fizikî oyunların ise çocukların sağlıklı gelişimi için vazgeçilmez olduğunu belirten Aydoğan, “Ailelerin dijital ve fizikî oyunlar ortasında istikrarlı bir yaklaşım benimsemesi gerekir. Bu sayede çocuklar hem teknolojinin yararlarından yararlanır hem de fizikî ve toplumsal gelişimlerini sağlıklı bir formda sürdürebilirler” dedi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
