Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi, toplumsal katkı ve bilim bağlantısı misyonu kapsamında düzenlediği Toplum İçin Bağlantı Eğitim Seminerlerinin dördüncüsü gerçekleştirdi. “Etkili bağlantı: Günlük hayatta bağlantının gücü” başlığıyla çevrimiçi düzenlenen seminere ağır iştirak sağlandı.
İletişim şuurlu, stratejik ve tasarlanmış bir süreç
Seminerin konuşmacısı, Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla Bağlantılar ve Tanıtım Kısım Lideri Doç. Dr. Özge Uğurlu Akbaş oldu. Doç. Dr. Akbaş, konuşmasında etkili bağlantının sadece konuşmakla sonlu olmadığını vurgulayarak, irtibatın şuurlu, stratejik ve tasarlanmış bir süreç olduğuna dikkat çekti.
Doç. Dr. Akbaş, iletişimi yalnızca bildiri transferi olarak görmenin yetersiz olduğunu belirterek, şu sözleri kullandı:
“İletişim kuruyoruz, konuşuyoruz, kendimizi tabir etmeye çalışıyoruz. Lakin bağlantı kurmakla tesirli irtibat kurmak birebir şey değil. Tesirli bağlantı kurabilmek için ne söylediğimiz kadar, nasıl söylediğimiz, ne vakit söylediğimiz ve hangi sözleri seçtiğimiz de son derece kıymetlidir. Aslında bağlantısı tasarlıyor olmamız gerekir.”
Sağlıklı irtibatın temelinde “iyi bir dinleyici olma” mahareti var
Doç. Dr. Özge Uğurlu Akbaş, tesirli ve sağlıklı irtibatın temelinde “iyi bir dinleyici olma” maharetinin yer aldığını söz ederek, günlük hayatta sıklıkla yapılan dinleme kusurlarının irtibatı zayıflattığını ve bu kusurların fark edilmesi gerektiğini lisana getirdi.
İyi bir dinleyici olup olmadığımızı sorgulamamız gerektiğini de kaydeden Doç. Dr. Akbaş, dinleme sürecindeki en yaygın kusurları şu sözlerle lisana getirdi:
“Konuşmayı bölüyor muyuz? Şayet sık sık bölüyorsak ve bu bir alışkanlığa dönüştüyse, buna kesinlikle bakmak gerekiyor. Elbette kimi özel durumlarda müdahale edilmesi gerekebilir; fakat bu davranış rutin hale geldiyse, tesirli bir dinleme pratiğinden kelam edemeyiz. Bunun yanında konuşma esnasında diğer şeylere bakmak da günümüzün en yaygın meselelerinden biri. Dijital çağda çoğumuzun elinde bir telefon ya da dikkatini dağıtan bir ekran var. Konuşma sırasında telefona bakmak, diğer biriyle iletileşmek ya da zihinsel olarak orada olmamak, âlâ bir dinleyici olmadığımızın açık göstergeleridir.”
Kelimelerin gücüne de değinen Doç. Dr. Akbaş, kullanılan dilin sadece mana değil, birebir vakitte his ürettiğini belirtti. Olumsuz lisanın karşı tarafta direnç oluşturduğunu tabir eden Doç. Dr. Akbaş, yapıcı ve kapsayıcı bir lisanın değerine işaret etti ve “Olumsuzluk içeren sözler birçok vakit karşı tarafta direnç yaratır. ‘Lütfen konuşmayın’ demek yerine ‘Lütfen sessiz olalım’ demek, irtibatta iş birliğini ve uzlaşmayı güçlendirir. Zira sözler sırf mana taşımaz, birebir vakitte his üretir.” diye konuştu.
Yüz yüze bağlantının, tüm dijital imkânlara karşın hâlâ en tesirli irtibat biçimi olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Akbaş, iletişimde zamanlamanın da kritik bir rol oynadığını söz etti. Hakikat kelamın yanlış vakitte söylendiğinde tesirini yitirebileceğini belirten Doç. Dr. Akbaş, etkili iletişimin “ne, nasıl ve ne zaman” sorularının birlikte düşünülmesiyle mümkün olduğunu söyledi.
Geri bildirim, tesirli irtibatın olmazsa olmazı
Dinleme sürecinde vücut lisanının ve geri bildirimin değerine dikkat çeken Doç. Dr. Akbaş, konuşmacının aldığı geri bildirimlerle bağlantının sağlıklı ilerleyip ilerlemediğini anlayabildiğini vurguladı ve “Konuşmacı, anlattığı his ve niyetin karşı tarafa geçip geçmediğini, dinleyiciden aldığı geri bildirimlerle anlar. Bu bir onay sistemidir. Dinlerken vücut lisanımızla ‘Evet, anlıyorum’, ‘Bunu mu demek istedin?’ üzere yansıtıcı geri bildirimler verdiğimizde, konuşmacı da iletisinin yanlışsız biçimde iletildiğini hisseder. Geri bildirim, tesirli bağlantının olmazsa olmazıdır.” diye konuştu.
Sadece işimize gelenleri duymanın da dinleme sürecindeki temel sıkıntılardan biri olduğuna işaret eden Doç. Dr. Akbaş, “Sadece duymak istediklerimizi duyup, geri kalanını görmezden gelmek de çok sık yapılan bir kusurdur. Gündelik lisanda buna ‘işimize geleni duymak’ diyebiliriz. Bu tavır, uygun bir dinleyici olmadığımızın değerli göstergelerinden biridir. Dinlemek yerine konuşmaya hazırlanmak, kendi savunmamızı düşünmek ya da zihinsel olarak öbür bir yerde olmak da sağlıklı bir irtibat profili sunmaz.” biçiminde konuştu.
Sağlıklı bağlantının temel bileşenlerine de değinen Doç. Dr. Akbaş, açık ve tahlil odaklı bir bağlantı anlayışının ehemmiyetini vurguladı. Kapalı bağlantının, bağlantı sürecini baştan tıkadığını belirten Doç. Dr. Akbaş, “Sağlıklı iletişimden kelam edebilmek için öncelikle açık bağlantı gerekir. Vücut lisanımızla, tutumumuzla irtibata kapalı olduğumuzu gösteriyorsak, sağlıklı bir bağlantı beklemek anlamsız hale gelir. Bunun yanında tahlil odaklı olmak, hoşgörülü ve ön yargısız bir yaklaşım sergilemek, esnek davranabilmek de sağlıklı bağlantının temel ögeleridir.” sözünde bulundu.
Açık bir biçimde hudut koyabilmek de tesirli irtibatın kıymetli bir parçası
Etkili bağlantının her vakit uzlaşma ya da memnuniyet üretmek manasına gelmediğini de lisana getiren Doç. Dr. Akbaş, “Etkili iletişim her vakit karşı tarafı şad etmek değildir. Gerektiğinde net, saygılı ve açık bir biçimde hudut koyabilmek de tesirli bağlantının değerli bir modülüdür.” tabirinde bulundu.
Konuşmasında vücut lisanı, ses tonu ve sözcük seçiminin izlenim ve imaj idaresi üzerindeki tesirlerine de değinen Doç. Dr. Akbaş, iyi niyetin tek başına kâfi olmadığını, kıymetli olanın karşı tarafta yaratılan tesir olduğunu tabir etti. Doç. Dr. Akbaş, konuşmayı bölmek, yargılamak, dijital ekranlara yönelmek üzere davranışların tesirli dinlemenin önündeki en büyük mahzurlar ortasında yer aldığını belirterek, “İyi bir dinleyici olmak; bölmeden, yargılamadan, vücut lisanıyla de dinlediğini gösterebilmekten geçer. Etkin dinleme, sağlıklı ve tesirli bağlantının temelidir.” dedi.
Varsayımlara dayalı bağlantı önemli problemlere yol açıyor
Sağlıksız bağlantının ise savunmacı, suçlayıcı ve tek taraflı bir lisan üzerinden şekillendiğini belirten Doç. Dr. Akbaş, özellikle varsayımlara dayalı irtibatın önemli meselelere yol açtığını vurguladı.
Doç. Dr. Akbaş, “Varsayımda bulunmak, sıhhatsiz bağlantının en yaygın nedenlerinden biridir. ‘Beni esasen anladı’ demek ya da dijital ortamda gelen sessizliği ilgisizlik olarak yorumlamak birçok vakit yanlış çıkarımlara yol açar. Halbuki karşı tarafın görmemiş, müsait olmamış ya da teknik bir sorun yaşamış olması mümkündür. Varsayımlar, bağlantısı zedeleyen en büyük tuzaklardandır.” dedi.
Ön yargının da sıhhatsiz irtibatı besleyen temel ögelerden biri olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Akbaş, “Ön yargı, kâfi bilgi edinilmeden, birçok vakit hayali delillere dayanarak oluşturulan bir yargıdır. Beşerlerle birinci karşılaştığımız anlarda, birinci saniyelerden itibaren bir izlenim oluşur. Bu nedenle birinci izlenimi yanlışsız yönetmek, ön yargıları kırmanın en tesirli yollarından biridir.” biçiminde konuştu.
Beden lisanı bağlantının en güçlü ögelerinden biri
Beden lisanının, izlenim ve imaj idaresinde belirleyici bir öge olduğunu belirten Doç. Dr. Akbaş, sözlü ve kelamsız bağlantının ahenk içinde olması gerektiğini söyledi ve “Beden lisanı, duruşumuzdan mimiklerimize, jestlerimizden göz temasına kadar bağlantının en güçlü ögelerinden biridir. Söylediklerimizle vücut lisanımız uyumlu değilse, karşı tarafta tutarsızlık algısı oluşur. Bu nedenle vücut lisanımızı şuurlu ve farkında olarak kullanmamız, tesirli irtibat açısından büyük kıymet taşır.” sözünde bulundu.
Konuşma suratı, ses tonu, vurgu ve artikülasyonun da irtibatın tesirini direkt etkilediğini söz eden Doç. Dr. Akbaş, iletişimin bir istikrar işi olduğunu ve bu ögelerin tıpkı vakitte ikna süreçlerinde de kritik rol oynadığını belirtti.
Kişisel marka inanç üzerine inşa edilir
Doç. Dr. Akbaş, etkili iletişimin sadece anlık alakaları değil, bireyin uzun vadede dış dünyadaki algısını ve şahsî markasını da şekillendirdiğini vurguladı.
Kişisel markanın sırf dış görünüşten ya da popülerlikten ibaret olmadığını vurgulayan Doç. Dr. Akbaş, kişisel markanın bireyin kimliği, pahaları, davranışları ve irtibat biçiminin bir bütünü olduğunu söyledi. Doç. Dr. Akbaş, “Kişisel marka, tıpkı bir yapboz üzere; modüller tek tek mana taşır ancak asıl mana, o kesimler bir ortaya geldiğinde ortaya çıkar” dedi.
Kişisel markanın, bireyin dış dünyaya verdiği tüm iletilerden oluştuğunu belirten Doç. Dr. Akbaş, güven kavramının bu sürecin merkezinde yer aldığını söz etti. Doç. Dr. Akbaş, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu:
“Nasıl ki tüketici olarak kimi markalara gözümüz kapalı masraf, güvenir ve sadık oluruz; ferdî marka da tıpkı biçimde itimat üzerine inşa edilir. Söylediklerimiz, ilettiğimiz bildiriler, bağlantı dizaynımız ve davranışlarımız bizim ferdî markamızın bir modülüdür. Fakat bu modüllerin gerçek yönetilmesi gerekir. Zira şahsî marka, tek bir ögeden değil; kimlikten, algıdan, hareketten ve tutarlılıktan oluşan bir bütündür.”
Söylem–eylem ahengi yoksa şahsî marka da zayıflar
Kişisel markanın en kritik ögelerinden birinin “söylem–eylem uyumu” olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Akbaş, “Bir kişi ‘Ben emniyetli bir insanım’ diyorsa, bunun ardını hareketleriyle doldurmak zorundadır. Söylediklerimizle yaptıklarımız örtüşmüyorsa, şahsî markamızı parlatmamız mümkün değildir. İmaj, davranış ve bağlantı biçimi ortasında bir ahenk yoksa, karşı tarafta soru işaretleri oluşur.” dedi.
Özgünlük ve ‘imza’ vurgusu
“Nev-i şahsına münhasır olmak” tabirini kullanan ve diğerlerine benzemeye çalışmanın ferdî markayı zayıflattığını lisana getiren Doç. Dr. Akbaş, “Herkes gibi olmak, ferdî marka yaratmaz. Güçlü ferdî markaların kesinlikle bir imzası vardır. Bu bazen bir üslup, bazen bir aksesuar, bazen bir duruş ya da konuşma biçimi olabilir. Kişiyi başkalarından ayıran o küçük fakat dengeli ayrıntılar, ferdî markanın temelini oluşturur.” formunda konuştu.
Kişisel SWOT tahlili önerisi
Kişisel marka oluşturma sürecinde bireyin kendisini objektif biçimde değerlendirmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Akbaş, bu noktada ferdî SWOT tahlilinin ehemmiyetine dikkat çekti. Güçlü ve zayıf tarafların fark edilmesinin gelişim için temel bir adım olduğunu söyleyen Doç. Dr. Akbaş, “Kendimize ayna tutmamız gerekiyor. Güçlü yanlarımızı görmek kolay lakin zayıf yanlarımızı kabul etmek sıkıntı. Halbuki zayıf yanlarımızı fark ettiğimizde, onları güçlü yanlara dönüştürme fırsatı da yakalarız. Ferdî marka, kendini tanımakla başlar.” sözünde bulundu.
Dijital dünyada ferdî marka riski daha yüksek
Dijital mecraların şahsî markanın ayrılmaz bir modülü haline geldiğini vurgulayan Doç. Dr. Akbaş, sosyal medyada paylaşılan her içeriğin, kullanılan her lisanın ve kurulan her etkileşimin ferdî markayı direkt etkilediğini söyledi ve “Dijital ortamda yaptığımız her şey, fizikî hayattaki ferdî markamızı etkiliyor. Tıpkı biçimde fizikî hayattaki duruşumuz da dijital kimliğimize yansıyor. Dijital ortam, yanlış anlaşılma riski yüksek olduğu için ferdî markayı yönetmek burada çok daha sıkıntı ve daha dikkat gerektiriyor.” diye kelamlarını tamamladı
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
