Mutluluk ve düzgün oluşun global ölçekte tekrar düşünüldüğünü belirten İstanbul Atlas Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Kısmı Öğretim Üyesi, İş ve Örgüt Psikoloğu Dr. Öğr. Üyesi Ülfet Uzunkoca, “Mutluluk artık sırf ferdi bir his değil; kamu siyasetlerinin ve kalkınma anlayışının merkezinde yer alan bir göstergedir” dedi.
Son yıllarda memnunluk araştırmalarında bilhassa toplumsal alakaların gücü, toplumsal itimat, ekonomik eşitsizlik ve dijital hayatın tesirleri üzere mevzuların öne çıktığını belirten Uzunkoca, “Araştırmalar yalnızlık ve toplumsal izolasyonun memnunluğu kıymetli ölçüde düşürdüğünü, toplumlarda itimat seviyesi yükseldikçe ortalama mutluluğun arttığını ve ekonomik eşitsizliklerin yüksek olduğu toplumlarda memnunluk seviyelerinin daha düşük olduğunu göstermektedir” dedi.
İstanbul Atlas Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Kısmı Dr. Öğr. Üyesi, İş ve Örgüt Psikoloğu Ülfet Uzunkoca, 20 Mart Dünya Memnunluk Günü münasebetiyle yaptığı değerlendirmede memnunluk kavramının global ölçekte nasıl ele alındığını, kalkınma anlayışındaki dönüşümü ve memnunluk araştırmalarının temel dinamiklerini kıymetlendirdi.
Mutluluk, sadece ferdî bir tecrübe değil
20 Mart’ın, Birleşmiş Milletler tarafından 2012 yılında Memleketler arası Memnunluk Günü olarak ilan edildiğini hatırlatan Uzunkoca, “Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 66/281 sayılı kararıyla kabul edilen bugün, memnunluk ve güzel oluşun insanların ömründe üniversal bir amaç olarak görülmesi gerektiğine dikkat çekmektedir. Bu yaklaşım, mutluluğun sadece ferdî bir tecrübe değil; birebir vakitte kamu siyasetlerinde dikkate alınması gereken bir yeterli oluş göstergesi olduğunu vurgulamaktadır” dedi.
Kalkınma anlayışı değişiyor
Dünya Memnunluk Günü’nün ortaya çıkışında Bhutan’da geliştirilen kalkınma yaklaşımının tesirli olduğunu belirten Uzunkoca, “Bhutan, 1970’li yıllardan bu yana ülkelerin muvaffakiyetinin sadece Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) ile ölçülmesinin kâfi olmadığını savunarak bunun yerine ‘Gross National Hapiness – Ulusal Mutluluk’ anlayışını önermiştir. Bu yaklaşıma nazaran, kalkınma sırf ekonomik büyümeyle değil, toplumsal refah, çevresel sürdürülebilirlik ve ruhsal âlâ oluş üzere ögelerin birlikte değerlendirilmesiyle mana kazanmaktadır. Bu perspektif, bilhassa 2010’lu yıllardan itibaren memleketler arası siyaset tartışmalarında daha görünür hâle gelmiştir” diye konuştu.
20 Mart’ın sembolik anlamı
20 Mart tarihinin seçilmesinin de sembolik bir mana taşıdığını tabir eden Uzunkoca, “Bu tarih, gece ve gündüzün eşit olduğu ilkbahar ekinoksuna denk gelmektedir. Ekinoksun temsil ettiği istikrar fikri, refahın ve güzel oluşun toplumlar ortasında istikrarlı biçimde paylaşılması gerektiğini hatırlatan güçlü bir semboldür” dedi.
Mutluluk siyasetlerin merkezine alınıyor
Dünya Memnunluk Günü’nün temel hedefinin memnunluğu kamu siyasetlerinin değerli bir maksadı olarak tanımlamak olduğunu belirten Uzunkoca, “Bu yaklaşım; ekonomik büyümenin yanı sıra âlâ oluş göstergelerinin dikkate alınmasını, yoksulluğun azaltılmasını, eşitsizliklerin düşürülmesini ve sürdürülebilir kalkınma ile ruhsal güzel oluşun birlikte düşünülmesini teşvik etmektedir. Bu nedenle her yıl bu tarihlerde World Happiness Report yayımlanarak global ölçekte uygun oluş bilgileri tahlil edilmektedir” dedi.
2026’nın teması: Toplumsal medya ve mutluluk
Bu yılın temasının “sosyal medya ve mutluluk” olarak belirlendiğini tabir eden Uzunkoca, “Bu tema, dijital etkileşimlerin memnunluk ve âlâ oluşla bağını gündeme taşımakta; toplumsal medyanın hem yaratabileceği zorluklara hem de daha yapan, daha şuurlu ve daha olumlu kullanım biçimlerine dikkat çekmektedir. Birebir vakitte çevrim içi ortamda kurulan alakalarda gösterilen ihtimamın, kullanılan lisanın ve yapılan tercihlerin ferdî ve toplumsal seviyede fark yaratabileceğine işaret etmektedir. Bu istikametiyle tema, daha memnun ve daha nazik bir toplumsal ortamın sadece yüz yüze değil, dijital dünyada da birlikte inşa edilebileceğini vurgulamaktadır” diye konuştu.
Mutluluk ölçülebilir bir kavram
Dünya Memnunluk Raporu’nun bilimsel bilgilere dayandığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Ülfet Uzunkoca, “Dünya Memnunluk Raporu, Oxford Üniversitesi bünyesindeki Düzgün Oluş Araştırma Merkezi (Wellbeing Research Centre) tarafından, Gallup, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Tahlilleri Ağı (UN Sustainable Development Solutions Network) ve bağımsız bir editör kurulu ile iş birliği içinde yayımlanmaktadır. Raporda büyük ölçüde Gallup World Poll bilgileri kullanılmakta ve 150’den fazla ülkeden data toplanmaktadır. Memnunluk ölçümünde temel olarak ‘Cantril Merdiveni’ ismi verilen ömür kıymetlendirme sorusu kullanılmaktadır. Bireylerden hayatlarını 0 ile 10 ortasında bir merdivende değerlendirmeleri istenmektedir” dedi.
Altı temel değişken belirleyici oluyor
Mutluluk seviyelerini açıklamada altı temel değişkenin öne çıktığını tabir eden Uzunkoca, “Kişi başına düşen gelir, toplumsal takviye, sağlıklı yaşam beklentisi, hayat seçimlerinde özgürlük, cömertlik ve yolsuzluk algısı memnunluğu belirleyen temel faktörler ortasında yer almaktadır. Bilhassa toplumsal dayanak, bireylerin sıkıntı vakitlerde güvenebilecekleri birinin varlığı açısından memnunluk üzerinde güçlü bir tesire sahiptir” dedi.
Kalkınma anlayışında yeni perspektif
Psikoloji açısından bakıldığında Dünya Memnunluk Günü’nün kıymetli bir paradigma değişimini de temsil ettiğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Ülfet Uzunkoca, “Uzun mühlet kalkınma anlayışında ‘ekonomik büyüme → uygun oluş’ halinde kurulan bağlantı, giderek ‘iyi oluş → sürdürülebilir toplum’ perspektifiyle yine düşünülmeye başlanmıştır. Bu yaklaşım mutluluğun sırf ferdî bir his olarak değil, tıpkı vakitte kamu siyasetleri, iktisat ve toplumsal gelişim açısından kıymetli bir gösterge olarak ele alınmasına katkı sağlamaktadır” dedi.
Sosyal ilgiler mutluluğun anahtarı
Son yıllarda memnunluk araştırmalarında bilhassa toplumsal ilgilerin gücü, toplumsal inanç, ekonomik eşitsizlik ve dijital ömrün tesirleri üzere hususlar öne çıktığını belirten Uzunkoca, “Araştırmalar yalnızlık ve toplumsal izolasyonun memnunluğu kıymetli ölçüde düşürdüğünü, toplumlarda itimat seviyesi yükseldikçe ortalama mutluluğun arttığını ve ekonomik eşitsizliklerin yüksek olduğu toplumlarda memnunluk seviyelerinin daha düşük olduğunu göstermektedir. Ayrıyeten bilhassa genç nesillerde toplumsal medya kullanımı ile âlâ oluş ortasındaki alaka de giderek daha fazla araştırılan bir alan haline gelmiştir” diye konuştu.
En keyifli ülkeler neden önde?
Dünya memnunluk sıralamalarında makul ülkelerin öne çıktığını tabir eden Uzunkoca, “Finlandiya, Danimarka, İzlanda, İsveç ve Hollanda üzere ülkeler ekseriyetle birinci sıralarda yer almaktadır. Bu durumun gerisinde güçlü toplumsal güvenlik sistemleri, yüksek toplumsal inanç ve istikrarlı iş-yaşam münasebeti üzere faktörler bulunmaktadır” dedi.
İyi oluş, sürdürülebilir toplumların anahtarı
Psikoloji açısından bu sürecin değerli bir paradigma değişimini temsil ettiğini vurgulayan Uzunkoca, “Uzun yıllar ‘ekonomik büyüme düzgün oluşu getirir’ anlayışı hâkimdi. Günümüzde ise ‘iyi oluş sürdürülebilir toplumları oluşturur’ yaklaşımı öne çıkmaktadır. Bu da mutluluğun sadece ferdî bir his değil; toplumsal gelişimin temel göstergelerinden biri olduğunu ortaya koymaktadır” dedi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
