İstanbul Bilgi Üniversitesi, 18 Ağustos 2025’te hayatını kaybeden toplumsal ve beşeri bilimler disiplininin önde gelen isimlerinden Emeritus Prof. Dr. Mete Tunçay’ı “Mete Tunçay’a Hürmet: Bilgi, Bilim ve Eleştirel Akıl” başlıklı bir aktiflikle andı. santralistanbul Kampüsü’nde düzenlenen aktiflikte Prof. Dr. Tunçay’ın bilime ve eleştirel fikre adanmış ömrü, bıraktığı akademik ve entelektüel miras, kurumsal katkıları ve Türkiye fikir hayatına tesirleri dostları, meslektaşları ve öğrencilerinin iştirakiyle düzenlenen toplantıda ele alındı.
Anma aktifliği, Ulusal Eğitim Eski Bakanı Prof. Dr. Nabi Avcı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Cemil Boyraz, Emeritus Prof. Dr. Mete Tunçay’ın eşi Gönül Paçacı Tunçay ve kardeşi Melda Tunçay’ın açılış konuşmalarıyla başladı. Milli Eğitim Eski Bakanı Prof. Dr. Nabi Avcı, “Mete Hoca’yı elli küsur sene evvel o Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ndeyken tanımıştım. Ben ODTÜ’de öğrenciydim. 25 yıl sonra BİLGİ’nin kuruluşunda kendisiyle bir ortada olma talihim oldu. Nitekim benim için o yakınlıklar çok ufuk açıcı oldu. Kendisini rahmetle ve hürmetle anıyorum” dedi.
Emeritus Prof. Dr. Mete Tunçay ile anılarını paylaşan eşi Gönül Paçacı Tunçay, “Mete Bey, doğayı ve insanları çok seven, çok özel bir insandı. Çok değişik bilgileri bir ortada harmanlayabilme kabiliyeti vardı. Sanıyorum bu özelliğiyle de topluma sirayet etti” dedi. Prof. Dr. Tunçay’ın kardeşi Melda Tunçay ise “Ağabeyimle bağım, sevgi hayranlık, çekinme, dostluk ve itimat hisleriyle gelişti. Onu daima hayranlıkla izledim” kelamlarıyla başlayan konuşmasını şöyle sürdürdü: “Araştırma yapmaktan, bilgilerini öğrencilerine aktarmaktan memnun oluyordu. Bitip tükenmez bir merakı vardı. Her şeyi araştırır ve gözlemlerdi. Onu bana bıraktığı bu derin izler, öğrettikleri ve sessizce verdiği güçle her vakit gururla hatırlayacağım.”
‘Yaşamını işinin merceğinden görürdü’
Prof. Dr. Bülent Bilmez’in moderatörlüğünde gerçekleşen birinci oturumda Prof. Dr. Baskın Oran, Prof. Dr. İlhan Tekeli, Prof. Dr. Hasan Bülent Kahraman, Prof. Dr. Asaf Savaş Akat ve Tarih Vakfı’nın kurucularından Orhan Silier kelam aldı. Emeritus Prof. Dr. Mete Tunçay’ın akademisyen ve entelektüel kimliği üzerine konuşan Prof. Dr. Hasan Bülent Kahraman, “Mete Hoca’yı aydın pozisyonuna taşıyan bariz özellikleri vardı. Öfkelenmeyi bilen fakat itidalli ve sakin bir yapıya sahipti. Tümüyle işine odaklanır, hayatını da işinin merceğinden görürdü. Son derece çalışkan olmasının yanı sıra, tüm yüksek entelektüel şuurlar üzere muzipti; güçlü bir ironisi ve nükteleri vardı. En kıymetlisi ise büyük bir özgüvene sahipti. Bu niteliklerin bir ortaya gelmesi, Mete Hoca’nın tıpkı vakitte derin bir tevazu ile hareket etmesini sağlıyordu.” dedi.
Emeritus Prof. Dr. Tunçay’ın İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin kuruluş sürecindeki katkılarını anlatan üniversitenin birinci rektörü Prof. Dr. Asaf Savaş Akat ise “Mete Hoca’ya çok eski yıllardan tanışıyoruz, lakin gerçek manada buluşmamız BİLGİ’de oldu. Fransızların ‘érudite’ diye bir kavramı vardır. Derinlemesine bilgi sahibi olan insan demektir. Benim kuşağımda bu sıfata nitekim layık Mete Hoca’ydı. Harikulade varlıklı bir fikir yapısına ve tarihi hakimiyete sahipti. Etkilenmemek mümkün değildi” diye konuştu.
Prof. Dr. Cemil Boyraz’ın moderatörlüğünde gerçekleşen ikinci oturumda ise muharrir ve araştırmacı Tanıl Bora, Prof. Dr. Ali Birinci, Prof. Dr. Ahmet Demirel, Prof. Dr. Mehmet Alkan’ın iştirakiyle Prof. Dr. Tunçay’ın sosyal ve beşeri bilimler alanındaki akademik katkıları ele alındı.
Tarih ve Toplum ile Toplumsal Tarih dergilerinin yayınlanmasına öncülük eden, Sokak dergisinin ise Ankara Temsilciliği vazifesini üstlenmiş olan Prof. Dr. Tunçay’ın dergiciliği üzerine konuşma yapan Muharrir Tanıl Bora, “Mete Hoca’nın tarih yayıncılığına yaklaşımı teorik akademik tarihçilik ile tanınan magazin tarihçiliği ortasında şekillendi. Her ikisine de aralıklı, bilhassa ikincisine daha eleştirel bir orta yol benimsedi. Onun yayıncılık anlayışı, tarih uzmanı olmayı gerektirmeksizin, kamusal ilgileri olan rastgele bir entelektüelin metinlerde kendine hitap eden bir şeyler bulabilmesine imkan tanıyordu. Tarihi ve tarihin bahislerini sadece uzmanların kendi ortalarında, kapalı bir jargonla konuştukları bir kainattan alıp biraz yere indirdi” dedi.
Mete Hoca’nın paltosundan çıktık
Prof. Dr. Tunçay’ın öğrencisi olarak onunla olan anılarını paylaşan Prof. Dr. Mehmet Alkan ise “Mete Hoca, ‘Rus edebiyatı nasıl Gogol’un Palto kitabından çıktıysa benim jenerasyonum da Tarık Zafer Tunaya’nın Türkiye’de Siyasi Partiler kitabından çıktı’ kederi. Bizim jenerasyon da Mete Hoca’nın Türkiye’de Sol Akımlar ve Türkiye Cumhuriyeti’nde Tek Parti İdaresinin Kurulması kitaplarından çıktı. Onun açtığı yol ve sağladığı ortamla büyüdük” diye konuştu.
Etkinliğin kapanış konuşmasını yapan İstanbul Bilgi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. M. Ege Yazgan ise “Üniversitemizin kurucu, Emeritus hocalarından Mete Tunçay hocamıza sonsuz şükranlarımızı bu anma merasiminde söz etmek istiyorum. Üniversitemiz 1996 yılında kurulduğu vakit Mete Hocamız ve başka hocalarımız Türkiye’de tanınan, akademik toplulukta isimleri olan hocalarımızdı. Lakin üniversitemiz yepisyeni bir üniversiteydi. Bu türlü yeni bir üniversiteye katılmak cüret isterdi. Mete Hocamız, bu yüreği gösteren hocalarımızın başında geldi ve üniversitemizin akademik dünyadaki bugünkü yerine ulaşmasında onun ve öbür hocalarımızın büyük katkıları oldu. Kendisine üniversite olarak ne kadar teşekkür etsek azdır.” dedi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
