Türkiye, 100 bin tona yaklaşan üretimiyle dünyanın en büyük ikinci bal üreticisi pozisyonunda. Çam balında ise yüzde 90’lık hisseyle dünya üretiminin büyük kısmını karşılıyor. Lakin üretimdeki bu güç, ihracata birebir ölçüde yansımıyor. Türkiye 33,5 milyon dolarlık meblağla bal ihracatında dünya sıralamasında 18’inci sırada yer alıyor.
Türk bal dalı, ihracatta da dünya genelinde birinci üç ülke ortasında yer almak için “Türkiye Çam Balının Milletlerarası Pazarda Rekabet Gücünü Artmak” isimli AR-GE Projesi kolları sıvadı.
Bal ihracatında Türkiye lideri olan Ege Su Eserleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, 24 ay periyodik projeyi Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Siyasetler Genel Müdürlüğü’yle gerçekleştirmek için harekete geçti.
İhracatta 250 milyon dolarlık potansiyele sahibiz
Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Siyasetler Genel Müdürlüğü’yle mevzuyu görüştüklerini ve takviye kelamı aldıklarını lisana getiren Ege Su Eserleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Lideri Bedri Girit, Türkiye’nin 100 bin tona yaklaşan bal üretimiyle 33,5 milyon dolarlık ihracat sayısından çok daha fazlasını hak ettiğini vurguladı.
Türkiye’nin bal ihracatında ortalama fiyatın 3,9 dolar olduğu bilgisini veren Girit, “Dünyada üretimde ikinci sıradayız, lakin ihracatta 18’inci sırada yer alıyoruz. Üretim gücü ile ihracat geliri ortasındaki bu makas artık kapanmak zorunda. Çin 265 milyon dolar, Yeni Zelanda 250 milyon dolarlık bal ihraç ediyor. Biz de bal ihracatımızı 250 milyon dolarla bu ülkelerin düzeyine çıkmak istiyoruz. İhracatımız arttığında arıcılık bölümümüzde zincirin tüm halkaları bu refahtan hissesini alacak” biçiminde konuştu.
Kalpaklıoğlu: “Çam balı bilimsel olarak gereğince tanımlanmamış”
Ege Su Eserleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği İdare Heyeti Üyesi Nedim Kalpaklıoğlu, Türkiye’de Muğla başta olmak üzere, Aydın, Antalya, Balıkesir, İzmir, Manisa ve Çanakkale vilayetlerinde yıllık 25 bin ton çam balı üretildiğini çam balının milletlerarası pazarda düşük fiyatla konumlanmasının temel nedeninin bilimsel altyapı eksikliği olduğunu söyledi.
Kalpaklıoğlu, çam balına has biyoaktif ve marker bileşenlerin gereğince tanımlanmadığını, memleketler arası kabul görmüş standardizasyon ve sınıflandırma sisteminin bulunmadığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı: “Çam balında bulunan protokateşik asit, alfa-pinen ve beta-pinen üzere bileşenler yüksek biyolojik potansiyele sahip. Lakin bu potansiyel bilimsel yayınlarla ve milletlerarası referanslarla desteklenmediği sürece eser premium segmente taşınamıyor.”
Hedef: 3,9 dolardan Premium Segmente geçmek
“Türkiye Çam Balının Memleketler arası Pazarda Rekabet Gücünü Artmak” isimli AR-GE Projesinin en son amacının, Türkiye çam balını yüksek katma bedelli ve rekabetçi bir ihracat eseri haline getirmek olduğunun altını çizen Kalpaklıoğlu kelamlarını şöyle sürdürdü; “Bilimsel olarak standardize edilmiş, işlevsel ve terapötik potansiyeli kanıtlanmış, milletlerarası pazarda premium segmentte konumlanan Türkiye, üretim gücünü artık bedel gücüyle buluşturmak zorundadır. Çam balı, yanlışsız bilimsel altyapı ve stratejik pozisyonlandırma ile global pazarda hak ettiği yere ulaşabilecek potansiyele sahiptir. Hedef: 3,9 dolardan premium segmente geçmek. Manuka balıyla rekabet edecek düzeye çıkarmak.”
Balın kalitesini ve özgünlüğünü belirleyen temel ögelerden birisi olan Protokateşik Asit (PCA) varlığının Türk çam balının en değerli biyoaktif marker bileşenlerinden biri olduğu bilgisini de veren Kalpaklıoğlu, projede çam balının Protokateşik Asit (PCA) varlığının ortaya konulacağını vurguladı. Kalpaklıoğlu, “Türk Çam Balının: Kimyasal olarak standardizasyonu, Otantik eser doğrulaması, İşlevsel besin olarak pozisyonlandırılması, Milletlerarası bilimsel ve ticari bedelinin artırılması açısından kritik bir bilimsel gelişmedir. Bu bulgu, Türk Çam Balının sırf klasik bir doğal eser değil, tıpkı vakitte güçlü biyoaktif bileşenler içeren bilimsel temelli bir işlevsel besin olduğunu göstermektedir” diyerek kelamlarını noktaladı.
24 Aylık Ar-Ge Yol Haritası
Planlanan proje kapsamında:
- Çam balına mahsus biyoaktif ve marker bileşiklerin ileri tahlil sistemleriyle tanımlanması
- Canlı organizmada (in vivo) yahut laboratuvar ortamında (in vitro) biyolojik aktiflik testlerinin yapılması
- Kimyasal yapı–biyolojik aktivite alakasının ortaya konması
- Marker bileşiklere dayalı bilimsel sınıflandırma sistemi geliştirilmesi
- En az 10 SCI makale ve 15 milletlerarası bilimsel sunum hedefleniyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
