Üretra darlığı, toplumda sanıldığından daha sık görülen lakin birçok vakit geç teşhis alan kıymetli bir sıhhat sorunudur. Erkeklerde bayanlara nazaran çok daha sık görülen üretra darlığı, her 100 erkekten birinde ömrün bir devrinde görülüyor. Erkeklerde belirtilerinin prostat hastalıklarıyla benzerlik göstermesi nedeniyle hastalığın gerçek tanısı gecikebiliyor. Daralmış idrar kanalının tekrar açılması için kısa ve yeni gelişmiş darlıklarda girişimsel olarak dilatasyon ya da ilaçlı balon uygulamaları tercih edilirken iki santimetreden kısa darlıklarda ise dar segment çıkarılarak sağlam üretra uçları birbirine dikilerek tedavi edilebiliyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Üroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Abdulmuttalip Şimşek, üretra darlığı ve şimdiki tedavi yaklaşımlarını hakkında tüm ayrıntıları ile aktardı.
Birçok neden üretra darlığına sebep olabiliyor
Üretra, idrarın mesaneden dışarı atılmasını sağlayan kanaldır. Erkeklerde ortalama 15–20 cm, bayanlarda ise 4–5 cm uzunluğundadır. Bu kanalın çeşitli nedenlerle hasar görmesi sonucu üretra darlığı gelişebilmektedir. Üretra darlığına yol açan en önemli nedenler şunlardır:
- Kazalar
- Daha evvel geçirilmiş ürolojik cerrahiler
- Uzun müddetli yahut tekrarlayan sonda uygulamaları
- Sık idrar yolu enfeksiyonları
- Perine bölgesine alınan darbeler
- Erkeklerde prostat ameliyatları
- Kadınlarda doğum sonrası gelişen travmalar
- Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar
- Otoimmün bir hastalık olan liken sklerozus
Prostat büyümesi ile misal şikayetler gösteriyor
Üretra darlığı, bilhassa erkeklerde prostat büyümesi ile emsal şikâyetlere yol açtığı için erken periyotta fark edilmeyebilir. Hastalar ekseriyetle ince idrar yapma, çatallı işeme, sık idrara çıkma, idrar sonrası tam boşalamama hissi ve gece idrara kalkma üzere yakınmalarla başvurmaktadır. Bu şikâyetlerin uzun mühlet devam etmesi durumunda kesinlikle ürolojik kıymetlendirme yapılması gerekmektedir. Teşhiste en kıymetli prosedür Retrograd Üretrografi olup, bu görüntüleme sayesinde darlığın yeri, uzunluğu ve derecesi net olarak ortaya konmaktadır. İşeme testi ve Sistoskopi de tanıya yardımcı sistemler ortasında yer almaktadır. Bu değerlendirmeler, hastaya en uygun tedavi prosedürünün belirlenmesini sağlamaktadır.
Üretra darlığının ilaç yahut bitkisel metotlarla tedavisi mümkün değildir. Tedavide temel maksat, daralmış olan idrar kanalının yine açılmasıdır. Kısa ve yeni gelişmiş darlıklarda girişimsel olarak dilatasyon, soğuk bıçakla kesme ya da ilaçlı balon uygulamaları tercih edilebilmektedir. İki santimetreden kısa darlıklarda ise dar segment çıkarılarak sağlam üretra uçlarının birbirine dikildiği yani üretroplasti süreci uygulanmaktadır. Tecrübeli merkezlerde ve tertipli takip altında bu usulün 5 yıllık muvaffakiyet oranı %85–90 civarındadır.
Ağızdan alınan doku ile üretra darlığı tedavi edilebiliyor
Uzun ve kompleks üretra darlıklarında ise en tesirli tedavi doku nakli ile üretroplastidir. Üretraya en çok benzeyen doku ağız içi mukozası olduğu için, ekseriyetle yanak içinden alınan doku kullanılmaktadır. Alınan doku gerekli hazırlık kademelerinden geçirildikten sonra dar olan üretra bölgesine nakledilmektedir. Ağız içinden alınan alan birkaç gün içinde kendini yenilemekte ve hastalar çoklukla ağız bölgesinde kalıcı bir sorun yaşamamaktadır. Tecrübeli merkezlerde bu yolla elde edilen muvaffakiyet oranları hayli yüksektir. Bilhassa posterior (arka) üretra darlıklarında, robotik cerrahi tekniklerin kullanılması cerrahi başarıyı daha da artırmaktadır. Robotik cerrahi; daha âlâ görüntüleme, daha hassas doku tamiri ve sağlam üretra uçlarının daha yanlışsız bir formda birleştirilmesini sağlayarak hem cerrahın denetimini artırmakta hem de hastanın düzgünleşme sürecini olumlu tarafta etkilemektedir.
Üretroplasti sonrası hastaların birkaç hafta sondalı kalması gerekmektedir. Sonda çıkarıldıktan sonra hastalar çoklukla kısa müddette ameliyat öncesindeki hayat kalitelerine geri dönmektedir. Lakin bu cerrahilerden sonra nizamlı üroloji denetimlerinin aksatılmaması büyük değer taşımaktadır. Profesyonel takip, mümkün darlık tekrarlarının erken periyotta saptanmasını ve vaktinde müdahale edilmesini sağlamaktadır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
