Gölcük merkezli 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi, Kocaeli için büyük bir yıkımın ve tekrar ayağa kalkma gayretinin başlangıcı oldu. Bu kapsamda Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, kentsel dönüşümden afet hazırlıklarına, yapı güvenliğinden bilinçlendirme çalışmalarına kadar hayata geçirdiği projelerle Kocaeli’nin afetlere karşı direncini güçlendirdi.
YENİDEN DOĞUŞUN TARİHİ
Türkiye’nin kalbinde derin yaralar açan 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi, Kocaeli için yalnızca bir felaketin değil, tıpkı vakitte tekrar doğuşun da başlangıcı oldu. Binlerce insanın hayatını kaybettiği, kentlerin enkaza döndüğü o karanlık gecenin acısı hâlâ yüreklerde. Lakin Kocaeli, bu büyük acıyı bir daha yaşanmaması için bir milat olarak gördü. Başkan Tahir Büyükakın’ın öncülüğünde yürütülen bilim ve mühendislik temelli çalışmalar sayesinde Kocaeli’nin afetlere hazırlık, müdahale ve kriz idaresi kapasitesi her geçen gün daha da güçlendi.
SEFERBERLİK TOPLUMUN HER KESİMİNE YAYILDI
“Dirençli Şehir Kocaeli” anlayışını yalnızca bir telaffuz olarak değil, alanda karşılığı olan somut adımlarla hayata geçiren Büyükşehir, kentsel dönüşüm projelerinden afet eğitimlerine, teknolojik altyapı yatırımlarından acil müdahale kapasitesine kadar her alanda kapsamlı bir seferberlik başlattı. Her bir proje, yaşanan acıların bir daha tekrarlanmaması için atılmış kararlı bir adım oldu. Mahalle mahalle yürütülen dönüşüm çalışmalarıyla inançlı ömür alanları oluşturulurken, vatandaşlara verilen afet bilinçlendirme eğitimleriyle toplumun her kesiti mümkün risklere karşı hazır hale getirildi. Teknolojinin sunduğu imkânlar en üst düzeyde kullanılarak, erken ikaz ve süratli müdahale sistemleri güçlendirildi.
YARDIM BEKLEYEN ŞEHİRDEN HER YERE ULAŞAN ŞEHRE
Kocaeli artık yalnızca kendi yaralarını saran bir kent değil, güç vakitlerde diğerlerinin yarasına merhem olan, yardım elini uzatan bir dayanışma merkezi haline geldi. Afet bölgelerine süratle ulaşan takımları, organize yardım ağları ve güçlü uyum yeteneğiyle Kocaeli, Türkiye’nin ümidi oldu. Dün enkaz altında umut arayanların kenti olan Kocaeli, bugün öteki kentlerin ümidi olmak için yola çıkan güçlü bir dayanışmanın sembolü haline geldi. Kentin geçirdiği bu değişimin temelinde ise afetlere hazırlığı önceleyen, insan hayatını merkeze alan ve geleceğe yönelik kararlı adımlar atan bir idare anlayışı bulunuyor.
HIZIR 41 İLE YARINLAR DAHA GÜVENLİ
Geçtiğimiz yıl Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen Hızır 41 Afet Mutfağı, sadece bir tesis olmanın ötesinde, güç vakitlerin en kritik gereksinimlerinden biri olan beslenme konusunda itimat veren güçlü bir dayanışma merkezi oldu. Mümkün bir afette yalnızca Kocaeli’nin değil, Türkiye’nin dört bir yanının besin gereksinimini karşılayabilecek kapasiteyle inşa edilen bu merkez, afetlere karşı hazırlıklı olma anlayışının en somut örneklerinden biri olarak öne çıktı.
TÜM TÜRKİYE’YE YAYILAN BÜYÜK DAYANIŞMA
Günlük toplumsal hizmetlerden halk ekmek üretimine, gereksinim sahiplerine ulaştırılan besin takviyelerinden geniş çaplı yardım tertiplerine kadar birçok alanda kesintisiz hizmet sunan Hızır 41, afet anlarında ise süratle harekete geçerek alandaki varlığını güçlü formda hissettiriyor. Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde yaşanan zelzelede ve İstanbul’da meydana gelen sarsıntıların akabinde dışarıda beklemek zorunda kalan vatandaşlara ulaştırılan taşınabilir besin ve tır takviyeleri, bu sistemin ne denli faal ve hayati bir rol üstlendiğini bir defa daha gözler önüne serdi. Hızır 41, yalnızca bugünün değil, yarının da teminatı olarak Kocaeli’nin dayanışma gücünü büyütmeye devam ediyor.
MİLLET BAHÇELERİ HEM YEŞİL ALAN HEM GÜVENLİ SIĞINAK
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, afetlere hazırlık sürecinde yalnızca teknik ve yapısal tedbirlerle yetinmeyerek, hayat alanlarını da bu vizyon doğrultusunda tekrar şekillendiriyor. Bilhassa afetler sonrası büyük ziyan gören alanların yine kıymetlendirilmesi gayesiyle eski stadyumlar ve işlevsiz durumdaki geniş topraklar, çağdaş ve fonksiyonel Millet Bahçelerine dönüştürüldü. Bu dönüşümle birlikte kentteki yeşil alanların ölçüsü artırılırken, muhtemel afetlerde vatandaşların inançla kullanabileceği geniş, erişilebilir ve nitelikli açık alanlar oluşturuldu. Günlük ömürde nefes alınan toplumsal alanlar olarak hizmet veren Millet Bahçeleri, kriz anlarında ise hayati bir itimat noktası haline geliyor. Böylece Kocaeli, tabiatla iç içe ömrü destekleyen ve birebir vakitte afetlere karşı hazırlıklı bir kent olma yolunda kıymetli bir istikrar kuruyor.
BİLİM VE AKILLA ŞEKİLLENEN GELECEK
17 Ağustos sarsıntısının ışığında hareket eden Büyükşehir Belediyesi, 2023 yılında üniversiteler, AFAD ve ilgili kurumların iştirakiyle Kocaeli Bilim Kurulu’nu kurdu. Bu kapsamda 14 maddelik hareket planı hayata geçirilirken, kentin tüm risk envanteri çıkarılmaya başlandı. Taban etütleri ve teknik tahlillerle kent, mümkün afetlere karşı daha inançlı hale getiriliyor. Kent genelinde 708 acil toplanma alanı belirlenirken, 2007 yılı öncesi yapı stokuna yönelik çalışmalar kapsamında 323 bin 525 binadan 160 bini mühendisler eşliğinde incelendi. Ayrıyeten 688 tescilli kültür varlığı için gözlemsel etütler tamamlanarak bu yapıların korunmasına yönelik özel planlamalar yapıldı.
KENTSEL DÖNÜŞÜMLE GÜVENLİ YAŞAM ALANLARI
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, riskli yapıların ortadan kaldırılması için kararlı adımlar atmaya devam ediyor. “Dirençli Şehir Kocaeli” kapsamda 1 milyon 50 bin metrekare alan kamulaştırılırken, binin üzerinde bina yıkıldı. “Cedit Riskli Alan Kentsel Dönüşüm Projesi” kapsamında bin 105 bağımsız kısım inşa edilirken, 13 Haziran 2026 prestijiyle kura çekimleri tamamlandı ve teslim sürecine geçildi.
İLÇELERE YAYILAN DİRENÇLİ ŞEHİR VİZYONU
Gölcük Merkez Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi’nde yüzde 98 ilerleme sağlanırken, Körfez Barbaros Mahallesi’nde tüm süreçler tamamlanarak hak sahiplerine teslimler gerçekleştirildi. “Dilovası Sanayi-Konut Desantralizasyonu Projesi” ile sanayi ve konut alanları ayrıştırılırken, Sepetçi-Sekbanlı bölgesinde de dönüşüm çalışmaları sürdürülüyor.
5 BİN BAĞIMSIZ BİRİM BÜYÜKŞEHİR ELİYLE DÖNÜŞÜYOR
İzmit’te Cedit, Orhan ve Topçular mahallelerinde rezerv alan projeleri devam ederken, Darıca Eren ve Hisarkent siteleri “5000 Bağımsız Birim Projesine” dahil edildi. Vatandaşların ferdî dönüşümüne dayanak olmak emeliyle 3 milyon TL’ye kadar, 180 ay vadeli, yüzde 0,69 faizli ve 1 yıl ödemesiz Dünya Bankası kredi imkânı sunulurken, krediler 1 Kasım prestijiyle kullandırılmaya başlandı.
GÜÇLÜ İTFAİYE, HIZLI MÜDAHALE KAPASİTESİ
Her türlü afete anında müdahale eden ve yaraları saran Kocaeli İtfaiyesi, bugün 643 işçi ve 127 araçlık güçlü filosuyla 7 gün 24 saat misyon başında bulunuyor. Kent genelinde 24 istasyonla hizmet veren teşkilat, 2025 yılında toplam 13 bin 585 olaya müdahale ederken, bu olayların 8 bin 42’sini büyümeden önlemeyi başardı. Ortalama 7 dakikalık süratli müdahale müddetiyle dikkat çeken gruplar, yıl boyunca 33 bin 568 ihbarı titizlikle kıymetlendirdi. Eğitim faaliyetleriyle de fark oluşturan Kocaeli İtfaiyesi, 2001-2025 yılları arasında 2 bin 723 bireye istekli itfaiyecilik eğitimi vererek afetlere karşı toplumsal şuur oluşturdu. Bugün prestijiyle 130 etkin istekli alanda misyon alırken, kırsal bölgelerde konuşlandırılan 105 su tankeri sayesinde mümkün afetlere karşı müdahale kapasitesi daha da güçlendirildi.
TOPLUMUN HER KESİMİNE ULAŞAN FARKINDALIK
Büyükşehir Belediyesi, afetlere karşı yalnızca fiziki değil, toplumsal hazırlığı da ön planda tutuyor. Okullar, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte yürütülen eğitim çalışmaları kapsamında son üç yılda 242 okulda afet farkındalık eğitimleri düzenlendi. Bu çalışmalarla 48 bin 664 şahsa direkt ulaşıldı. 33 bin 304 kişinin iştirakiyle zelzele tahliye tatbikatları gerçekleştirilirken, “Afete Hazır Kadınlar Projesi” kapsamında 12 ilçede 3 bin 122 bayana eğitim verildi.
PLANLI VE KOORDİNELİ AFET YÖNETİMİ
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında hazırladığı planlarla 23 afet kümesini kapsayan güçlü bir idare yapısı oluşturdu. Güncellenen planlarla hazırlık düzeyi yüzde 92,5’e ulaştı.” Dirençli Şehir Kocaeli Projesi” kapsamında AFAD, üniversiteler ve ilgili kurumlarla iş birliği içinde 14 aksiyon planı hazırlandı. İl Afet Risk Azaltma Planı (İRAP) kapsamında 257 aksiyonun 35’inin uyumu Büyükşehir tarafından yürütülüyor. Ayrıyeten 132 çadır kent ve 18 konteyner kent alanı belirlenirken, 134 karayolu köprüsü ve 25 yaya köprüsünün sarsıntı risk tahlilleri gerçekleştirildi.
TEKNOLOJİYLE GÜÇLENEN MÜDAHALE AĞI
Afet haberleşme altyapısını güçlendirmek emeliyle telsiz röle istasyonu sayısı 13’e çıkarıldı ve 200 afet haberleşme noktası planlandı. Kurumlar arası uyumu artırmak için ilgili ünitelere telsiz dağıtımı yapıldı. Belediye envanterine 2 arama kurtarma karavanı, 3 insansız hava aracı (İHA) ve 24 afet uyum çadırı kazandırıldı. Çalışanın teknik kapasitesini artırmak hedefiyle arama kurtarma, birinci yardım, KBRN, İHA pilotluğu ve telsiz kullanımı üzere birçok alanda eğitimler düzenlendi.
TATBİKATLARLA PEKİŞEN HAZIRLIK
Afetlere hazırlık kapsamında çok sayıda geniş iştirakli tatbikat gerçekleştirildi. Kocaeli Şehir Hastanesi’nin birinci büyük tatbikatı muvaffakiyetle koordine edilirken, Türkiye’de birinci sefer “Deniz Yangınlarına Müdahale Tatbikatı” hayata geçirildi.
UMUTLAR YEŞERDİ, BİR ŞEHİR YENİDEN AYAĞA KALKTI
Bugün Kocaeli, 1999’un acısını unutmadan, o acıdan aldığı güçle geleceğe kararlı adımlarla ilerliyor. Başkan Tahir Büyükakın’ın öncülüğünde Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, yalnızca binaları değil, ümitleri da yine inşa ediyor. Kocaeli artık yalnızca bir kent değil; dayanışmanın, direncin ve tekrar ayağa kalkmanın simgesi olarak yoluna devam ediyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
