Çağdaş ömür hızlandı, beslenme tertibi değişti, güneşle temas azaldı, yeni trend destekler ise hayatın tam ortasına yerleşti. Raflar vitamin, mineral ve bitkisel takviyelerle dolup taşarken, her gün yeni bir husus gündeme geliyor. Lakin “Her düşük kıymet destek gerektirir mi? Tanınan takviyelerin sahiden işe yaradığını nasıl anlarız? Etiket ve doz emniyetli mi?” üzere sorular giderek daha fazla ehemmiyet kazanmaya başladı. Acıbadem Life Danışmanı Aile Doktoru Prof. Dr. İsmet Tamer vitamin desteğini seçmenin altın ipuçlarını paylaşıyor.
VİTAMİNE NİTEKİM GEREKSİNİMİNİZ VAR MI?
Günümüzde pek çok kişi, hayat temposu ve beslenme nizamındaki değişiklikler nedeniyle eksik kaldığını düşündüğü vitamin ve mineralleri desteklerle tamamlamaya yöneliyor. Klâsik beslenme biçimlerinin yerini işlenmiş besinlere bırakması, taze sebze-meyve tüketiminin azalması mikro besin alımını düşürürken; kapalı ofislerde uzun saatler çalışma, güneş ışığına daha az maruz kalma üzere çağdaş hayat faktörleri özellikle D vitamini başta olmak üzere çeşitli eksiklikleri artırıyor. Öte yandan gelişmiş laboratuvar testleri sayesinde belirti vermeyen eksiklikler daha sık tespit ediliyor, toplumsal medya ve pazarlama lisanı ise “doğal, mucize, süratli etki” telaffuzlarıyla desteklere olan ilgiyi körüklüyor. Bu noktada laboratuvar kıymetlerinin tek başına belirleyici olmadığına dikkat çeken Prof. Dr. İsmet Tamer, “Tahlilde bedelin düşük çıkması her vakit destek başlanacağı manasına gelmez. Eksikliğin derecesi, klinik bulgular ve risk faktörleri birlikte değerlendirilmelidir. Birtakım hafif düşüklüklerde ömür stili düzenlemesi yeterliyken, önemli seviyelerde gayeye yönelik tedavi gerekebilir” diyerek şuurlu yaklaşımın değerini vurguluyor.
HER YENİ BİLEŞEN KESİNLİKLE ALINMALI MI?
Takviye pazarında her gün yeni bir bileşen gündeme geliyor. Yakın devirde popülerleşen berberin buna düzgün bir örnek. Pekala yeni hususlar sahiden kâfi bilimsel delille mı destekleniyor, yoksa trend tesiriyle mi süratle yaygınlaşıyor? Prof. Dr. İsmet Tamer’e nazaran burada en kritik nokta, “etkinlik ve güvenlik verisinin randomize denetimli bilimsel çalışmalarla desteklenmesi”. Birtakım bileşenler için umut vadeden sonuçlar bulunsa da çalışmaların kapsamı, iştirakçi sayısı ve kullanılan dozlar büyük farklılık gösterebiliyor. Tamer, “ Bitkilerde doğal olarak bulunan berberin bileşiği üzerine kan şekeri ve lipid profili üzere parametrelerde olumlu sonuçlar bildiren yayınlar mevcut; lakin uzun devir güvenlik verisi ve standart doz netliğine dair kâfi delil şimdi sınırlı” diyerek temkinli yaklaşılması gerektiğinin altını çiziyor. Prof. Dr. İsmet Tamer, bilhassa toplumsal medya tesiriyle süratle yayılan destekler konusunda ikazda bulunuyor ve “Bir husus tanınan oldu diye çabucak kullanmaya başlanmamalı; hele ki tedavi emeliyle ve mevcut ilaçlarla birlikte alınacaksa kesinlikle bir doktor görüşü alınmalı” diyor.
VİTAMİN DESTEĞİNİN İÇİNDE VİTAMİNİ YOKSA?
Vitamin ve bitkisel desteklerin içerik güvenilirliğinin hem dünyada hem Türkiye’de en çok tartışılan başlıklardan biri olduğunu belirten Prof. Dr. İsmet Tamer, “Bağımsız laboratuvarların yaptığı tahlillerde vakit zaman eser etiketinde yazan etken unsurun ya çok düşük oranda bulunduğu ya da hiç bulunmadığı tespit edilebiliyor. Bu durum şaşırtan değil. Besin destekleri ilaçlar kadar sıkı onay süreçlerinden geçmediği için kalite denetim üreticinin beyanına ve uyguladığı standartlara bağlıdır. Bağımsız kuruluşlarca test yapılmadığında etiket ile içerik ortasında tutarsızlık görülebilir. Bilhassa online satış platformlarındaki her eser kontrollerden geçmediği için dikkatli olunması gerekiyor” diyor.
DOĞRU DESTEK SEÇME REHBERİ
Tüketicilerin destek seçerken dikkat etmesi gereken noktalar konusunda pratik bir “alışveriş denetim listesi” hazırlayan Prof. Dr. İsmet Tamer, yanlışsız eser tercihinin sandığımızdan daha kritik olduğunu belirtiyor. Buna nazaran destek satın alırken şu adımlar göz önünde bulundurulmalı:
Etiket kesinlikle incelenmeli. Etken unsurun ismi ve ölçüsü şeffaf biçimde yazıyor mu? Her bileşenin dozu belirtilmiş mi? Yan tesir, gebelik–emzirme ve çocuk kullanımı ikazları yer alıyor mu?
Bağımsız test sertifikaları değerli. USP, NSF, ConsumerLab üzere kuruluşların doğrulama logosu eserin güvenilirliğini artırır. Üretim yeri, GMP bilgisi ve marka bağlantı ayrıntıları net olmalı.
İlaç kullanıyorsanız dikkat! Bitkisel ve doğal destekler ilaçlarla etkileşime girebilir. Tertipli ilaç kullananlar kesinlikle doktor görüşü almalı.
Amaç net olmalı. Destek emelli mı yoksa muhakkak bir eksiklik için mi kullanılıyor? Spesifik eksiklik kuşkusunda evvel test, akabinde hedefe yönelik ürün seçimi yapılmalı.
Fiyat tek kriter değildir. Çok ucuz eserler kalite kuşkusu yaratabilir; en değerlisi da en güzel manasına gelmez. Bilimsel bilgi ve sertifika her vakit fiyatın önündedir.
Prof. Dr. Tamer, takviyelerin herkes için rutin bir gereksinim olmadığını vurgulayarak, “Yeni bir husus tanınan oldu diye çabucak uzun vadeli kullanıma başlanmamalı. Sağlam ispata, eser doğrulamasına ve doktor değerlendirmesine dayanan seçim en sağlıklı yaklaşımdır” diyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
