Çevresel kirliliğin çocukluk çağı kanserleri üzerindeki tesirine dikkat çeken Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Bayram, büyüme periyodundaki çocukların kimyasal maddelere karşı çok daha hassas olduğunu belirtti. Bilhassa gebelik devrindeki maruziyetin kıymetine işaret eden Prof. Dr. Bayram, “Bu süreçte enfeksiyonlar, kimyasallar ve radyasyon üzere dış etkenler gelişimi bozabilir, ilerleyen yıllarda kansere taban hazırlayabilir” diye konuştu.
Çocukluk çağı kanserleri az görülmekle birlikte dünya genelinde yüzbinlerce hadise olduğu için önemli bir halk sıhhati sorunu olarak önemini koruyor. Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Bayram, Sağlık Bakanlığı datalarına nazaran tüm kanser hadiselerinin yaklaşık yüzde 1-2’sini çocukluk çağı kanserlerinin oluşturduğunu ve her yıl yaklaşık 4700 yeni olayın teşhis aldığını anlattı.
“KİRLENEN DÜNYA ÇOCUKLARIMIZI DA HASTA EDİYOR”
Hastalıkların ortaya çıkmasında birçok etken kelam konusu olmakla birlikte bilhassa son yıllarda tüm dünyanın gündeminde olan etraf kirliliğinin çocukluk çağı kanserleri üzerindeki tesirlerine dikkat çeken Prof. Dr. Bayram, sözlerine şöyle devam etti: “Yapılan birçok araştırmayla hava kirliliğinden pestisitlere kadar birçok etkenin çocukluk çağı kanserleri arasında temas tespit edilmiş. Çeşitlere nazaran farklılık görülse de en sık rastlanan kanser tipleri olduğu için lösemi ve lenfomada bağlantı daha net ortaya konmuş durumda. Bununla birlikte gebelik dönemi ya da erken çocukluk dönemi üzere kirlilik etkenlere maruz kalınan zamanlama da çok değerlidir.”
BÜYÜME DÖNEMİNDEKİ ÇOCUKLAR KİMYASALLARA KARŞI DAHA HASSAS
Çevresel kirliliğin çocukluk çağı kanserleri üzerindeki tesirine dikkat çeken Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Bayram, büyüme periyodundaki çocukların kimyasal maddelere karşı çok daha hassas olduğunu belirterek, “Çocuklar büyüyen bir organizma olduğu için çevresel kirliliğe yetişkinlere kıyasla çok daha hassastır. Sanayi atıkları, hava kirliliği ve besinlerdeki kimyasal kalıntılar çocukları daha fazla tesirler. Bilhassa anne karnındaki periyot en hassas devirdir. Bir hücreden 50 santimetrelik bir bebeğe dönüşen çok süratli hücre bölünmesi kelam mevzusudur. Bu süreçte enfeksiyonlar, kimyasallar ve radyasyon üzere dış etkenler gelişimi bozabilir, ilerleyen yıllarda kansere taban hazırlayabilir” dedi.
‘GIDALARDAKİ EN UFAK KİMYASAL KALINTILAR HÜCRELERİ BOZUYOR’
Çevresel kirlenmenin bağışıklık sistemi üzerine tesirlerini anlatan Prof. Dr. Bayram, şunları söyledi: “İnsan; hava, su ve besine muhtaç bir canlıdır. Bu kaynaklar pak olmadığında bağışıklık sistemi zayıflar. Etraf kirliliği bağışıklık hücrelerini de etkileyerek kanser hücrelerinin tanınmasını zorlaştırır. Biz kendi yaptığımız araştırmalarda da lösemili çocuklarda kemik iliğinde sağlıklı çocuklara nazaran daha fazla pestisit kalıntısı tespit ettik. Besinlerdeki küçük ölçüdeki kimyasallar bile vakit içinde bedende birikerek hücrelere zarar verir.”
“HAMİLELİK DÖNEMİ ÇOK ÖNEMLİ”
Çocukların çevresel faktörlere karşı yetişkinlerden daha savunmasız olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Bayram, “Sanayi atıkları, hava kirliliği ve besinlerdeki kimyasal kalıntılar çocukları yetişkinlere nazaran daha fazla tesirler. Anne karnındaki devir ise en kırılgan periyottur. Bu sebeple gebe bayanların kimyasal maddelerden, bilhassa saç boyası üzere eserlerden uzak durması ve tükettikleri besinlerin kimyasal kalıntı içermediğinden emin olması gerekir” dedi.
“DOĞAYI KİRLETTİKÇE KİRLENİYORUZ”
Genetik mutasyonlara da dikkat çeken Prof. Dr. Bayram, sözlerini şöyle sürdürdü: “Mutasyon, annede ya da babada oluşan genetik bir değişikliğin çocuğa geçmesidir. Üreme hücrelerinde çevresel toksinlere bağlı ortaya çıkan mutasyonlar, çocukta daha erken yaşta kansere sebep olabilir. Çocukluk çağı kanserlerinin yaklaşık yüzde 20’sinin altında genetik bir yatkınlık olduğunu biliyoruz. Doğayı kirlettikçe biz de kirleniyoruz. Çevreyi korumadığımız sürece kanser ve genetik hastalıkların artması kaçınılmazdır. Doğayı korumak aslında kendi sıhhatimizi korumaktır.”
‘ÇOCUKLUK ÇAĞI KANSERLERİNDE EN SIK AKUT LÖSEMİ GÖRÜLÜYOR’
Çocukluk çağı kanserlerinin görülme sıklığına ait bilgi veren Prof. Dr. Bayram, “En sık akut lösemi görülüyor, onu lenfomalar ve merkezi hudut sistemi tümörleri takip ediyor. Etraf kirliliği arttıkça bu kanserlerde yavaş fakat sistemli bir artış kelam konusu. Endüstrileşmiş bölgelerde bu artış daha besbelli. Atıkların düzgün filtrelenmesi, toprağa ve suya karışmasının engellenmesi kuraldır; aksi halde bu kimyasallar besinler aracılığıyla tekrar bize geri döner. Buna bir de yoğun böcek ilacı kullanımı eklenince risk katlanıyor” dedi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
