Kolon ve rektum kanserleri, yani kolorektal kanserler, uzun yıllar daha çok ileri yaş hastalığı olarak biliniyordu. Lakin son yıllarda bu kanserlerin genç yetişkinlerde daha sık görülmesi dikkat çekiyor. Yeni araştırmalar, birtakım bağırsak bakterilerinin ürettiği “kolibaktin” isimli toksinin, bilhassa genç yaşta görülen kolorektal kanserlerde DNA hasarıyla bağlantılı izler bırakabileceğini gösteriyor. Memorial Göztepe Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nden Doç. Dr. Süleyman Günay, kolorektal kanserlerde erken teşhisin kıymetine dikkat çekerek endoskopik tedavi formüllerinden biri olan ESD ile ilgili bilgi verdi.
Bu belirtileri göz arkası etmeyin!
Özellikle genç yetişkinlerde makattan kanama birden fazla vakit hemoroid olarak değerlendirilmekte, dışkılama nizamındaki değişiklikler ise gerilim ya da beslenme düzensizliğiyle ilişkilendirilebilmektedir. Halbuki genç yaşta olmak, kolorektal kanser riskinin büsbütün ortadan kalktığı manasına gelmez.
Son yıllarda 45 yaş altındaki yetişkinlerde bilhassa rektal kanserle ilgili artışlar dikkat çekmektedir. Bu nedenle makattan kanama ya da dışkılama alışkanlığındaki değişiklikler “basit bir sorun” olarak görülmemeli; dışkıda kan, açıklanamayan kansızlık, kilo kaybı, yeni başlayan kabızlık yahut ishal üzere bulgular da ciddiye alınmalıdır.
Risk faktörleri sadece genetik değil
Kolorektal kanserlerde genetik yatkınlık kıymetli bir faktör olsa da hastalık sadece genetik nedenlerle açıklanmamaktadır. Çok kilo, hareketsiz ömür, sigara ve alkol kullanımı, sıhhatsiz beslenme, ultra işlenmiş besinlerin sık tüketilmesi ve bağırsak florasını etkileyen çevresel faktörler de risk üzerinde tesirli olabilmektedir. Gereksiz antibiyotik kullanımı da bağırsak mikrobiyotasında dengesizliğe yol açarak sindirim sistemi sıhhatini olumsuz etkileyebilir. Bağırsak florasıyla ilgili son araştırmalarda kolibaktin isimli toksinin öne çıkması, sindirim sistemi sıhhatinin korunmasının ehemmiyetini bir defa daha göstermektedir.
Belirti beklemeden tarama yaptırın
Kolorektal kanserde erken teşhis, tedavi muvaffakiyetini direkt etkileyen en kıymetli faktörlerden biridir. Bu nedenle hiçbir şikayet olmasa bile bilhassa 45 yaşından sonra kolonoskopi taraması yapılması önerilmektedir. Ailesinde kolon ya da rektum kanseri hikayesi olanlar yahut alarm belirtileri yaşayan şahıslarda ise tarama yaşı tabip tarafından daha erken planlanabilir. Kolonoskopi sadece kanseri erken yakalamak için değil, kanser gelişmeden evvel riskli polipleri saptayıp çıkarmak için de değerli bir metottur. Böylelikle birtakım hadiselerde kanser gelişimi başlamadan önlenebilir.
Erken evrede kesi olmadan tedavi mümkün
Kolorektal kanser ya da sindirim sistemindeki birtakım riskli lezyonlar erken evrede yakalandığında, her vakit büyük bir ameliyat gerekmemektedir. Endoskopik Submukozal Diseksiyon yani ESD, uygun hastalarda tümörlü ya da kanserleşme riski taşıyan dokunun rastgele bir kesi yapılmadan endoskopik olarak çıkarılmasını sağlar.
ESD sürecinde ağızdan ya da makattan girilen ince bir endoskop kullanılır. Karında kesi açılmaz. Sırf hastalıklı alan hedeflenir, sağlıklı organ dokusu mümkün olduğunca korunur. Hastalıklı doku milimetrik hassasiyetle etrafından ayrılır ve tek modül halinde çıkarılır.
Hasta konforu ve organ esirgeyici tedavi ön planda
ESD süreci sonrası süreç hastalar açısından çoklukla daha konforludur. Birçok hasta birebir gün ya da kısa müddetli takip sonrasında taburcu edilebilir. Günlük yaşama ve işe dönüş müddeti klasik cerrahiye nazaran daha kısa olabilir. Bilhassa kalın bağırsak ve rektum lezyonlarında organ esirgeyici yaklaşımlar ömür kalitesi açısından büyük ehemmiyet taşır. Lakin ESD her hastaya uygulanabilen bir prosedür değildir. Bu tedavinin başarısı yanlışsız hasta seçimine, lezyonun erken evrede saptanmasına ve süreci gerçekleştiren grubun tecrübesine bağlıdır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
