Üsküdar Üniversitesi Rektör Yardımcısı, Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü Müdürü ve Birleşmiş Milletler (BM) Uluslararası Uyuşturucu Kontrol Kurulu (INCB) Başkanı Prof. Dr. Sevil Atasoy, üniversite tercihi yapacak gençlere tekliflerde bulundu.
“Bir mesleği anlamanın en uygun yolu değiştirdiği hayatı anlatmaktır”
Tercih devrinde olan adaylara tekliflerde bulunan Prof. Dr. Sevil Atasoy, gençlere meslek tercihinden evvel isimli bilimlerin beşere dokunan yönünü anlatmak istediğini belirterek, şöyle devam etti:
“Devraldığınızdan daha adil bir dünya için, ‘Ben yapmadım’ diyenler için İngilizce ve Türkçe olmak üzere Adli Bilimler… Bir mesleği anlamanın en düzgün yolu bazen o mesleğin değiştirdiği bir hayatı anlatmaktır. Gözünüzün önüne bir laboratuvar getirin. Derin dondurucudan üzerinde 1986 tarihi yazılı küçük bir kutu çıkarılıyor. İçindeki dört küçük tüpte neredeyse gözle görülemeyecek kadar az biyolojik örnek var. O örnekler tam 38 yıldır bekliyor. Zira o devrin teknolojisi gerçeği ortaya çıkaracak kadar gelişmemişti. Bugün yapılan DNA tahlili ise yıllardır ‘Ben yapmadım’ diyen Peter Sullivan’ın pak olduğunu ortaya koyuyor. İşte isimli bilimler budur. Adli bilimlerin özü hata değildir; insandır, adalettir, gerçektir. Bazen gerçeğe ulaşmak onlarca yıl sürebilir.”
“Meslek seçimi hayatınız boyunca hangi probleme tahlil arayacağınıza karar vermektir”
Prof. Dr. Atasoy, adli bilimlerin insan ömrünü direkt etkileyen bir alan olduğuna dikkat çekerek, “Meslek seçimi sırf bir diploma seçmek değildir. Hayatınız boyunca hangi sıkıntıya tahlil arayacağınıza karar vermektir. İşte meslek seçimi dediğimiz şey sırf bir diploma seçmek değil, hayatınız boyunca hangi probleme tahlil arayacağınıza karar vermektir.” dedi.
“Her sabah aynaya bakıp ‘Bugün ne değiştirebilirim?’ diye sorarım”
Meslek ömründe en değerli motivasyon kaynağının daima gelişim olduğunu lisana getiren Prof. Dr. Atasoy, “Meslek hayatına başladığınız vakit geleceğin sizi nereye götüreceğini bilemezsiniz. Fakat ‘Ne yaparsam en düzgün halde yapayım’ diye yola çıktığınızda ve her sabah aynaya bakıp ‘Bugün ne değiştirebilirim?’ diye sorduğunuzda çok büyük bir motivasyon elde ediyorsunuz. Ben nitekim her sabah kendime bunu sorarım. Kesinlikle bir şeyi değiştiririm.” diye konuştu.
“Adli bilimler laboratuvardan çok daha fazlasıdır”
Adli bilimlerin disiplinler arası yapısına dikkat çeken Prof. Dr. Atasoy, “Adli bilimler insanların hayatına dokunan bir meslektir. Hayalimiz devraldığımızdan daha adil bir dünya bırakabilmektir. Temizlerin daha fazla korunabildiği, gerçek hatalıların bulunabildiği, uzmanların etik kıymetlere bağlı kaldığı bir adalet sistemi için çalışıyoruz. Bu alan sırf DNA tahlilinden ibaret değildir. Parmak izi vardır, balistik vardır, toksikoloji vardır. Lakin tıpkı vakitte psikoloji, hukuk, biyoloji, kimya, fizik, genetik ve istatistik de vardır. Hiç kimsenin ‘Ben yalnızca bunu biliyorum’ deme lüksü yoktur.” sözünde bulundu.
“Bugünün değil, geleceğin cürümlerini düşünmek zorundayız”
Teknolojinin cürüm biçimlerini de değiştirdiğini belirten Prof. Dr. Atasoy, geleceğin isimli bilimcilerinin bugünden hazırlanması gerektiğini söyleyerek, “Bugünkü cürümler yirmi yıl evvel yoktu. Sentetik uyuşturucular birkaç hafta içinde beş kıtaya yayılabiliyor. Siber kabahatler hudut tanımıyor. Kripto paralar yasa dışı para aklamada kullanılabiliyor. Yapay zekâ hayatın her alanına giriyor. Yirmi yıl sonra ise farklı bir dünyayla karşılaşacağız. Bu sebeple bugünün değil, geleceğin mesleklerini ve geleceğin cürümlerini düşünmek zorundayız.” dedi.
Ailelere de seslenen Prof. Dr. Atasoy, tercih devrinde çocukların merak hissinin dikkate alınması gerektiğini belirterek, şöyle konuştu:
“Bir insan meraklıysa soru sorar. Soru sorarsa araştırır. Araştırırsa bilim üretir ve dünyayı değiştirebilir. Bu sebeple evvel çocuğun hakikaten neyi merak ettiğini anlamak gerekir. Merak edilmeyen hiçbir alanda başarılı olmak mümkün değildir. 2017’de Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi’nin altında Türkiye’de birinci kez isimli bilimler lisans açmıştık. Üsküdar Üniversitesi’nde de evvel esasen isimli bilimler yüksek lisans ve doktorasıyla başladık, başarılı bir biçimde o devam ediyor. Lakin lisans çok kıymetli bir eksiklikti ülkemizde ve orada da çok büyük bir bilgi birikimimiz oluştu alışılmış çok yıl içerisinde. Bu dal dinamik bir daldır. Zira hatalar değişiyor ve kabahatler değiştikçe müfredatı değiştirmek zorundasınız. Ana çekirdeği sabit tutmak kaydıyla, seçimli dersleri devamlı yenileyerek tabii onları öğrenciye vermeye çalışıyoruz.”
“Yapay zekâ yanıt verebilir lakin yanlışsız soruyu soramaz”
Yapay zekânın isimli bilimlerde değerli bir yardımcı araç olduğunu fakat insanın yerini alamayacağını vurgulayan Prof. Dr. Atasoy, “Yapay zekâ parmak izlerini karşılaştırabilir, kan lekelerini tahlil edebilir, raporları yorumlayabilir. Lakin soramadığı bir soru vardır; ‘Burada eksik olan nedir? Neyi gözden kaçırdık?’ İşte bunu lakin insan sorabilir. Yapay zekâ belleğine yüklenen bilgiler kadar düşünebilir. Fakat insan orijinal sorular üretebilir. Bu yüzden isimli bilimlerde yanlışsız düşünen beşere her vakit muhtaçlık olacaktır.” diye konuştu.
İngilizce Adli Bilimler Programı memleketler arası amaçlarla açılıyor
Üsküdar Üniversitesinin Türkiye’de isimli bilimler alanındaki öncü pozisyonunu sürdürdüğünü belirten Prof. Dr. Atasoy, İngilizce Adli Bilimler Lisans Programının da milletlerarası bilim üretme gayesiyle açıldığını tabir etti.
“Adli bilimler üniversal bir bilim dalıdır. Dünyanın neresinde olursanız olun ortak bilim lisanı birebirdir. Bu sebeple İngilizce program açmayı gerekli gördük. Maksadımız yalnızca İngilizce öğretmek değil; öğrencilerimizin milletlerarası projelerde yer almasını, dünyanın farklı ülkelerindeki meslektaşlarıyla birlikte bilim üretmesini sağlamaktır.” diyen Prof. Dr. Atasoy, “Laboratuvar uygulamalarında küçük kümelerle çalışıyoruz. Bu yıl birinci kere olay yeri inceleme gruplarını oluştururken karakter özelliklerini de dikkate alacağız. Zira güzel bir grup sadece bilgiyle değil, ahenkle da kurulur.” biçiminde görüşlerini lisana getirdi.
Adli bilimlerde bilimsel yayın lisanının İngilizce olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Atasoy, “Bu alanın esas yayın lisanı, yani bilimsel lisanı İngilizce. İşte o sebeple artık sırası geldi dedik. 2017’den beri elde ettiğimiz bilgi birikiminden yararlanarak ve tamamı uzmanlık yapan, saha tecrübesine sahip çok güçlü akademik takımımızla İngilizce Adli Bilimler Lisans Programını başlatıyoruz. Bu yıl programımıza 30, memleketler arası öğrencilere de 30 kişilik kontenjan ayırdık. Türkçe programımızda ise 80 kişilik kontenjan bulunuyor.” dedi.
“Bu meslekte mesai saati yoktur”
Adli bilimlerin masa başında ve belli çalışma saatleri içinde sürdürülebilecek sıradan bir meslek olmadığını ve çalışma ortamını “yaşayan bir ofis” olarak tanımlayan Prof. Dr. Atasoy, “Makam odası kelamını sevmiyorum. Benim ofisim kitaplarıyla, eşyalarıyla, ödülleriyle ve anılarıyla yaşayan bir ofistir. Bu meslek de böyledir; sadece işe gelip gittiğiniz bir alan değildir. Bazen çalışmanız gece 9’a, 10’a, 11’e, 12’ye kadar sürer. Kimi aygıtlar gece boyunca kapatılamaz, tahlili devam ettirmek zorunda kalırsınız ve meskene gidemezsiniz. Bu meslekte ‘Saat 5’te çıkarım, 9’da gelirim’ diye bir nizam yoktur.” diye konuştu.
Öğrencilerine ve genç meslektaşlarına bu gerçeği baştan anlattığını belirten Prof. Dr. Atasoy, “Onlara her vakit ‘Geleceğiniz bu olacak; yapabilecekseniz devam edin’ derim. Zira burada mesai saati olmaz. ‘Ben onu seviyorum, oburunu sevmiyorum’ deme talihiniz da yoktur. Birlikte yemek yiyecek, birlikte çalışacak ve anlaşmak zorunda kalacaksınız. Tek başınıza hiçbir şey yapamazsınız. Şahsî olarak çok güzel anlaşmasanız bile iş üretmek için ortak bir noktada buluşmanız gerekir. Adli bilimler bir hayat biçimi, bir kültür ve grup çalışmasıdır.” sözlerini kullandı.
“Üsküdar Üniversitesi cüret gösterdi”
Üsküdar Üniversitesi çatısı altında isimli bilimler alanında çok değerli çalışmalar gerçekleştirildiğini belirten Prof. Dr. Atasoy, “Prof. Dr. Nevzat Tarhan, bu üniversitede benim söylediklerimi anlayan, beni cesaretlendiren ve ‘Yapabiliriz’ diyen bir insandır. Korkmadı ve daha ortada hiçbir şey yokken laboratuvarlara milyonluk yatırımlar yaptı. On yıl evvel alınan aygıtların bugün birebir şartlarda alınması neredeyse mümkün değil. Üsküdar Üniversitesinde çok güçlü bir altyapı oluştu. Bu sebeple isimli bilimler alanına yaptığı katkılar unutulmayacak kadar kıymetlidir.” halinde konuştu.
“Bir sonraki adım Ceza Adaleti lisans programı olabilir”
Adli bilimler ile ceza adaletinin birbirini tamamlayan iki alan olduğunu belirten Prof. Dr. Atasoy, Üsküdar Üniversitesinde gelecekte Ceza Adaleti Lisans Programının da açılmasının değerli bir gaye olduğunu söyledi.
Prof. Dr. Atasoy, “Adli bilimler daha çok fen bilimleri yüklü bir alan. Ceza adaleti ise toplumsal bilim yönü daha güçlü olan kardeş bir disiplindir. Türkiye’nin hem isimli bilimler hem de ceza adaleti alanında yetişmiş insan gücüne gereksinimi var. Bu sebeple bir sonraki adımın ceza adaleti lisans programı olması gerektiğini düşünüyorum.” sözlerini kullandı.
Mezunlar çok farklı alanlarda vazife yapıyor
Adli bilimler mezunlarının istihdam alanlarına da değinen Prof. Dr. Atasoy, mezunların polis kriminal laboratuvarları, jandarma, Adli Tıp Kurumu, üniversiteler, özel laboratuvarlar ve hukuk ofisleri üzere çok farklı kurumlarda çalışabildiğini belirtti.
Adli bilimler alanında meslek yapmak isteyen gençlerin teşebbüsçü ve üretken olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Atasoy, “Burada ekmek aslanın ağzında değil. Tersine o kadar büyük eksiklikler ve açıklar var ki gençler kendi çalışma alanlarını oluşturabilirler. Fakat hiç kimse oturup ‘Bir isimli bilimci gelsin, bize yardım etsin’ diye beklemez. Mezunların ne kadar fark yaratabileceklerini kendilerinin anlatması gerekir.” dedi.
“Ülkenin isimli bilimler akademisyenlerine de gereksinimi var”
Adli bilimler mezunlarının sadece saha çalışmalarına değil, akademik mesleğe de yönelmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Atasoy, “Bu ülkenin isimli bilimler lisansından yetişmiş, akabinde yüksek lisans ve doktora yapmış akademisyenlere gereksinimi var. Bu takımların yetişmesi gerekiyor. Akademik gelişim sadece Türkiye’de değil, dünyanın her yerinde mümkün.” diye konuştu.
Öğrencilerin alana yüksek ilgi gösterdiğini lisana getiren Prof. Dr. Atasoy, sözlerini şöyle tamamladı:
“Bize gelip ‘İş bulun’ diyen bir mezun neredeyse hiç görmedim. Buna karşılık ‘Yanınızda durayım, asistanlığınızı yapayım, staja geleyim’ diyen çok sayıda insan var. Zira isimli bilimler çok disiplinli bir alan. İster fen bilimlerine ister toplumsal bilimlere ilgi duyun, burada kendinize kesinlikle bir çalışma alanı bulabilirsiniz.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
