Yaz aylarında pek çok kişi, artan sıcaklıklarla birlikte gün içinde dikkatini toplamakta zorlandığını, unutkanlığının arttığını yahut zihinsel berraklığının azaldığını tabir ediyor. Birçok vakit sıcak hava, uykusuzluk ya da yorgunluğa bağlanan bu tablo, aslında “beyin sisi” olarak isimlendirilen ve altta yatan farklı sıhhat meselelerinin da habercisi olabiliyor. Sıcaklıklar, yetersiz sıvı alımı ve kalitesiz uyku beyin sisi ile ilgili risk faktörlerini artırıyor. Sistemli idman, kaliteli uyku ve kâfi sıvı tüketimi ile yaz aylarında zihinsel performansı korumak mümkün olabiliyor. Memorial Ataşehir Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Uzm. Dr. Selda Özşahin, beyin sisinin süreksiz bir yorgunluk hissiyle karıştırılmaması gerektiğini belirterek değerli ihtar ve tekliflerde bulundu.
Unutkanlık ve zihinsel bulanıklığı göz ardı etmeyin
Beyin sisi, tıbbi bir hastalık ismi olmaktan çok; kişinin zihinsel netliğini kaybetmesi, odaklanmakta zorlanması, niyetlerini toparlayamaması ve günlük zihinsel performansında bariz bir düşüş yaşaması olarak tanımlanmaktadır. Kişi, daha evvel çarçabuk yaptığı işleri yapmakta zorlanabilir, söz bulmakta zahmet çekebilir, dikkatini sürdüremeyebilir yahut daima dalgın hissedebilir. Bu durum tek başına bir hastalık değil, farklı sebeplere bağlı olarak gelişebilen bir belirtidir.
Her zihinsel yorgunluk günahsız olmayabilir
Beyin sisi, birçok vakit hayat usulündeki değişiklikler ve altta yatan sebebin tedavi edilmesiyle düzelebilen bir durumdur. Fakat belirtilerin uzun sürmesi yahut giderek şiddetlenmesi halinde, tabloyu sadece gerilim, sıcak hava ya da yoğun iş temposuyla açıklamak gerçek değildir. Erken kıymetlendirme sayesinde hem altta yatan sebep ortaya çıkarılabilir hem de uygun tedavi ile kişinin hayat kalitesi artırılabilir.
Her unutkanlık beyin sisi manasına gelmez
Beyin sisi çoğunlukla süreksiz ve dış etkenlerle alakalı bir durumdur. Alzheimer hastalığı ve başka nörolojik hastalıklarda ise unutkanlık ilerleyici özellik gösterir ve vakitle günlük ömrü daha besbelli formda etkilemeye başlar. Ayrıyeten konuşma bozukluğu, yön bulamama ve davranış değişiklikleri üzere farklı nörolojik belirtiler de tabloya eşlik edebilir.
Bu belirtiler varsa gecikmeden uzman dayanağı alın
Beyin sisi dinlenmeyle düzelmiyor, haftalar boyunca devam ediyor ve günlük hayatı bariz biçimde etkiliyorsa kesinlikle bir nöroloji uzmanına başvurulmalıdır. Bilhassa ani gelişen unutkanlık, konuşma bozukluğu, şuur değişikliği, kişilik değişiklikleri, kol yahut bacakta güçsüzlük üzere belirtiler acil kıymetlendirme gerektirir. Bu bulgular, inme başta olmak üzere önemli nörolojik hastalıkların habercisi olabilir.
Yaz sıcakları beyin sisini tetikleyebilir
Yüksek sıcaklıklar, yetersiz sıvı tüketimi, kalitesiz uyku ve artan yorgunluk yaz aylarında zihinsel performansı olumsuz etkileyebilir. Lakin bu belirtiler sırf sıcak havaya bağlanmamalıdır. Günler ya da haftalar boyunca devam eden odaklanma zahmeti ve zihinsel bulanıklık, altta yatan farklı sıhhat sıkıntılarının da işareti olabilir.
Vitamin ve mineral eksiklikleri de rol oynayabiliyor
B12 vitamini, D vitamini ve demir eksikliği ile omega-3 yetersizliği, beyin sisi gibisi şikâyetlere yol açabilir. Bu sebeple uzun süren yakınmalarda kişinin kendi kendine vitamin kullanmak yerine tabip değerlendirmesinden geçmesi ve gerekli kan tetkiklerini yaptırması değer taşır.
Menopoz devrinde bayanlarda daha sık görülebiliyor
Menopoz devrinde azalan östrojen seviyesi, beyin işlevlerini da etkileyebilir. Bu süreçte bayanlar odaklanma zahmeti, unutkanlık ve zihinsel yavaşlama hissi yaşayabilir. Tertipli uyku, istikrarlı beslenme, fizikî aktivite ve tesirli gerilim idaresi bu periyotta büyük değer taşımaktadır.
Beyin sıhhatini korumak için bu tekliflere kulak verin
Beyin sıhhatini desteklemek ve beyin sisi belirtilerini azaltmak için günlük ömürde şu alışkanlıkların benimsenmesi önerilmektedir:
- Kaliteli ve tertipli uyuyun. Kâfi uyku, beynin dinlenmesi ve bilişsel işlevlerin korunması için temel ihtiyaçtır.
- Düzenli idman yapın. Günlük fizikî aktivite, beyne giden kan akışını artırarak zihinsel performansı dayanaklar.
- Yeterli su tüketin. Bilhassa yaz aylarında sıvı kaybını önlemek, dikkat ve odaklanmanın korunmasına yardımcı olur.
- Dengeli beslenin. Omega-3 yağ asitleri ile B12 ve D vitamini açısından varlıklı bir beslenme tertibi, beyin işlevlerinin desteklenmesine katkı sağlar.
- Zihninizi faal tutun. Kitap okumak, bulmaca çözmek, yeni hobiler edinmek yahut yeni bilgiler öğrenmek bilişsel kapasitenin korunmasına yardımcı olur.
- Sosyal hayattan kopmayın. Aile ve arkadaşlarla bağlantıda kalmak, toplumsal aktivitelere katılmak beyin sıhhatini olumlu yönde tesirler.
- Vitamin ve mineral eksikliklerini önemseyin. Uzun süren şikâyetlerde tabip teklifiyle gerekli tetkikleri yaptırmak ve eksiklikleri gidermek önemlidir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
