Günümüzde vitamin ve destek eserlerine ilgi süratle artıyor. Lakin bilinçsiz vitamin ve destek kullanımı sıhhat açısından risk oluşturabiliyor. Desteklerin gerekli durumlarda ve doktor denetiminde kullanılması gerekiyor. Ağır hayat temposu, gerilim ve daha sağlıklı olma isteği, vitamin ve destek eserlerine yönelimi artırıyor. Sağlıklı ömür için öncelikle sağlıklı beslenme, tertipli ömür ve temel gözetici sıhhat tedbirlerinin alınması önem taşıyor. Memorial Ankara Hastanesi İç Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. Ali Akçay, gerçek vitamin ve destek kullanımı hakkında bilgi verdi.
En sık D vitamini ve B vitamini eksikliği görülüyor
Toplumda en yaygın görülen eksikliklerin başında D vitamini ve B kümesi vitaminleri gelmektedir. Vitamin eksiklikleri çoklukla halsizlik, çabuk yorulma ve odaklanma zahmeti üzere belirtilerle ortaya çıkıyor.
Test yaptırmadan destek kullanmayın
Vitaminlerin de birer kimyasal husus olduğu unutulmamalıdır. Ölçüsüz kullanım yarar sağlamayabileceği üzere yan tesirlere de yol açabilmektedir. Destek kullanımına başlamadan evvel tabip değerlendirmesi önerilmektedir.
Takviye muhtaçlığı duyulan gruplar;
Sağlıklı yemek seçimi yapamayacak yaşta olan gelişim çağındaki çocuklar ve ileri yaştaki bireyler en sık vitamin eksiliğine maruz kalırlar. Bunların dışında;
- Gebeler ve emziren anneler
- Düzenli ilaç kullananlar
- Veganlar ya da özel diyet uygulayanlar
- Önceden var olan eksikliklerle gelen yeni göçmenler
- Önemli yoksulluk yaşayanlar
- Alkol kullanım bozukluğu olanlar
- Bağırsak emilim bozukluğu olanlar
- Sınırlı güneş ışığına maruz kalanlar
- Mide ve bağırsak cerrahisi hikayesi olanlar
- Zayıflama iğneleri kullananlar
- Doğuştan metabolizma bozuklukları olan hastalar
- Hemodiyalize giren hastalar üzere çeşitli özel hasta kümelerinde görülür
“Doğal” olması inançlı olduğu manasına gelmiyor
Bitkisel yahut doğal olarak pazarlanan eserlerin tamamı inançlı olmayabilir. Birçok desteğin aktiflik ve güvenilirliğine ait bilimsel dataların sonlu olduğu bilinmektedir.
Fazla vitamin sıhhati tehdit edebilir
Özel mağazalardan, internetten ve hatta eczanelerden temin edilebilen çok yüksek tesirli vitaminleri alan bireylerde, tek tek vitaminlerin ziyanlı düzeylerine basitçe ulaşılabilir. Hap başına doz yüksek olmasa bile, çok sayıda hap alınarak da yüksek dozlara ulaşılabilir. Suda çözünen vitaminler (B ve C vitaminleri) bedende birikmediği için çoklukla yüksek dozlarda zararsızdır ve yan tesirler sırf önerilen günlük alım ölçüsünün binlerce katı dozlarda ortaya çıkar. Fakat önerilen dozun 10-25 katı dozda C vitamini alındıktan sonra böbrek taşı riski artmaktadır.
Yağda çözünen vitaminler (A, D, E, K vitaminleri) bedende birikme yapabildikleri için suda çözünen vitaminlerden daha fazla ziyanlı tesirlere sahiptir. D vitamini, birtakım bireylerde günlük 4000 ünite (önerilen üst sınır) kadar düşük dozlarda bile kanda kalsiyum düzeylerinin artmasına ve böbrek taşı gelişimine neden olabilir. Gebelikte A vitamini, önerilen günlük alım ölçüsünün birkaç katı kadar düşük dozlarda bile teratojeniktir. A vitaminin sigara içme yahut asbest maruziyeti nedeniyle yüksek risk altında olan yetişkinlerde akciğer kanseri riskini artırdığı görülmektedir. Günlük 400 ünitenin üzerindeki E vitamini desteğinin tüm nedenlere bağlı mevt oranında artışla bağlantılı olabileceğine dair telaşlar vardır.
Takviyeler mucize değil
Vitamin ve mineral desteklerinin kilo verme, güç artırma yahut genç kalma konusunda sağlıklı bireylerde besbelli bir yarar sağladığı bilimsel olarak kanıtlanmış değil. İstikrarlı beslenen bireylerde rutin destek kullanımı çoklukla önerilmemektedir. Mevsim değişikliklerinde de herkesin vitamin kullanması gerekmez. Destek muhtaçlığının şahsa özel kıymetlendirilmesi gerekmektedir.
Öncelik sağlıklı hayat olmalı
Vitamin eksikliklerini önlemede en tesirli usul istikrarlı beslenme, tertipli fizikî aktivite, kâfi güneş ışığı ve ziyanlı alışkanlıklardan uzak durmaktır. Destek kullanımı ise sırf gerekli görülen durumlarda doktor kontrolünde planlanmalıdır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
