Okulların kapanmasına ve karne gününe sayılı günler kala birtakım çocuklar yüksek notlarının sevincini yaşarken, kimileri ise karnelerindeki zayıf notlar nedeniyle kaygı duyuyor. Acıbadem Bakırköy Hastanesi Klinik Psikolog Seda Akcan, ebeveynlerin her iki durumda da çocuklarına yaklaşımlarının karnedeki notlardan çok daha kalıcı tesirler bırakabileceğine dikkat çekerek, “Karne periyodu sırf akademik muvaffakiyetin değerlendirildiği bir süreç değil; birebir vakitte çocukların kendileriyle ilgili algılarının şekillenebildiği kıymetli bir periyottur. Karneyi çocuğun pahasını gösteren bir doküman olarak görmek yerine, eğitim yılı boyunca gösterdiği uğraşın ve gelişimin bir yansıması olarak kıymetlendirmek önemlidir” diyor.
Özellikle düşük notlarla karşılaşıldığında eleştirel, suçlayıcı yahut kıyaslayıcı tavırların çocukların özgüvenini zedeleyebileceği ihtarında bulunan Klinik Psikolog Seda Akcan, “Çocukların sağlıklı gelişimleri için en büyük gereksinimlerinden biri anlayışlı ve destekleyici ebeveynlerdir. Dikkat edilmesi gereken en kıymetli nokta ise çocuklara şartsız kabul ve takviye hissini hissettirmektir. Çocuklar notlarından bağımsız olarak sevildiklerini ve bedel gördüklerini hissettiklerinde hem ruhsal dayanıklılıkları hem de öğrenme motivasyonları güçlenmektedir” diye konuşuyor. Klinik Psikolog Seda Akcan, karne günü ebeveynlerin dikkat etmeleri gereken 8 yaklaşımı anlattı; değerli teklifler ve ihtarlarda bulundu.
Önce nasıl hissettiğini sorun
Kendini anlaşılmış hisseden çocuklar, yaşadıkları süreci daha sağlıklı yönetebiliyor. Münasebetiyle karneye bakmadan evvel çocuğunuza karne notlarıyla ilgili neler hissettiğini sorun. Heyecan, memnunluk, korku yahut hayal kırıklığı üzere hislerini tabir etmesine fırsat tanıyın.
Koşulsuz kabul iletisi verin
Çocuklar, başarılarından bağımsız olarak sevildiklerini ve kabul gördüklerini hissetmeye muhtaçlık duyarlar. Ebeveynlerin kullandığı lisan bu noktada epeyce değerlidir. “Seni notların için değil, sen olduğun için seviyorum” iletisi çocuğun ruhsal dayanıklılığını güçlendiriyor. İnançlı bağlanma ve sağlıklı özgüvenin temelinde “koşulsuz kabul” yer alıyor.
Başarıyı takdir edin, lakin baskı oluşturmayın
İyi notlar alan çocukların emeklerini ve eforlarını takdir etmek ehemmiyet taşıyor. Fakat başarıyı sadece notlarla ilişkilendirmenin ilerleyen devirlerde performans baskısına yol açabileceğini vurgulayan Klinik Psikolog Seda Akcan, “Çocuğun kişiliğini değil, davranışını övmek daha sağlıklı bir yaklaşımdır. Takdir, motivasyon kaynağı olmalı; baskı ögesi haline gelmemelidir” diyor.
Düşük notlarda suçlayıcı olmayın
Düşük notlar karşısında öfkelenmek, ceza vermek yahut aşağılayıcı sözler kullanmak çocuğun özgüvenini olumsuz etkileyebiliyor. Klinik Psikolog Seda Akcan, bunun yerine düşük performansın sebeplerinin araştırılması gerektiğini belirterek, “Öğrenme zahmeti, dikkat sıkıntıları, motivasyon eksikliği yahut duygusal zorluklar üzere birçok etken kelam konusu olabilir. Tahlil odaklı yaklaşım her vakit daha faydalıdır” diye konuşuyor.
Arkadaşlarıyla kıyaslamayın
Her çocuğun öğrenme suratı, ilgi alanları ve yetenekleri farklı oluyor. “Komşunun çocuğu daha başarılı”, “Sen sebep yapamadın?” üzere tabirler motivasyonu artırmak yerine başarısızlık hissini pekiştirebiliyor. Bunun yerine çocuğun yaşadığı zorlukları anlamaya çalışmak ve tahlil odaklı bir yaklaşım benimsemek daha sağlıklı sonuçlar veriyor.
Karneyi ödül yahut ceza aracı olarak görmeyin
“Karneyi bir ödül yahut ceza düzeneği olarak değil, gelişim alanlarını gösteren bir geri bildirim olarak kıymetlendirmek gerekir” diyen Klinik Psikolog Seda Akcan, sözlerine şöyle devam ediyor: “Karne günü çocukların sadece eksiklerine değil, güçlü yönlerine de dikkat çekmek gerekir. Her çocuğun öğrenme suratı, ilgi alanları ve yetenekleri farklıdır. Çocuğun hangi alanlarda güçlü olduğunu ve hangi alanlarda dayanağa muhtaçlık duyduğunu görmek değerlidir. Böylelikle gelecek periyot için daha gerçekçi amaçlar belirlenebilir. Karne bir sonuç değil, yeni bir başlangıç olabilir.”
Yaz tatilini ceza periyoduna dönüştürmeyin
Çocuğun düşük notları sebebiyle tüm yaz tatilini ders çalışarak geçirmesini beklemek yanlışsız bir yaklaşım değildir. Yeterince dinlenebilen çocuklar yeni periyoda daha hazır başlayabiliyor. Tatil, çocukların dinlenme, oyun oynama ve ruhsal olarak yenilenme devridir. Elbette eksik bahisler desteklenebilir, lakin bunun istikrarlı formda yapılması gerekiyor.
Gelecek periyot için birlikte plan yapın
Karne sonrasında geçmişe takılı kalmak yerine geleceğe odaklanmak daha faydalı oluyor. Çocuğun güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerinin birlikte kıymetlendirilerek yeni maksatların belirlenmesi yarar sağlıyor. Bu süreçte çocuğun da fikirlerinin alınması sorumluluk hissini artırıyor. Ortak planlar, akademik gelişimi destekleyen değerli bir öge olarak öne çıkıyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
