İzmir Büyükşehir Belediyesi, domates ve çilek üreticilerinin bir yıllık emeğini bir gecede yok edebilen don olaylarına karşı harekete geçti. Artan maliyetler ve iklim değişikliği sebebiyle güç günler geçiren çiftçilere “agril” ismi verilen özel örtü ve tutucu dağıtıldı. Üreticiler için kıymetli bir maliyet kalemi olan agril örtü sayesinde yaklaşık 2,5 milyon metrekarelik tarım alanının iklimsel risklere karşı korunması hedefleniyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, iklimsel risklere karşı üreticiyi korumak ve üretim maliyetlerini düşürmek gayesiyle yeni bir dayanak programını hayata geçirdi. İzmir tarımı açısından değerli bir yere sahip domates ve çilek üretiminde eser kayıplarına yol açan don olaylarına karşı agril örtü (don ve kırağı örtüsü) ile agril tutucuların dağıtımına başlandı. Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından çiftçilere verilen eğitimlerin akabinde birinci dağıtım, çileğiyle ünlü Menemen’in Emiralem bölgesinde gerçekleştirildi. Önümüzdeki ay başlayacak dikim dönemi öncesinde çiftçilere, mahsulleri dondan koruyacak agril örtüler dağıtıldı.
Ürün kalitesi yükselecek
Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, domates ve çilek üreticilerine yönelik hazırlanan program kapsamında toplam 2 bin rulo agril örtü ile bin rulo agril tutucu plastik boru dağıtacak. Agril örtüler sayesinde İzmir’de yaklaşık 2,5 milyon metrekarelik tarım alanının iklimsel risklere karşı korunması hedefleniyor. Tarımsal üretimde kaliteyi ve sürekliliği artırmayı amaçlayan agril örtü sistemi; eserleri ilkbahar geç donları, ani sıcaklık değişimleri ile kimi ziyanlı ve hastalıklara karşı koruyarak randıman kayıplarının en aza indirilmesine katkı sağlayacak. Bu takviyeyle üreticilerin iklim değişikliğine bağlı üretim risklerinin azaltılması, erken üretim avantajı elde edilmesi ve eser kalitesinin yükseltilmesi hedefleniyor.
“Bir yıllık emekleri bir gecede yok olabilir”
Uygulama hakkında bilgi veren Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nda misyonlu ziraat mühendisi Hilal Balcıoğlu, “Bu takviyenin çok büyük bir değeri var. Zira ilkbahar ve kış aylarında yaşanan ani don olayları sebebiyle büyük eser kayıpları yaşanıyor. Bilhassa erkenci üretimi hedefleyen üreticilerimiz, eserlerini dondan koruyamadıkları takdirde dönemi telafi etmekte çok zorlanıyor. Bu nedenle İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak üreticilerimizin agril örtüyle tanışmasını istedik. Don olaylarına maruz kalma riski yüksek bölgelerde eğitimler düzenleyerek üreticilerimizi bilinçlendirdik. Zira çok büyük eser kayıpları yaşanıyor. Bir yıllık emekleri bir gecede yok olabilir. Bu durum domates üreticileri için de öbür eser kümeleri için de geçerli. Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı olarak üreticimizin yanında olmaya devam edeceğiz” diye konuştu.
“Üretici kendi almak istese 7-8 bin lira maliyeti var”
Menemen Değirmendere Mahallesi Muhtarı Ahmet Aydın, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin dayanağından çok mutlu olduklarını belirterek, “Bu takviye çiftçimize can suyu oldu. Bilhassa bu örtüler, bizim son kırağı dediğimiz nisan ve mayıs aylarında kullandığımız bir eser. Hasebiyle çileği dondan kurtarıyor, tonajı artırıyor. Üretici kendi almak istese değerli; 7-8 bin lira maliyeti var. Bunu da karşılayamıyoruz ve tonajda randıman düşüklüğü yaşıyoruz. İnşallah bunun devamı gelir. Olağanda 5 ton eser alacakken 2-3 ton eser alıyoruz. Bize çok yararlı olacak. Cemil Tugay Başkanımızdan Allah razı olsun” biçiminde konuştu.
“Çilek yetiştirmek zati masraflı”
Çilek üreticisi Nazlı Durmaz ise değişen hava şartlarının üretimi her geçen gün daha da zorlaştırdığını belirterek agril örtünün eserlerini don riskine karşı koruduğunu söyledi. Durmaz, “Örtülerimizi hazırlıyoruz. Hava sıcaklığına bakıyoruz, düşme ihtimali olduğunda eserlerin üzerini örtüyoruz. Soğuğun vurmasını engelliyor, çiçekleri koruyor, sıcaklığı artırıyor ve çileğin kızarmasını sağlıyor. Çilek yetiştirmek esasen masraflı. Damla sulama sistemi, siyah naylonu, fidanı derken maliyetler yüksek. Bir de bu örtü masrafı var. Evvelden pek kullanılmıyordu. Hava kuralları değişince artık gereksinim oldu. Kıymetli da bir eser. Bu vakte kadar çiftçilere yönelik takviyeler çok fazla değildi. Bu dayanağın devamını isteriz, çok beğendik. Benim yaşım 54. Bizim kuşağımız bittikten sonra gençler bu işi yapmayacak. Biz çocukluktan beri bu işin içinden geldiğimiz için devam ettiriyoruz” dedi.
“9 ay çocuk üzere bakıyoruz”
Çilek üreticisi Erol Uysal da çilek yetiştirmenin büyük emek ve maliyet gerektirdiğini belirterek don olaylarının üreticinin aylarca süren emeğini riske attığını söyledi. Uysal, “9-10 ay çileklere çocuk üzere bakıyoruz. Eylülde dikeceğiz, nisan ayında eser alacağız. Bütün kış tarladan hiç çıkmıyoruz. Don olayı olduğunda hava raporuna nazaran çileklerin üzerini örtüyoruz. Çok hoş oldu, düzgün bir proje. İnşallah devam eder, arkası da gelir. Bu örtü çok işe yarayacak. Buranın çileği çok hoş ve lezzetli oluyor. Çilek esasen maliyetli, üretimi bizim için güç. Kışın, bilhassa şubat ve mart aylarında don olduğunda bütün emeklerimiz boşa gidebiliyor. Bu türlü takviyeleri bekliyoruz” diye konuştu.
İzmir’in stratejik gücü: Domates ve çilek
İzmir, sanayi domatesi üretiminde Türkiye açısından stratejik bir üretim merkezi pozisyonunda bulunuyor. TÜİK bilgilerine nazaran İzmir 114 bin 769 dekar alanda 918 bin 829 ton sanayi domatesi üretimiyle Türkiye’nin toplam sanayi domatesi üretiminin yüzde 14,12’sini tek başına karşılayarak ülke genelinde üçüncü sırada yer alıyor.
İzmir, çilek üretiminde de kıymetli merkezlerden biri. 2025 yılında kent genelinde yaklaşık 3 bin 515 dekar alanda çilek üretimi gerçekleştirildi. Bilhassa Ödemiş ve Menemen, İzmir’in çilek üretiminde öne çıkan ilçeleri arasında yer alıyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
