Günümüzün teknolojik imkanlarıyla büyüyen çocuklar gün içinde uzun mühlet ekran maruziyetiyle karşı karşıya kalıyor. Bu maruziyet müddeti çocuklarda ruhsal sıkıntıların yanında fizikî sorunlara de sebep olabiliyor. Günde ortalama 4-8 saat ekran karşısında kalan çocuklarda boyun düzleşmesi, erken devir omurga problemleri ve kronik kabızlık riski kat kat artabiliyor. Ülkemizde yapılan saha araştırmalarına nazaran çocukların günlük ortalama ekran mühleti 4-7 saat, ergenlerde ise 6-8 saate kadar çıkabiliyor. Bu müddetler, memleketler arası rehberlerde önerilen limitlerin epey üzerinde seyrediyor. Bu sebeple çocukların büyüme periyodunda alınan tedbirler, kalıcı hasar riskini değerli ölçüde azaltabiliyor. Memorial Antalya Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Soner Demiral, çocuklarda ekran bağımlılığının olumsuz tesirleri hakkında bilgi verdi.
Telefona bakanken omurgaya 27 kilo fazla yük biniyor
Biyomekanik araştırmalar, telefon yahut tablet ekranına bakarken başın 60 derece öne eğilmesinin servikal omurgaya yaklaşık 27 kilogramlık ek yük bindirdiğini ortaya koymaktadır. New York Omurga Cerrahisi Araştırmaları’nın çalışmasına nazaran, bu konum gelişmekte olan çocuk omurgasında önemli bir baskı yaratır. Çocukların ve ergenlerin günde ortalama 5-7 saatini bu duruşta geçirdiği düşünüldüğünde, servikal omurga yılda 1.400 saatten fazla olağandışı yüke maruz kalır. Sonuç olarak doğal boyun eğriliği kaybolarak düzleşmeye, erken periyot boyun fıtıklarına ve kronik kas spazmlarına yol açar. Bugün hareketsiz bırakılan çocukların bu durumun bedelini ilerleyen yıllarda ödemesinden kaygı edilmektedir. Bu tablo, literatürde “text neck” (metin boyun) yahut “tech neck” sendromu olarak tanımlanır. Uzun periyodik öne eğik duruş, omur eklemleri, bağlar ve kaslarda dejeneratif değişikliklere taban hazırlayabilir.
Ekran bağımlılığı her 4 çocuktan birinde kronik kabızlığa sebep oluyor
Ekran bağımlılığının tesirleri omurga ile hudutlu kalmamaktadır. Uzmanlar çocuklarda kabızlık oranının olağanda yüzde 3-5 bandında olduğunu, lakin dijital bağımlılık ve bilhassa tuvalete telefonla girme alışkanlığı sebebiyle bu oranın yüzde 25’e (her 4 çocuktan biri) yükseldiğini belirtmektedir. Tuvalette ekrana odaklanmak, dışkılama refleksini baskılayarak kronik kabızlık ve enfeksiyon riskini artırmaktadır.
Ekran bağımlılığı miyopi ve obezite riskini de artırıyor
Uzun müddetli ekran kullanımı göz sıhhatini da tehdit eder. Miyopi görülme sıklığında artış, göz kuruluğu, yanma ve dijital göz yorgunluğu sık görülür. Hareketsizlik sebebiyle obezite riski artarken, mavi ışığın melatonin baskılaması uyku nizamını bozar.
Çocuklarınızı ekran bağımlılığından korumak için spor ve sanatı sevdirin
Dijital teknolojilerin günlük ömrün ayrılmaz modülü haline geldiği günümüzde, çocukların fizikî sıhhatini korumak ebeveynlerin, eğitimcilerin ve sıhhat profesyonellerinin ortak sorumluluğundadır. Bu mevzuda birtakım kıymetli teklifler şöyle sıralanmaktadır.
- 20-20-20 kuralı uygulanmalı: Her 20 dakikada 20 saniye boyunca 6 metre uzağa bakılmalı ve postür düzeltilmelidir.
- Cihazlar göz hizasında tutulmalı; boyun eğilmesi en aza indirilmelidir.
- Tuvalete telefon alınmamalıdır.
- Günlük en az 60 dakika orta-yüksek şiddette fizikî aktivite (açık hava oyunları, spor) kesinlikle sağlanmalıdır.
- Ailece ekransız vakit dilimleri oluşturulmalı; ebeveynler rol model olmalıdır.
- Boyun-sırt ağrısı, kronik kabızlık yahut baş ağrısı üzere şikayetlerde erken devirde uzman denetimi yaptırılmalıdır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
