Yaz tatilinde çocuklar daha geç uyuyor, ekran karşısında daha fazla vakit geçiriyor ve sıcak havanın tesiriyle uyku nizamları değişebiliyor. Bu sebeple aileler horlama ya da ağzı açık ahenge üzere yakınmaları birden fazla vakit yalnızca sistemsiz uyku saatlerine yahut sıcak havaya bağlayabiliyor. Meğer bu belirtiler kimi çocuklarda geniz eti büyümesinin ilk işaretleri olabiliyor.
Acıbadem Altunizade Hastanesi Kulak, Burun ve Boğaz (KBB) Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Haluk Özkarakaş, “Geniz eti büyümesi tedavi edilmediğinde çocuğun uyku kalitesini, işitmesini, okul muvaffakiyetini hatta büyüme ve gelişmesini olumsuz etkileyebiliyor. Fakat toplumda hakikat sanılan kimi yanlış inanışlar sebebiyle aileler birden fazla vakit tabibe başvurmayı geciktirebiliyor” diyor.
Ülkemizde en sık 3-6 yaşları arasında görülmekle birlikte okul çağındaki çocuklarda da değerli sıhhat meselelerine yol açabilen geniz eti büyümesinin, günümüzde sık geçirilen üst teneffüs yolu enfeksiyonları ve alerjik hastalıkların da tesiriyle, bilhassa Ekim ayı itibariyle en çok karşılaşılan sıkıntılar arasında yer aldığını belirten KBB Uzmanı Prof. Dr. Haluk Özkarakaş, geniz eti hakkında toplumda gerçek sanılan 5 yanlışı anlattı, kıymetli ikazlar ve tekliflerde bulundu.
“Geniz etini aldırırsak bağışıklığı düşer”: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Prof. Dr. Haluk Özkarakaş “Toplumda en sık karşılaşılan yanlış inanışlardan biri, geniz etinin alındığında bağışıklık sistemini zayıflattığıdır. Geniz eti bağışıklık sisteminin bir modülü olsa da bedende birebir vazifesi üstlenen çok sayıda lenfoid doku bulunur. Bilimsel çalışmalar, uygun hastalarda yapılan geniz eti ameliyatının çocuklarda kalıcı bir bağışıklık sistemi zayıflığına yol açmadığını göstermektedir. Tersine, nefes alma ve uyku kalitesinin düzelmesi sayesinde çocukların genel sıhhat durumu ve hayat kalitesi olumlu yönde etkilenebilir” diyor.
“Çocuğumda geniz eti büyümesi olsaydı, horlardı”: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Geniz eti büyümesi yalnızca horlama ile sonlu bir sorun değildir. Burun tıkanıklığı sebebiyle çocuklar ağızdan nefes almaya başlayabilir; gece sık uyanabilir, uykusu sırasında yatakta sık yer değiştirir. Alın, ense, yaka bölgesinde terleme meydana gelir. Hatta birtakım annelerin ‘gecede üç defa fanila değişiyorum’ dediği olur. Uykuda nefes durmaları (obstrüktif uyku apnesi) gelişebilir ve buna bağlı olarak çabuk yorulma, dikkat dağınıklığı, davranış değişiklikleri ile okul muvaffakiyetinde düşüş görülebilir. Ayrıyeten orta kulakta sıvı birikimine ve tekrarlayan kulak enfeksiyonlarına da taban hazırlayabilir.
“Çocuğum çok küçük, doktora gidersek çabucak ameliyat der”: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Prof. Dr. Haluk Özkarakaş, geniz eti büyümesinde tedavinin her çocuk için tıpkı olmadığını belirterek “Geniz etinin büyük görünmesi tek başına ameliyat sebebi değildir. Cerrahi kararı; çocuğun nefes almasını, uyku tertibini, horlama yahut uyku apnesi yaşayıp yaşamadığını, sık kulak enfeksiyonu geçirip geçirmediğini, işitmesini ve genel ömür kalitesini birlikte kıymetlendirerek veriyoruz. Pek çok çocukta sistemli takip ve gerekiyorsa alerjiye yönelik medikal tedavi kâfi olurken, birtakım çocuklarda ise ameliyat en yanlışsız tedavi seçeneğini oluşturabiliyor. Bu sebeple yalnızca ameliyat olur kaygısıyla doktora başvuruyu ertelemek, çocuğun sıhhat sıkıntılarının ilerlemesine sebep olabilir” diyor.
“Biraz daha büyüsün geniz eti aslında tabiatıyla küçülür”: DOĞRU/YANLIŞ!
DOĞRUSU: Geniz eti ergenlik periyoduna gerçek doğal olarak küçülme eğilimindedir. Fakat bu süreç her çocukta tıpkı formda ilerlemez. Şayet geniz eti büyümesi nefes almayı güçleştiriyor, uykuda teneffüs bozukluğuna sebep oluyor, sık kulak enfeksiyonlarına yahut işitme kaybına yol açıyorsa yıllarca beklemek yanlışsız bir yaklaşım değildir. Gecikme, çocuğun büyüme-gelişmesini, öğrenmesini ve ömür kalitesini olumsuz etkileyebilir.
“Burun spreyi kullanırsak ameliyata gerek kalmaz”: YANLIŞ!
DOĞRUSU: KBB Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özkarakaş “Uzun periyodik kortizonlu burun spreyleri yahut eczanelerde hazırlatılan birtakım karışım ilaçların kullanılması güzelleşmeyi sağlamamasının yanında kanımca da sakıncalıdır. Alerji varsa doğal olarak steroidli burun spreyleri (alerjik rinit için) kullanılabilir. Lakin geniz etini (adenoid) küçültmez. Eczanelerde hazırlatılan karışım ilaçların içinde antibiyotikler, gümüş eriyikleri bulunabiliyor. Bunların yutulması ileride kortizon tesirlerine ve/veya ağır metal birikimlerine sebep olabilir. Üstelik geniz etini küçülttüğüne dair bilimsel yayın bulunmamaktadır” diyor. Prof. Dr. Özkarakaş çocukta en az üç ay boyunca; ağız açık nefes alma, terleme ve yatakta sık yer değiştirme üçü bir arada devam ediyorsa geniz eti ve beraberinde tonsillere (kapatıcı büyümesi varsa) cerrahi müdahale gerekli olduğunu, tedavi planının kesinlikle hekimin değerlendirmesiyle belirlenmesi gerektiğini söylüyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
