Şubat ayında pembe-beyaz çiçekleriyle gelinlik giyen Datça ağaçları, yaz sonunda eserlerini cömertçe sunuyor. Çiftçilerin sabahın birinci ışıklarıyla başlayan hasat mesaisi, yüzyıllık bir gelenekle bademin harika seyahatini gözler önüne seriyor.
Datça Yarımadası’nın en değerli simgesi ve geçim kaynağı olan bademde hasat dönemi sona eriyor. Şubat ayında pembe ve beyaz çiçekleriyle adeta bir tabloyu andıran ve gelinlik giyen ağaçlar, ağustos ayı prestijiyle üreticilerin ellerinde paha kazanıyor.
Sabahın birinci ışıklarıyla başlayan şiddetli mesai, klâsik sistemler ve susuz tarımın getirdiği eşsiz lezzetle harmanlanıyor. Datça’da badem üreticileri, hasat dönemiyle birlikte günün birinci ışıklarında mesaiye başlıyor. Bademleri seçebilecek aydınlığa kavuşulur kavuşulmaz ağaç altlarına “yazgı” ismi verilen bezler seriliyor. Ağaçlardaki bademler sırıklar vasıtasıyla tek tek dökülerek toplanıyor.
Çiftçi Halil Kaçar, “Doğma büyüme Datçalıyım ve kendimi bildim bileli badem işi yapıyoruz. Buradaki bademler 17 yıllık ağaç, Ağaçlar küçükken bademleri ellerimizle topladık, yaklaşık 4-5 yıldır sırıkla topluyoruz. Ağustos ayında hasat etmeye başlıyoruz. Sabah 6’da iş başı yapıyoruz. Bademleri görebilecek duruma geldiğimizde yazgıları seriyoruz, silkiyoruz, yazgıların üstüne topluyoruz, çuvallıyoruz ve soyma makinesine götürüyoruz. Bu süreçlerden sonra bademler kurutmak için tekrar seriliyor, toplanıp ve piyasaya sürmek için hazırlanıyor. Bizim elimizde Ak Badem, Sıra Badem ve Nurlu Badem var. Hasat ederken evvel Sıra Bademleri, sonra Ak Bademleri ve en son Nurlu Bademi hasat ediyoruz” dedi.
Kendisi ve eşinin çocukluktan beri badem tarlasında çalıştığını ancak çocuklarının bu halde çalışmadığını belirten Çiftçi Sultan Kocabıçak da “Her sabah 6 üzere burada oluyoruz, yazgıları seriyoruz, topluyoruz ve soyma makinesine gönderiyoruz. Sonra tekrar kurutup çuvallıyoruz” diye konuştu.
EN DEĞERLİ NURLU BADEM
Çiftçi Salim Kocabıçak, toprakta taşları temizleyerek başladıklarını vurguladı. Kocabıçak, “Fideleri diktik, büyüttük ve korumak için tel çektik. Bu ağaçları büyüterek bu hale getirdik. Bizim bu ağaçları daima muhafazamız lazım. Bu ağaçları güç koşullarda büyüttük. Badem fidesinin dikildikten sonra hasada gelmesi için en az 3 sene geçmesi lazım. Şubat ayında badem ağaçları çiçek açıyor ve ağaçlar gelinlik giymiş üzere oluyor. En çok Nurlu Badem ağacımız var, en değerlimiz o” sözlerini kullandı.
Datça Zeytin ve Badem Üreticileri Birliği Başkan Yardımcısı Yasin Kolaşin de badem hasadında bir sene öncesinde ağacın nasıl beslendiği, sürümü ve bakımının değer kazandığını tabir etti. Kolaşin, “Ağaca çok yeterli bakım yapılmazsa bir sene kendini dinlenmeye alabiliyor. Bir sene var bir sene yok döngüsünü kırmak bizim elimizde. Düzgün beslersek, hava durumu da güzel giderse her sene randıman alınabilir. Datça, dünyadaki erkenci tiplerin birçoğuna mesken sahipliği yapıyor. Nurlu ve Ak Badem şubat ayında çiçek açıyor lakin kimi badem cinsleri ocak ayında bile çiçek açabiliyor. Onlar esasen çağlasıyla meşhur, bilhassa Betçe tarafında bulunuyor. Datça 80’in üzerinde badem tipine konut sahipliği yapıyor. Burası bu türlü varlıklı bir yarımada” dedi.
TABLOLARA KONU OLAN ÇİÇEKLER
Kolaşin şunları lisana getirdi: “Ağaç şubat ayında yapraklar bile çıkmadan çiçek açar. Pembe ve beyaz muazzam hoşlukta, tablolara mevzu olan, şairlere ilham olan çiçeklenme başlıyor. Çiçeklerin akabinde yapraklanma oluyor. En değerli şey bu süreçte arıların ağaçları ziyaret etmesi gerekiyor. Yapraklanmayla birlikte çağla oluşuyor, martın ortasında görülmeye başlıyor. Birinci hasat o vakit başlıyor. Çağla olarak hasat edenler oluyor. Çağla dönemi geçtikten sonra toprağın son sürümü yapılıyor ve toprağın üstünü bir nevi mühürlüyoruz. Datça’da susuz tarım yapıldığı için son yağmurdan sonra ağaçları yaza hazırlıyoruz. Ağaçlar 5-6 ay kışın yağan yağmuru kullanıyor. Bademin dış kabuğu açıldığında birinci hasat başlıyor.”
Datça bademi, şubat ayındaki görsel şölenden ağustos ayındaki kuvvetli harmana kadar uzanan bu seyahatiyle yalnızca bir tarım eseri değil; gelenek, emek ve tabiatla ahengin simgesi olmayı sürdürüyor. Eşsiz lezzeti ve asırlık üretim kültürüyle Datça’nın bademleri, çiftçilerin ellerinde kıymet bulup sofralardaki yerini almaya devam ediyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
