Şikayetvar datalarına nazaran 1 Temmuz’da Türkiye genelinde uygulanmaya başlayan Depozitosu Olan Ambalajlar sistemine birinci 30 günde 764 şikayet geldi. Kullanıcılar en çok depozito iade makinelerinin arızalı, dolu yahut kullanım dışı olmasından, uygulamada etkin görünen aygıtların çalışmamasından ve iade bedellerinin hesaplarına yansımamasından şikayet etti.
Plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının geri dönüşüme kazandırılmasını amaçlayan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, 1 Temmuz 2026 prestijiyle 81 il ve 973 ilçede uygulanmaya başladı. Sistem kapsamında vatandaşlar, DOA logosu bulunan uygun ambalajları iade makinelerine yahut belirlenen iade noktalarına teslim ederek ambalaj başına 1 TL alabiliyor. İade meblağları DOA taşınabilir uygulamasındaki dijital cüzdana aktarılıyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının açıklamasına nazaran sistemle yılda yaklaşık 25 milyar ambalajın geri dönüşüme kazandırılması ve iktisada yıllık 30 milyar TL katkı sağlanması hedefleniyor. Çözüm platformu Şikayetvar’a ulaşan müracaatlar ise vatandaşların sisteme katılmak istediğini lakin bilhassa makine kapasitesi, bakım ve dijital altyapı kaynaklı sıkıntılarla karşılaştığını ortaya koydu.
Şikayetlerin yüzde 93’ü 1 Temmuz’dan sonra geldi
Şikayetvar datalarına nazaran DOA sistemiyle ilgili bugüne kadar platforma 820 şikayet ulaştı. Bu şikayetlerin 764’ü, sistemin Türkiye genelinde uygulanmaya başladığı 1-30 Temmuz arasındaki devirde kaydedildi. Böylelikle toplam şikayetlerin yaklaşık yüzde 93’ü son 30 günde platforma yansıdı.
Başvurularda farklı kentlerde bulunan depozito iade makinelerinin uzun müddettir arızalı olduğu, dolan haznelerin vaktinde boşaltılmadığı ve aygıtların sık sık “kullanım dışı” uyarısı verdiği belirtildi. Birtakım kullanıcılar, etraflarındaki birden fazla iade noktasını denemelerine karşın ambalajlarını teslim edemediklerini ve biriktirdikleri şişe ve kutularla meskenlerine dönmek zorunda kaldıklarını aktardı.
Uygulamada faal, alanda kullanım dışı
Kullanıcıların öne çıkardığı meselelerden biri de taşınabilir uygulamadaki bilgilerle aygıtların gerçek durumu arasındaki farklılık oldu. Şikayetlerde, uygulamada faal yahut kullanılabilir görünen makinelere gidildiğinde aygıtların arızalı, dolu ya da büsbütün kapalı olduğuyla karşılaşıldığı söz edildi.
Bazı müracaatlarda ise uygulamada halka açık iade noktası olarak gösterilen yerlere giriş yapılamadığı belirtildi. Kullanıcılar, ambalajlarla farklı noktalara gitmek zorunda kalmanın vakit ve ulaşım maliyeti oluşturduğunu lisana getirdi.
Ambalaj alındı, iade bedeli hesaba yansımadı
Platforma iletilen şikayetlerde makinelerin ambalajları kabul etmesine karşın iade bedelinin dijital cüzdana aktarılmaması da öne çıktı. Birtakım kullanıcılar sürecin tamamlandığına ait onay aldıkları halde bakiyelerinin güncellenmediğini, kimileri ise DOA logosu bulunan ambalajların aygıtlar tarafından “uygun değil” ikazıyla geri çevrildiğini belirtti. Taşınabilir uygulamayla ilgili şikayetler arasında üyelik oluşturamama, telefon numarasının sistem tarafından tanınmaması, doğrulama kodu ve şifre yanılgıları, hesap blokesi ve müşteri hizmetlerine ulaşamama üzere meseleler yer aldı.
En çok şikayet edilen bahisler şöyle sıralandı:
- Makinelerin arızalı yahut kullanım dışı olması
- Haznelerin dolması ve vaktinde boşaltılmaması
- Uygulamada faal görünen aygıtların çalışmaması
- İade bedelinin dijital cüzdana yansımaması
- Uygun ambalajların makineler tarafından kabul edilmemesi
- Üyelik, giriş, doğrulama ve hesap blokesi sorunları
- İade noktalarının yetersiz yahut yanlış gösterilmesi
Kullanıcıların platforma ilettiği şikayetlerden kimileri şöyle:
“Yaklaşık 10 gündür bölgedeki geri dönüşüm makineleri, tüm depozitolu ambalajları ‘uygun değildir’ ihtarıyla reddediyor. Her gidişimde tıpkı meseleyle karşılaşıyor ve boşuna vakit kaybediyorum. Makinelerin denetim edilerek bir an evvel çalışır hâle getirilmesini istiyorum.”
“DOA iade makinesini yaklaşık bir haftadır kullanmak istiyorum lakin uygulamada daima arızalı ve çalışmıyor olarak görünüyor. Bu sebeple pet şişelerimi geri dönüşüme veremiyorum. Makinenin arızasının bir an evvel giderilmesini ve bu noktadaki iade makinesinin tekrar çalışır hale getirilmesini talep ediyorum. Geri dönüşüm için bu sistemi tertipli kullanmak isteyen biri olarak yaşadığım mağduriyetin dikkate alınmasını rica ederim.”
“Yaklaşık iki haftadır etraftaki ambalaj iade kioskları ya kullanım dışı ya da kapasiteleri dolu olduğu için iade yapamıyorum. Sorunu iletebileceğim bir destek kanalı da bulunmuyor. Kioskların tertipli olarak boşaltılmasını ve bölgedeki aygıt sayısının artırılmasını talep ediyorum.”
“Çocuğuma geri dönüşüm alışkanlığı kazandırmak için günlerce ambalaj biriktiriyoruz fakat etraftaki makineler yaklaşık iki haftadır çalışmıyor. Ekrandaki karekodu okuttuğumda ‘geçerli bir uygulama değil’ uyarısı alıyorum. Tekraren denememe karşın sorun çözülmedi. Makinelerin uygulamayla uyumlu formda çalışır hâle getirilmesini istiyorum.”
“Bölgedeki tek ambalaj iade makinesi yaklaşık üç gündür ya dolu olduğu ya da ambalajları kabul etmediği için kullanılamıyor. Uygulamada boş ve uygun görünmesine karşın süreç yapılamaması vakit kaybına ve yoğunluğa sebep oluyor. Makinenin kalıcı olarak onarılmasını ve bölgedeki aygıt sayısının artırılmasını istiyorum.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
