Çocukluk çağında en sık karşılaşılan problemlerden biri, ateşle birlikte ortaya çıkan nöbetler oluyor. Ekseriyetle 6 ay ile 5 yaş ortasındaki çocuklarda, viral enfeksiyonların eşlik ettiği ateşli hastalık devirlerinde görülen bu tablo aileleri paniğe sevk edebiliyor. Acıbadem Maslak Hastanesi Çocuk Nörolojisi Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Selen Aslan, ateşli havalenin birden fazla vakit güzel huylu seyretmesine karşın, yanlışsız müdahale edilmezse risk oluşturabildiğini belirterek “Ebeveynlerin, ateşli havalenin bilhassa birinci dakikalarında yanlışsız adımları atması kritik kıymete sahiptir” diyor. Doç. Dr. Aslan, ateşli havalede, nöbet anında uyulması gereken 5 kuralı anlattı, kıymetli ikazlar ve tekliflerde bulundu.
Ateşli havale, çocukluk çağında en sık görülen, makul yaş aralığıyla sonlu, ekseriyetle yeterli huylu seyreden ve ateşle birlikte ortaya çıkan nörolojik nöbetler arasında yer alıyor. Acıbadem Maslak Hastanesi Çocuk Nörolojisi Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Selen Aslan, “Ateşli havale, 6 ay ile 5 yaş ortasındaki çocuklarda, bilhassa viral enfeksiyonların eşlik ettiği ateşli hastalık devirlerinde görülüyor. Beden ısısının rektal ölçümde 38.3 derece, koltuk altı ölçümünde 37.8 derece ve üzerinde olduğu durumlarda ortaya çıkan nöbetler, ateşli havale olarak tabir ediliyor” diyor. Çocukların yaklaşık yüzde 2-5’inde görülen ve en sık 18–22 ay ortasında ortaya çıkan ateşli havalenin, yüzde 90 üzere büyük bir oranla birinci 3 yaş içinde meydana geldiğini belirten Doç. Dr. Aslan, nöbetlerin genellikle ateşli hastalığın birinci 24 saatinde geliştiğini söylüyor. Doç. Dr. Aslan sözlerine şöyle devam ediyor: “Nöbetlerin büyük kısmı 5 dakikadan kısa sürmekte ve kalıcı bir hasar bırakmadan sonlanmaktadır. Lakin yaklaşık yüzde 5’lik kümede “uzamış nöbet” gelişebilmekte ve bu durum 30 dakikayı aşarak ağır bakım gereksinimi gerektirebilmektedir. Bu nedenle çok dikkatli olunmalı ve vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır. Bilhassa 39 derece ve üstü süratli yükselen ateşlerde çok daha dikkatli olunmalıdır.”
Ateşli havale her çocukta tıpkı biçimde görülmüyor
Ateşli havalenin her çocukta farklı klinik görünümlerle ortaya çıkabildiğini belirten Çocuk Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Selen Aslan şöyle konuşuyor: “Bazı çocuklarda tüm bedende kasılma halinde besbelli bir nöbet tablosu izlenirken, birtakım çocuklarda ise çok daha silik belirtiler olabiliyor. Bu durum yalnızca kısa müddetli boş bakma, gözlerde kayma ya da birkaç saniyelik dalma halinde kendini gösterebiliyor. Nöbetler de her vakit tıpkı şiddette ya da birebir biçimde ilerlemiyor. Bilhassa uzun süren, tekrarlayan ya da bedenin sadece bir tarafını etkileyen nöbetlerin daha dikkatli kıymetlendirilmesi gerekiyor. Bu çeşit durumlarda ileri inceleme ve nörolojik kıymetlendirme değer taşıyor.”
Nöbetler tek taraflı oluyorsa!
Nöbetlerin ikiye ayrıldığını belirten Doç. Dr. Aslan sözlerine şöyle devam ediyor: “Nöbetlerin tüm bedende olduğu, 24 saatte bir kere olan ve 15 dakikadan az süren kümeye ‘basit ateşli nöbetler’ diyoruz. Kolay nöbet kümeleri için çoklukla beyin MR ve EEG üzere tetkikler gerekmemektedir. ‘Komplike ateşli nöbet grubunu’ yani; 24 saatte birden fazla olan yahut 15 dakikadan uzun süren ya da tek taraflı kasılma biçiminde gerçekleşen nöbetleriyse daha dikkatli incelemek gereklidir. Bilhassa tek taraflı kasılmalarda beyin MRG ve EEG çekimi yapmak gerekmektedir.”
Ateşli havalade, nöbet anında aileler ne yapmalı!
Doç. Dr. Zeynep Selen Aslan, “Basit ateşli havaleler âlâ huylu nöbetlerdir. Çocuğun gelişimde bir sorun yaratmayacaktır. Risk faktörleri ile hastayı ve ailesini birlikte pahalandırmak gerekir” derken, nöbet anında 5 kritik kuralı şöyle sıralıyor;
- Çocuk yan yatırılmalı.
- Çocuğu sarsma, sallama ya da nöbet esnasında suyun altına sokmaktan kaçınılmalı.
- Dişi kenetlenirse el sokularak açma üzere davranışlarda bulunulmamalı (Hasta yan yatırıldığı vakit lisan yana düşmekte olup hava yolu açılacaktır.)
- Üzerine su dökülmemeli, yüzüne kolonya sürülmemeli.
- Nöbet bitinceye kadar yanında durulmalı. Nöbet bitince ve tam kendine geldikten sonra, ağızdan bol sıvı ve ateş düşürücü verilir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
