Yıllarca yaşımız sorulduğunda doğum tarihimizi söyledik. Yaşlanmayı takvimden kopardığımız birer sayfadan ibaret gördük. Meğer son bilimsel çalışmalar bizi apayrı bir gerçekle karşı karşıya getiriyor. Bu gerçeğin ismi: biyolojik yaş. Son yapılan bilimsel çalışmalara nazaran artık biyolojik yaşın kronolojik yaşımızdan farklı ilerlediğini belirten Acıbadem Life İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, “Alışılmış “hastalık kaderdir” anlatısı artık bozuluyor. Ömür üslubu müdahaleleriyle biyolojik yaşın yavaşlatılabildiği, hatta kimi durumlarda geriye döndürülebildiği gösterilmiş durumda. İnsanlık için az görülen bir an bu: Nihayet yaşlanmaya karşı yalnızca şikâyet etmiyoruz, artık ilerleyen yaşımızla pazarlık yapmaya başlıyoruz” diyor.
BİYOLOJİK VE KRONOLOJİK YAŞ ORTASINDAKİ FARKIN BEDELİNİ BEDENİNİZ ÖDÜYOR!
Doğduğumuz andan itibaren kronolojik yaşımız artıyor ve bu artışın beraberinde getirdiği hastalık riskleri birçok vakit “kaçınılmaz kader” olarak kabul ediliyor. Fakat son yıllarda biyolojinin derin katmanlarında sessizce gelişen bir paradigma değişimine işaret eden Acıbadem Life Danışmanı İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, biyolojik yaşın klasik manada doğum tarihine bağlı olan kronolojik yaştan bağımsız çalıştığını belirtiyor. Yani iki insan birebir yaşta olabilir, ancak hücresel seviyede biri başkasından bariz halde daha “yaşlı” olabilir.
Vücudun biyolojik yaş ile kronolojik yaş ortasındaki farkı uzun mühlet gizleyemediğini ve bunun sıhhat üzerinde direkt tesirleri olabileceğini belirten Dr. Erkan Sarıyıldız, “Bugün artık sırf doğum tarihine bakarak yaşlanmayı değerlendirmiyoruz. Zira hücrelerin yaşlanma suratı şahıstan bireye değişebiliyor. DNA metilasyon temelli epigenetik saatler de tam olarak bu noktada devreye giriyor. Hücrelerimizde genlerin ne vakit aktifleşip ne vakit baskılandığını düzenleyen epigenetik işaretler, hayat şekli, gerilim, uyku sistemi, beslenme ve çevresel faktörlerden etkilenerek vakit içinde değişiyor. Bu değişimlerin birikimi ise biyolojik yaşımız hakkında değerli bilgiler veriyor” diyor.
FARK NE KADAR BÜYÜK, HASTALIK RİSKİ O KADAR YÜKSEK!
Epigenetik saatlerin sadece teorik bir ölçüm olmadığını da vurgulayan Dr. Sarıyıldız, “Yapılan çalışmalar, biyolojik yaşın kronolojik yaştan süratli ilerlediği şahıslarda bilhassa kalp-damar hastalıkları, inme ve birtakım kronik hastalık risklerinin daha yüksek olabileceğine işaret ediyor. Bu nedenle biyolojik yaş, sadece ‘kaç yaşında göründüğümüzü’ değil; vücudumuzun ne kadar yıprandığını, gerilime karşı ne kadar sağlam kaldığını ve sistemlerin ne ölçüde sağlıklı çalıştığını gösteren biyolojik bir rapor kartı üzere düşünülebilir” sözlerini kullanıyor.
VÜCUDUNUZ SİZİ, SİZDEN DAHA DÜRÜST DEĞERLENDİRİYOR!
Vücudun biyolojik gerçekleri birçok vakit dış görünüşten daha net ortaya koyduğunu belirten Dr. Erkan Sarıyıldız, “Kişi kendini genç hissedebilir ya da sağlıklı görünebilir; lakin hücresel seviyede yaşlanma farklı bir süratte ilerliyor olabilir. Burada kıymetli olan nokta şu: Bu süreç büsbütün değiştirilemez bir mukadderat değil. Son yıllarda yapılan çalışmalar; beslenme tertibi, fizikî aktivite, uyku kalitesi ve gerilim idaresi üzere ömür biçimi faktörlerinin biyolojik yaş üzerinde tesirli olabileceğini gösteriyor. Kimi araştırmalarda biyolojik yaşın yavaşlayabildiği, hatta muhakkak ölçüde gerileyebildiğine dair bulgular da bulunuyor. Bu nedenle yaşlanmayı artık sırf pasif bir süreç olarak değil, makul ölçüde yönetilebilen biyolojik bir süreç olarak değerlendiriyoruz” diyor.
EPİGENETİK YAŞI NASIL GERİYE ÇEVİREBİLİRİZ?
Biyolojik yaşın idaresinde tek bir “mucize çözüm” olmadığını vurgulayan Acıbadem Life İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, sürecin büyük ölçüde ömür şekliyle alakalı olduğunu belirterek, “Her şey kişinin kendi sıhhat sorumluluğunu almasıyla başlıyor. Beslenme tertibi, fizikî aktivite, uyku kalitesi, gerilim idaresi ve çevresel toksinlere maruz kalma üzere faktörler biyolojik yaş üzerinde direkt tesirli olabiliyor. Bilhassa anti-inflamatuar beslenme modeli, tertipli antrenman ve biyolojik ritimle uyumlu bir ömür biçimi, epigenetik süreçlerde olumlu değişimlerle ilişkilendiriliyor” diyor.
Ancak bu sürecin herkeste tıpkı biçimde ilerlemediğine de dikkat çeken Dr. Sarıyıldız, “Biyolojik yaşın yavaşlaması ya da gerilemesi bireyden şahsa farklılık gösterebilir. Genetik altyapı, çocukluk periyodundan itibaren maruz kalınan çevresel faktörler ve mevcut hastalık yükü bu süreci direkt etkiliyor. Bu nedenle biyolojik yaş idaresini bir ‘reset tuşu’ üzere değil, vücudun işleyişini daha sağlıklı hale getirmeye yönelik uzun vadeli bir optimizasyon süreci olarak pahalandırmak gerekiyor” tabirlerini kullanıyor.
TIPTA YENİ PERİYOT: HASTALIK ORTAYA ÇIKMADAN ÖNLEMEK
Geleneksel risk kıymetlendirme modelleri çoğunlukla yaş, kolesterol, tansiyon üzere parametrelere dayanıyor. Epigenetik saat yaklaşımı ise sıhhat idaresine şahsileştirilmiş bir katman ekliyor. Bilhassa önleyici tıbbı birkaç adım daha öteye taşıyarak hastalık ortaya çıkmadan evvel riskin saptanması ve müdahale edilmesi açısından yeni bir devrin kapısını aralıyor” sözlerini kullanıyor.
Artık yalnızca “kaç yaşındasın?” sorusunun kâfi olmadığının ve asıl sorunun “Gerçekte ne kadar yaşlısın?” sorusu olduğunu belirten Acıbadem Life Danışmanı İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, “Üstelik bugün yaşlılık somut olarak ölçülebilir duruma geldi. Bilimsel araştırmalar sürse de mevcut bilgilerle dahi yaşlanmanın yalnızca ilerleyen, tek taraflı ve geri döndürülemez bir süreç olmadığı fikri güçleniyor. Bu gelişme yalnızca “yaşlanmayı engellemek ya da yaşlılığı geciktirmek” olarak görmekten çok tıbbın ideolojisini değiştirme potansiyeli taşıyan bir kırılma noktası. Zira hastalıkların kaçınılmaz baht olduğu fikri yerini, yönetilebilir ve hatta geri döndürülebilir biyolojik süreçler anlayışına bırakıyor” diyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
