Üsküdar Üniversitesi Diş Hastanesi Restoratif Diş Tedavisi Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Ayşenur Turan, dondurma yahut çok soğuk besinler tüketildiğinde oluşan ağrının sebepleri, diş hassasiyeti ile ‘beyin donması’ arasındaki farklar ve diş hassasiyetini artıran risk faktörleri hakkında açıklamalarda bulundu.
Dentin açığa çıktığında soğuk uyaranlar ağrı oluşturabilir!
Halk arasında ‘beyin donması’ olarak bilinen durumun, çoklukla çok soğuk yiyecek yahut içeceklerin damak ve boğazın üst kısmındaki sinirleri ani halde uyarmasıyla ortaya çıktığını söz eden Dr. Öğr. Üyesi Ayşenur Turan, “Birkaç saniye ile birkaç dakika süren keskin bir baş ağrısı oluşur. Bu durum farklı nedenlerden kaynaklanabilir; her vakit direkt dişlerden kaynaklandığı manasına gelmez.” dedi.
Soğuk besinlerin dişlerle temasının, dişin kollayıcı yapıları dayanıklı olduğunda ekseriyetle ağrıya sebep olmadığını aktaran Dr. Öğr. Üyesi Turan, “Ancak birtakım bireylerde dentin (dişin mine altındaki tabakası) açığa çıktığında soğuk uyaranlar ağrı oluşturabilir. Diş hassasiyetinde ağrı makul bir dişte hissedilir ve soğuk uyaran dişe temas ettiğinde başlar. Hassasiyet tekrar edebilir ve altta yatan diş sorunu devam ettiği sürece sürebilir. Ice cream headache ise soğuk yiyecek yahut içeceğin bilhassa damağa temas etmesinden sonra birkaç saniye içinde gelişen, alın yahut şakakta hissedilen kısa periyodik bir baş ağrısıdır. Ekseriyetle 30 saniye ile birkaç dakika içinde büsbütün kaybolur.” biçiminde konuştu.
Dondurma yerken oluşan ağrı her vakit diş kaynaklı olmayabilir!
Diş minesi zayıf olan bireylerde diş hassasiyetinin daha sık görüldüğüne işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Turan, “Ancak bunun ‘ice cream headache’ (beyin donması) sıklığını artırdığı kesin olarak gösterilmemiştir.” dedi.
Dondurma yerken hissedilen ağrının kaynağının her vakit tıpkı olmadığını yineleyen Dr. Öğr. Üyesi Turan, “Ağrı kimi şahıslarda nitekim dişlerden, kimilerinde ise nörolojik düzeneklerden kaynaklanabilir. Hatta iki durum birebir anda da görülebilir. Ağız içindeki hudut uçları ile beyin damarları arasındaki temas, büyük ölçüde trigeminal hudut aracılığıyla kurulur. Bu ortak sinir ağı, hem dişlerden ve ağız dokularından gelen duyuları hem de başın birtakım bölgelerindeki ağrı sinyallerini işlemeye yardımcı olur.” açıklamasını yaptı.
Hassasiyet giderici diş macunları, soğuk ve sıcak kaynaklı diş ağrısını azaltmaya yardımcı olabilir!
Hassasiyet giderici diş macunlarının, soğuk ve sıcak üzere uyaranlara karşı oluşan diş ağrısını azaltmaya yardımcı olabileceğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Turan, “Bu eserlerin bir kısmı, potasyum nitrat üzere içeriklerle diş hududunun uyarılabilirliğini azaltarak hassasiyeti hafifletmeyi maksatlar.” dedi.
Dr. Öğr. Üyesi Turan, “Diğer kimi formüller ise kalay florür (stannous fluoride), arginin ve kalsiyum karbonat, biyoaktif cam (NovaMin) yahut kalsiyum fosfat bileşikleri üzere maddeler içerir. Bu bileşenler, dentin yüzeyindeki mikroskobik kanalcıkları kısmen kapatarak soğuk uyaranların diş sinirine ulaşmasını zorlaştırır ve böylelikle hassasiyetin azalmasına katkı sağlayabilir. Nizamlı kullanımda tesirleri ekseriyetle birkaç hafta içinde görülmeye başlar ve aktiflik bireyden bireye değişebilir.” diye konuştu.
Sinir hassasiyetinin artmasına farkında olmadan yapılan alışkanlıklar katkıda bulunabilir!
Soğuk gıdayı süratli tüketmenin de ağızda bekletmenin de farklı sistemlerle ağrıyı tetikleyebileceğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Ayşenur Turan, “Genel olarak ise çok soğuk bir gıdayı süratli tüketmek, klasik ‘beyin donması’ (ice cream headache) açısından daha riskli kabul edilir.” dedi.
Ağız içindeki hudut hassasiyetinin artmasına günlük hayatta farkında olmadan yapılan kimi alışkanlıkların katkıda bulunabileceğine vurgu yapan Dr. Öğr. Üyesi Turan, sözlerini şöyle tamamladı:
“Özellikle sert kıllı diş fırçası kullanmak yahut yanlış fırçalama tekniği uygulamak vakitle diş minesinin aşınmasına ve diş eti çekilmesine sebep olarak dişlerin dış uyaranlara karşı daha hassas hâle gelmesine yol açabilir. Asitli yiyecek ve içeceklerin sık tüketilmesi de diş minesini zayıflatabilen değerli etkenlerden biridir. Gündüz ya da gece diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı da dişlerde mikro-çatlaklara, mine aşınmasına ve çene kaslarında tansiyona yol açabilir. Diş beyazlatma eserlerinin gereğinden sık kullanılması yahut yüksek aşındırıcılığa sahip diş macunlarının uzun müddet tercih edilmesi de diş yüzeyini etkileyerek süreksiz ya da kalıcı hassasiyete katkıda bulunabilir.
Bunun yanı sıra, çok sıcak ve çok soğuk yiyecek yahut içeceklerin peş peşe tüketilmesi, bilhassa hassas dişlere sahip bireylerde ağrıyı daha bariz hâle getirebilir. Ağız hijyeninin ihmal edilmesi de değerli bir risk faktörüdür. Sistemli fırçalama ve ara yüz temizliğinin yapılmaması, çürüklerin ve diş eti hastalıklarının gelişmesine taban hazırlayabilir. Ayrıyeten mide asidinin sık sık ağıza ulaşmasına sebep olan reflü üzere durumlar yahut tekrarlayan kusmalar da diş minesini aşındırarak hudut uçlarının dış uyaranlara karşı daha hassas hâle gelmesine sebep olabilir.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
