Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Uz. Dr. Ahmet Kayhan Şen, Halk Sağlığı Haftası kapsamında kollayıcı sağlık hizmetlerinin ehemmiyetine dikkat çekerek “Sağlıklı olmak için hastalanmayı beklememeliyiz. Nizamlı denetimler, yanlışsız beslenme, fizikî aktivite, bağımlılıklardan uzak durma ve yaşa uygun kanser taramaları, sıhhatimiz için atabileceğimiz en değerli adımlar arasında yer almaktadır” dedi.
Halk Sağlığı Haftası’nın toplumda sıhhat şuurunu artırmak açısından kıymetli bir fırsat olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Kayhan Şen, sağlık hizmetlerinin sırf hastalıkların tedavisine odaklanmaması gerektiğini vurguladı.
Halk Sağlığı Haftası’nın “hastalığa değil, sıhhate yatırım yapmak” ideolojisinin en güçlü formda vurgulandığı periyot olduğunu tabir eden Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Kayhan Şen, “Tedavi edici hizmetlerin maliyeti ve hastalar üzerindeki fiziksel-ruhsal yükü göz önüne alındığında, hami sağlık hizmetleri hem ferdî ömür kalitesini tepede fiyat hem de hastane müracaatlarını önemli oranda azaltır” dedi.
Sağlıklı Hayat Merkezlerinin (SHM), tam da bu gayeyle kurulduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Kayhan Şen, “SHM’ler sıhhati tehdit eden risk faktörlerini ortadan kaldırmayı amaçlayan ve vatandaşlarımızın diyetisyenlik, fizyoterapi, psikososyal takviye, kanser taramaları üzere nitelikli gözetici sağlık hizmetlerine hiçbir fiyat ödemeden, basitçe erişmesini hedefleyen çok fonksiyonlu merkezlerdir” dedi.
Sağlığa yatırım, hastalığı tedavi etmekten daha değerlidir
Koruyucu sağlık hizmetlerinin bireylerin ömür kalitesini yükseltirken, hastalıkların erken periyotta tespit edilmesine ve sıhhat sistemi üzerindeki yükün azaltılmasına katkı sunduğunu söz eden Dr. Öğr. Üyesi Şen, “Asıl amacımız hastalık ortaya çıktıktan sonra müdahale etmek değil, hastalık oluşmadan evvel riskleri belirlemek ve mümkün olduğunca ortadan kaldırmaktır. Aile hekimliği bu yaklaşımın merkezinde yer alıyor” diye konuştu.
Birkaç dakikanızı ayırarak sıhhatiniz hakkında değerli bilgiler edinebilirsiniz
Günlük hayatta yapılabilecek küçük değişikliklerin kronik hastalıkların önlenmesinde değerli rol oynadığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Kayhan Şen, bilhassa beslenme, fizikî aktivite ve nizamlı sıhhat denetimlerinin ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
“Fazla kilo, hareketsizlik, sıhhatsiz beslenme, tütün kullanımı ve aşırı alkol tüketimi üzere değiştirilebilir risk faktörleri, birçok kronik hastalık açısından değerli bir yere sahip. Bu sebeple kişinin kendi risklerini bilmesi ve sıhhat profesyonellerinden dayanak alması çok önemli. Kan basıncı, kilo, bel etrafı ve kan şekeri üzere temel değerlendirmeler bile sıhhat açısından kıymetli bir risk haritası ortaya koyabilir.”
Dr. Şen, bilhassa hipertansiyon ve diyabet üzere kronik hastalıkların erken periyotta fark edilmesinin, ömür şekli değişiklikleri ve gerekli tıbbi takip ile hastalıkların ilerlemesini tedbire açısından büyük kıymet taşıdığını tabir etti.
Kanser taramalarını ertelemeyin
Koruyucu sağlık hizmetlerinin en kıymetli başlıklarından birinin kanser taramaları olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Kayhan Şen, vatandaşların yaş ve risk durumlarına uygun tarama programlarına katılmaları gerektiğini söyledi.
Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Kayhan Şen, Türkiye’de yürütülen ulusal tarama programları kapsamında;
- Meme kanseri: 40-69 yaş arasındaki bayanlara 2 yılda bir mamografi,
- Rahim ağzı kanseri: 30-65 yaş arasındaki bayanlara 5 yılda bir HPV-DNA testi,
- Kolorektal (kalın bağırsak) kanseri: 50-70 yaş arasındaki bayan ve erkeklere 2 yılda bir gaitada bâtın kan testi (GGK) uygulandığını belirterek bu taramaların Aile Sağlığı Merkezleri (ASM), Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM) ve taşınabilir kanser tarama araçları aracılığıyla fiyatsız olarak sunulduğunu tabir etti.
Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Kayhan Şen, “Kanser taramalarında gaye, hastalık belirti vermeden evvel kanseri erken periyotta yakalayabilmek. Bilhassa hiçbir şikâyeti olmayan bireylerin ‘Benim bir meselem yok’ diyerek taramaları ertelememesi gerekiyor. Yaşınıza ve şahsî risklerinize uygun tarama programını aile doktorunuzla görüşün” dedi.
Sağlıklı Hayat Merkezleri; gözetici sağlık hizmetlerinde kıymetli bir dayanak sunuyor
Vatandaşların sağlıklı hayat alışkanlıkları kazanmasında Sağlıklı Hayat Merkezlerinin değerli bir rol üstlendiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Şen, bu merkezlerde farklı uzmanlık alanlarından profesyonellerin takviyesinden yararlanılabildiğini kaydederek şunları söyledi:
“Sağlıklı Hayat Merkezleri, kişinin sadece bir hastalığına değil, bütüncül olarak sıhhatine odaklanan bir anlayışı destekliyor. Gereksinime nazaran beslenme danışmanlığı, fizikî aktivite ve idman takviyesi, psikososyal takviye, bağımlılıkla çaba ve kanser taramaları üzere farklı alanlarda hizmetlerden yararlanılabiliyor.”
Sağlıklı ömür için birinci adres aile doktorunuz olabilir
Sağlık denetimlerinin sırf hastalık yahut şikâyet ortaya çıktığında yapılmaması gerektiğinin altını çizen Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Kayhan Şen, aile tabiplerinin esirgeyici sağlık hizmetlerindeki rolüne dikkat çekerek kelamlarını şöyle tamamladı:
“Aile hekimliğinde, kişi bütüncül olarak ele alınır. Bireyin yaşı, cinsiyeti, mevcut hastalıkları, aile hikayesi ve hayat üslubu bir bütün olarak kıymetlendirilir. Sağlıklı bireylerin de makul aralıklarla aile doktorlarıyla görüşmesi kıymetlidir.”
Dr. Şen, vatandaşların birinci adım olarak aile tabiplerine başvurarak temel sıhhat değerlendirmelerini yaptırabileceklerini, muhtaçlık halinde ilgili sağlık hizmetlerine yönlendirilebileceklerini belirtti.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
