İzmir, biyolojik çeşitliliğin korunması ve tabiatın kent ömrüne dahil edilmesi için dünyanın farklı kentlerini bir araya getirdi. Berlin Kentsel Doğa Paktı’nın yıllık toplantısında 2030 amaçları doğrultusunda ortak çalışmalar ele alınırken Dublin, Veszprém ve Matosinhos da pakta katıldı.
Biyolojik çeşitliliğin korunması ve tabiatın tekrar canlandırılması maksadıyla oluşturulan Berlin Kentsel Doğa Paktı’nın yıllık toplantısı İzmir’de başladı. İzmir Büyükşehir Belediyesi mesken sahipliğinde 19-21 Ekim tarihleri arasında Tarihi Havagazı Fabrikası’nda düzenlenen toplantıda, farklı ülkelerden mahallî idare temsilcileri, memleketler arası kuruluşlar ve uzmanlar bir araya geldi. Buluşmada, 2030’a kadar biyolojik çeşitlilik kaybını durdurmak ve doğayı yine canlandırmak için ortak çalışmalar ele alındı.
“İklim ve biyolojik çeşitlilik birbirinden farklı düşünülemez”
Programın açılışında yaptığı konuşmada biyolojik çeşitlilik ve iklim değişikliğiyle gayretin değerine dikkat çeken İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Ermenistan’ın başşehri Erivan’da COP17’nin başladığını, Türkiye’nin ise gelecek ay Antalya’da COP31 İklim Zirvesi’ne mesken sahipliği yapacağını hatırlattı. Prof. Dr. Okyay, “Doğayı müdafaadan iklim değişikliğiyle çaba edemeyiz; iklim değişikliğiyle yüzleşmeden de biyolojik çeşitlilik kaybını durduramayız. Biyolojik çeşitlilik; sağlıklı ekosistemlerin, besin güvenliğinin, pak suyun, insan sıhhatinin ve ortak refahımızın temelidir” dedi. Kentlerin bu süreçte vazgeçilmez bir rol üstlendiğini belirten Prof. Dr. Okyay, arazi kullanımı, konut, altyapı ve kamusal alanlara ait kararların biyolojik çeşitlilik kaybını hızlandırabileceğini ya da bilakis çevirebileceğini tabir etti.
“Tek Sağlık” yaklaşımı
İzmir’in tabiatla iç içe kent kimliğine dikkat çeken Okyay, memleketler arası ehemmiyete sahip Gediz Deltası’nın Akdeniz’in en büyük flamingo kolonilerinden birine konut sahipliği yaptığını hatırlattı. Okyay, “Gediz Deltası, kentimizi sayısız canlı çeşidiyle paylaştığımızı hatırlatıyor. Kent merkezinde ise Havagazı Fabrikası üzere eski sanayi alanları da tabiata ve insanlara tekrar kazandırılabiliyor. Yaklaşımımız, insan, hayvan ve ekosistem sıhhati arasındaki ayrılmaz ilişkileri kabul eden Tek Sağlık anlayışına dayanıyor. Geçen yıl Berlin Kentsel Doğa Paktı’na katılmamız, biyolojik çeşitliliği kent siyasetlerimizin merkezine yerleştirme kararlılığımızı güçlendirdi” dedi.
COP17’ye sunulacak ortak bildiri görüşülecek
Yerel idarelerin global etraf siyasetlerinde daha aktif rol üstlenmesi gerektiğini vurgulayan Okyay, kentlerin karar alma süreçlerine katılması, daha geniş yetkilere ve direkt finansman kaynaklarına erişmesi gerektiğini söyledi. Paktın siyasi önderlerinin COP17’ye sunulacak ortak bildiriyi görüşeceğini belirten Okyay, “Bu bildiri açık ve ortak formda şu iletisi vermeli: Kentler sadece global maksatların uygulayıcıları değildir; birebir vakitte bu maksatların şekillendirilmesinde de ortaktır” sözlerini kullandı.
“Kentler öncü rol üstleniyor”
Berlin Kentsel Doğa Paktı Koordinasyon Ofisi Berlin Temsilcisi ve Koordinatörü Sandra Naumann, İzmir’deki toplantının kentler arası iş birliğini güçlendirdiğini söyledi. Paktın 2021-2022 yıllarında şekillenmeye başladığını ve farklı bölgelerden yaklaşık 90 kenti bir araya getirdiğini belirten Naumann, “Burada sadece konuşmuyoruz; somut adımlar atıyoruz” dedi ve kentlerin tecrübe paylaşımı ve dayanışmayla biyolojik çeşitliliğin korunmasına katkı sunduğunu vurguladı.
Paola Lepori: Maksadımız ortak
Berlin Kentsel Doğa Paktı Koordinasyon Ofisi ICLEI Europe Temsilcisi ve Koordinatörü Paola Lepori, kentlerde biyoçeşitliliğin bir lüks olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Konut, ulaşım ve iktisat üzere öncelikler arasında tabiatın geri planda kalabildiğini belirten Lepori, “Ağaç dikiyor, doğal alanları güzelleştiriyor ve müdafaayı sürdürüyoruz. Berlin Kentsel Doğa Paktı’nın farklı kentleri ortak bir hedef etrafında buluşturuyor. Doğayı müdafaa uğraşını sürdüren kentlere teşekkür ediyorum” diye konuştu.
IUCN’den İzmir’de tabiat vurgusu
Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) temsilcisi Lorena Skuto, tabiatın kentlerin geleceği için kıymetine dikkat çekti. IUCN Genel Direktörü Dr. Grethel Aguilar adına konuşan Skuto, sağlıklı ekosistemlerin havayı ve suyu temizlediğini, sel riskini azalttığını ve kentlerde sıcaklığı dengelediğini belirtti. Doğal alanların insan sıhhatini, toplumsal refahı ve kentlerin afetlere karşı direncini desteklediğini vurgulayan Skuto, Berlin Kentsel Doğa Paktı’nın kentler arası tecrübe paylaşımını ve doğayı muhafazaya yönelik çalışmaları güçlendirdiğini söyledi.
Andreas Kraus: Biyoçeşitlilik kent planlamasının ayrılmaz modülü olmalı
Berlin Eyaleti İklim Eylemi ve Çevre Daimi Müsteşarı Andreas Kraus, kentlerdeki planlama ve yatırım kararlarının biyoçeşitliliği direkt etkilediğini belirterek tabiatın korunmasının kentsel gelişimin temel ögelerinden biri olması gerektiğini söyledi. Berlin öncülüğünde başlatılan Berlin Kentsel Doğa Paktı’nın daha fazla kenti bir araya getirmesinden duyduğu memnuniyeti lisana getiren Kraus, paktın ortak taahhütler ve iş birliği yoluyla kentsel biyoçeşitliliği muhafazayı amaçladığını tabir etti. İklim değişikliğiyle uğraş ve tabiatın korunmasında mahallî idarelerin değerli sorumluluklar üstlendiğini vurguladı.
“Temel kıymetlere geri dönmeliyiz”
Dublin Belediye Başkan Yardımcısı Alison Field, kentlerde yeşil alanların artırılması, çocukların tabiatla buluşturulması ve mahallî besin üretiminin desteklenmesi gerektiğini söyledi. Doğayla temasın hayat kalitesini ve çocukların etraf şuurunu artırdığını belirten Field, su badiresi ve savaşların besin tedarikini etkileyebileceğine dikkat çekerek lokal üretimin kıymetini vurguladı. Doğayı muhafazanın, tabiatla daha fazla vakit geçirmenin ve mahallî üretimi desteklemenin birbiriyle temaslı olduğunu tabir eden Field, “Temel kıymetlere geri dönmemiz gerektiğine inanıyorum” dedi.
Doğa ve kent siyasetleri masaya yatırıldı
Prof. Dr. Pınar Okyay’ın moderatörlüğündeki panelde ise tabiatın kent planlamasına dahil edilmesi, biyolojik çeşitliliğin korunması ve mahallî idarelerin etraf siyasetlerindeki rolü ele alındı. Panele İzmir Büyükşehir Belediye Meclis Üyesi Elvin Sönmez Güler, Berlin Eyaleti İklim Eylemi ve Çevreden Sorumlu Müsteşarı Andreas Kraus, Dublin Belediye Başkan Yardımcısı Alison Field ve Matosinhos Belediye Meclis Üyesi Manuela Alvares katıldı. Sürdürülebilir kentler için milletlerarası iş birliğinin güçlendirilmesi de değerlendirildi.
İzmir’de üç kent daha Berlin Kentsel Doğa Paktı’na katıldı
İzmir’de düzenlenen Berlin Kentsel Doğa Paktı yıllık toplantısının birinci gününde Tarihi Asansör’de düzenlenen merasimle İrlanda’nın Dublin, Macaristan’ın Veszprém ve Portekiz’in Matosinhos kentleri Berlin Kentsel Doğa Paktı’na dahil oldu. Program, oturumlar, tematik masa çalışmaları ve saha seyahatleriyle devam edecek.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
