Diş hekimliğinde çapraşık diş ve uyumsuz çene bağlantılarını düzenleyen ortodontik tedavilerde, sürecin en kritik evrelerinden biri de pekiştirme (retansiyon) periyodu. Tedavi sonrası dişler, etraf dokuların ve periodontal liflerin eski tertibine dönme eğilimi nedeniyle yine yer değiştirebiliyor. Pekiştirme devrinin son derece değerli bir süreç olduğunu belirten İstanbul Okan Üniversitesi Diş Hastanesi Ortodonti Uzmanı Dt. His Güneş konuyla ilgili şunları söyledi; “Tedavi sonrasında dişlerin tekrar yer değiştirmesi biyolojik bir eğilim. Her ortodontik tedavi sonrasında bu eğilim beklenmekle birlikte, bilhassa polidiastema (dişler ortası çoklu boşluk) olaylarında, rotasyonu düzeltilmiş dişlerde ve ark genişletmesi uygulanmış olaylarda eğilim daha barizdir. Bu nedenle elde edilen estetik ve işlevsel sonucun kalıcı olabilmesi için uygun bir pekiştirme planına gereksinim duyulur.”
Kopma ya da Deformasyon Hasta Tarafından Fark Edilmeyebilir
Uzm. Dt. His Güneş, pekiştirme maksadıyla en sık kullanılan tekniklerden birinin lingual retainer olarak isimlendirilen sabit ince teller olduğunu söylüyor ve şu noktaların altını çiziyor: “Bu teller ekseriyetle bir taraftaki kanin dişten öbür taraftaki kanin dişlerin (köpek dişleri) art yüzeyine yapıştırılır ve daima tesir göstererek dişlerin yerinde kalmasını sağlar. Tellerin kopması ya da deformasyonu birçok vakit hasta tarafından fark edilmeyebilir. Diş sabitleyicinin bir noktadan kopması durumunda dişlerde süratli ve bazen asimetrik kaymalar görülebilir. Şayet tel bükülürse, istenmeyen kuvvetler oluşturarak dişleri yanlış istikametlere hareket ettirme riski de ortaya çıkar.”
Bir başka yaygın pekiştirme aracı ise “Essix Plak” olarak bilinen şeffaf, çıkarılabilir sabitleyiciler. Bu plaklar tüm diş arkını sararak genel bir stabilite sağlarken, estetik açıdan da hastalar tarafından daha kolay kabul ediliyor. Kıymetli bir yanı da temizliğinin kolay olması. Lakin aktifliği büsbütün sistemli kullanıma bağlı. Plak takılmadığında ya da kırılıp kullanılamaz hale geldiğinde dişler vakitle eski pozisyonlarına dönmeye başlayabilir. Bilhassa tedavinin birinci aylarında kısa vadeli aksaklıklar bile diş hareketini başlatabilir.
Ortodontik tedavinin ayrılmaz bir modülü olan pekiştirme sürecinin ihmal edilmemesi gerektiğinin altını çizen Uzm. Dt. His Güneş, sabit ve hareketli sabitleyicilerin birlikte kullanımının birden fazla vakit en inançlı yaklaşım olduğunu belirtiyor. Diş sabitleyicilerin kırılması, kopması yahut nizamlı kullanılmaması durumunda dişlerdeki çapraşıklıkta nüks (tekrar etmesi-relaps) kaçınılmaz hale gelebilir ve bu da yine ortodontik tedavi muhtaçlığını gündeme getirebilir. Münasebetiyle hastaların tertipli denetimlerini aksatmamaları, diş sabitleyicilerini hakikat kullanmaları ve rastgele bir sorun fark ettiklerinde bir ortodonti uzmanına başvurmaları önemlidir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
