Meme kanseri çoğunlukla ileri yaşlarla ilişkilendirilse de son yıllarda genç bayanlarda görülen hadiselerdeki artış dikkat çekiyor. Milletlerarası bilgiler, bilhassa 50 yaş altındaki bayanlarda göğüs kanseri görülme sıklığının yükseldiğini gösterirken, hastalık 20’li ve 30’lu yaşlarda da ortaya çıkabiliyor. Bu sebeple genç yaşın göğüs kanserine karşı tek başına kollayıcı olmadığına dikkat çeken uzmanlar; göğüste ortaya çıkan değişikliklerin yaş sebebiyle göz ardı edilmemesi, ferdî risklerin kıymetlendirilmesi ve kuşkulu belirtilerde vakit kaybetmeden tabibe başvurulması gerektiğini vurguluyor. Memorial Göztepe Hastanesi Kanser Merkezi Başkanı Prof. Dr. Mustafa Özdoğan, “1-31 Ekim Meme Kanseri Farkındalık Ayı” kapsamında genç yaşlarda göğüs kanseri, erken teşhis, şahsa özel tarama ve yeni tedavi yaklaşımları hakkında kıymetli bilgiler verdi.
“Yaşım genç, göğüs kanseri olmam” demeyin
Meme kanserinin görülme sıklığı yaşla birlikte artsa da hastalık sadece ileri yaşların sorunu değildir. Son yıllarda bilhassa 50 yaş altındaki bayanlarda göğüs kanseri teşhislerinde artış eğilimi görülmektedir. Bununla birlikte bu durum, göğüs kanserlerinin birçoklarının artık genç yaşlarda ortaya çıktığı manasına gelmez. Buradaki en değerli ileti; 20’li ve 30’lu yaşlardaki bayanların da göğüslerinde fark ettikleri yeni bir değişikliği “Yaşım genç” diyerek ertelememeleridir.
Memedeki bu değişiklikleri önemseyin
Her yaşta göğüste yahut koltuk altında ele gelen yeni bir kitle, göğüs başından bilhassa kanlı akıntı gelmesi, göğüs cildinde çekilme yahut çökme, göğüs başında içe dönme ve tek göğüste kalıcı form ya da görünüm değişikliği değerlendirilmelidir. Bu belirtilerin görülmesi kesinlikle kanser manasına gelmez; lakin denetim edilmeden beklenmesi hakikat değildir. Bilhassa genç bayanlarda göğüs dokusunun daha yoğun olması sebebiyle kıymetlendirme sırasında mamografinin yanı sıra ultrason üzere farklı görüntüleme tekniklerinden de yararlanılabilir. Hangi sistemin kullanılacağına kişinin yaşı, bulguları ve risk durumuna nazaran karar verilmelidir.
Her genç bayanın mamografi çektirmesi gerekmiyor
Genç yaşlarda göğüs kanseri görülmesi, 20’li yahut 30’lu yaşlardaki her bayanın rutin olarak mamografi yaptırması gerektiği manasına gelmemektedir. Türkiye’de toplum temelli göğüs kanseri taraması, ortalama risk kümesindeki bayanlarda 40 yaşından itibaren uygulanmaktadır. Fakat ailesinde genç yaşta göğüs yahut yumurtalık kanseri bulunan, BRCA1 yahut BRCA2 üzere genetik değişiklik taşıyan ya da farklı sebeplerle yüksek risk kümesinde bedellendirilen kadınlarda tarama programı daha erken başlayabilir. Bu şahıslarda takip yaşı ve kullanılacak görüntüleme yolu risk durumuna nazaran belirlenmelidir.
Ailede göğüs kanseri olmaması riski sıfırlamıyor
Meme kanseri tanısı alan her genç bayanda kalıtsal bir sebep bulunmaz. Tıpkı formda ailede göğüs kanseri bulunmaması da genetik yatkınlığı büsbütün dışlamaz. Bilhassa genç yaşta teşhis, ailede birden fazla göğüs yahut yumurtalık kanseri hikayesi ve kimi özel tümör özellikleri varsa genetik danışmanlık gündeme gelebilir. Genetik kıymetlendirme, sadece hastanın tedavisinin planlanmasına değil, aile bireylerinin taşıyabileceği risklerin belirlenmesine de katkı sağlayabilir.
Tedaviler tümörün özelliklerine nazaran planlanıyor
Meme kanseri tek tip bir hastalık değildir. Tümörün hormon reseptörleri, HER2 durumu ile genetik ve moleküler özellikleri tedavinin belirlenmesinde değerli rol oynamaktadır. Son yıllarda amaca yönelik tedaviler, antikor-ilaç tedavileri ve tümörün biyolojik özelliklerini değerlendirmeye yönelik moleküler usullerde kıymetli gelişmeler yaşanmaktadır. Buradaki emel her hastaya daha fazla tedavi vermek değil; hakikat hastaya, yanlışsız vakitte ve uygun tedaviyi uygulamaktır. Bilhassa genç hastalarda tedavi planlanırken kanserin denetim altına alınmasının yanı sıra doğurganlığın korunması, gebelik planı, kemik ve kalp sıhhati ile uzun devir ömür kalitesinin de dikkate alınması ehemmiyet taşımaktadır. Yapay zeka takviyeli görüntüleme sistemleri de mamografide kuşkulu alanların kıymetlendirilmesine yardımcı olurken, tümörün genetik ve moleküler özelliklerinin incelenmesi tedavi seçiminde yol gösterici olabilmektedir. Bilhassa kimi göğüs kanseri çeşitlerinde kullanılan amaca yönelik ve antikor-ilaç tedavileri, hastalığın tekrarlama riskini azaltmaya yahut ileri evrede hastalığın denetimini sağlamaya yönelik seçenekler arasında yer almaktadır.
Erken fark etmek tedavi seçeneklerini artırıyor
Meme kanserinde farkındalık sadece belli bir yaşa gelindiğinde tarama yaptırmak manasına gelmemektedir. Bayanın kendi göğsündeki olağan görünümü ve yapıyı bilmesi, yeni gelişen değişiklikleri fark etmesi ve kuşkulu bir durumda gecikmeden tabibe başvurması büyük kıymet taşımaktadır. Özellikle genç bayanların “Bu yaşta göğüs kanseri olmaz” kanısıyla belirtileri ertelememesi gerekir. Meme kanserinde yaş ne olursa olsun, kuşkulu bir bulgunun vaktinde kıymetlendirilmesi erken teşhis ve tedavi seçenekleri açısından kıymetli avantaj sağlayabilir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
