Yaz aylarında güneş ışınlarına maruz kalma müddetinin artmasıyla birlikte ciltte güneş yanıkları, lekelenmeler, erken yaşlanma belirtileri ve birtakım alerjik tepkiler daha sık görülüyor. Bilhassa ultraviyole (UV) ışınları cilt hücrelerinin DNA yapısında hasara yol açarak, uzun vadede cilt kanseri riskini artırabiliyor. Dünya Sıhhat Örgütü’ne bağlı Milletlerarası Kanser Araştırmaları Ajansı’nın (IARC) 2022 yılı bilgilerine nazaran, dünya genelinde 1,5 milyondan fazla yeni cilt kanserleri teşhis edildi. Üstelik, evvelce daha ileri yaşlarda görülen cilt kanserleri artık 30’lu ve 20’li yaşlardaki bireylerde de daha sık karşımıza çıkıyor. Bu artışta denetimsiz güneşlenme alışkanlıkları ve çocukluk periyodundaki yoğun ultraviyole ışınlarına maruz kalma önemli rol oynuyor. Acıbadem Altunizade Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, güneşin ziyanlı tesirlerinden korunmamızda güneş hami eserlerin kilit bir rol üstlendiğini belirterek, “Koruyucu eserler ultraviyole ışınlarının cilt üzerindeki ziyanlı tesirlerini azaltarak hem erken yaşlanma sıkıntılarına hem de cilt kanseri riskine karşı değerli bir muhafaza sağlar. Lakin faal müdafaa için doğru ürün seçimi ve gerçek kullanım büyük kıymet taşır. En sık yapılan üç yanılgı; güneş koruyucuyu yetersiz ölçüde sürmek, gün içinde yenilememek ve koruyucuya güvenerek uzun mühlet güneş altında kalmaktır” diyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, güneş koruyucularda dikkat etmemiz gereken en değerli 10 kuralı anlattı; değerli teklifler ve ikazlarda bulundu.
“İstediğim kadar güneşlenebilirim” kusuruna düşmeyin!
Güneş esirgeyici kullanmanın güneş altında sınırsız müddet kalabileceğimiz manasına gelmediği ihtarında bulunan Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, “Özellikle güneş ışınlarının en yoğun olduğu 11.00-16.00 saatleri arasında direkt güneş maruziyetinden kaçınılmalı. Ayrıyeten, geniş kenarlı şapka ve UV gözetici güneş gözlüğü kullanılmalı, sık dokunmuş açık renkli giysiler tercih edilmeli ve mümkün olduğunca gölge alanlarda kalınmalıdır. Zira en tesirli güneşten korunma, güneş esirgeyici eserlerin fizikî korunma tedbirleriyle birlikte kullanılmasıyla sağlanır” bilgisini veriyor.
SPF 50 altı eserler yetersiz kalabilir
SPF (Sun Protection Factor-Güneş Müdafaa Faktörü), güneş koruyucunun cildi güneş yanığından sorumlu olan UVB ışınlarına karşı ne ölçüde koruduğunu gösteren bir pahadır. SPF kıymeti yükseldikçe cilde ulaşan UVB ışınlarının yoğunluğu azalıyor. Örneğin SPF 30, UVB ışınlarının yaklaşık yüzde 97’sini; SPF 50 de yaklaşık yüzde 98’ini filtreliyor. Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, “Bu sebeple günlük kullanımda en az SPF 30, yaz aylarında ve yoğun güneş maruziyetinde ise SPF 50 ve üzeri muhafaza sağlayan eserler tercih edilmelidir” diyor.
Sadece SPF tek başına kâfi değil
Güneş koruyucunun yüksek SPF pahası içermesi tek başına kâfi gelmiyor. Eserin hem UVB ışınlarına hem de cildin daha derin katmanlarına ulaşabilen UVA ışınlarına karşı geniş spektrumlu müdafaa sağlaması gerekiyor. Zira cilt yaşlanması ve kimi cilt kanserleriyle bilhassa UVA ışınları bağlantılı oluyor. Bu sebeple, ambalaj üzerinde “Broad Spectrum”, “UVA/UVB Koruması” yahut UVA logosu bulunan eserleri tercih etmeniz cilt sıhhatiniz için çok kıymetli.
Filtre seçimine kesinlikle dikkat edin
Güneş koruyucularda kullanılan filtreler genel olarak kimyasal (organik) ve fiziksel/mineral (inorganik) olmak üzere iki kümeye ayrılıyor. Kimyasal filtreler UV ışınlarını emerek zararsız ısı gücüne dönüştürürken, fizikî filtreler UV ışınlarını yansıtarak ve dağıtarak muhafaza sağlıyor. Günümüzde birçok eser her iki filtre kümesini birlikte içerecek halde formüle ediliyor. Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, kimyasal ve mineral filtreli koruyucuların özelliklerini şöyle anlatıyor:
“Kimyasal filtreli eserler çoklukla daha hafif yapılıdır, ciltte beyaz kalıntı bırakmaz ve kozmetik açıdan daha konforludur. Bu sebeple yağlı ve akneye eğilimli ciltlerde sıklıkla tercih edilir. Lakin çok hassas ciltlerde yahut birtakım alerjik bünyelerde tahriş gelişme riski olabilir. Fizikî filtreli eserlerde ise en sık çinko oksit ve titanyum dioksit kullanılır. Bu eserler geniş spektrumlu muhafaza sağlar ve hassas ciltlerde çoklukla daha uygun tolere edilir. Bilhassa bebeklerde, çocuklarda, gebelerde, rosacea yahut atopik dermatit üzere cilt hassasiyeti bulunan bireylerde öncelikli seçenektir.”
Cilt tipinize uygun olması çok önemli
Her güneş kollayıcı her cilt tipi için uygun olmayabiliyor. Yağlı ve akneye eğilimli ciltlerde hafif yapılı, su bazlı ve komedojenik olmayan eserlerin tercih edilmesi gerektiğini belirten Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, “Kuru ciltlerde ise nemlendirici içeriği güçlü formüller daha uygun sonuç verirken, hassas ciltlerde parfüm ve alkol içeriği düşük eserler tahriş riskini azaltır. Doğru ürün seçimi nizamlı kullanım alışkanlığını da destekler” diye konuşuyor.
Yüz ve bedeninize birebir eseri kullanmayın
Her ne kadar güneş koruyucuların temel misyonu birebir olsa da yüz ve beden cildi birbirinden farklı özelliğe sahipler. Yüz bölgesi daha ince, daha hassas ve yağ bezlerinden daha güçlü bir yapıya sahip olduğu için kullanılan eserlerin de buna uygun formüle edilmesi gerekiyor. Bilhassa akneye eğilimli şahıslarda yüz için geliştirilmiş, komedojenik olmayan ve hafif yapılı eserlerin tercih edilmesi gerekiyor. Beden için üretilen güneş koruyucular ise ekseriyetle daha yoğun kıvamlı oluyor ve geniş alanlara uygulanacak biçimde formüle ediliyor. Bu eserlerin yüz bölgesinde kullanılmasının kimi şahıslarda parlama, gözenek tıkanıklığı yahut sivilce oluşumuna yol açabildiğini anlatan Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, “Benzer halde yüz için tasarlanan küçük hacimli eserleri tüm bedene uygulamak ise pratik ve ekonomik olmayabilir. Ayrıyeten yüz eserlerinde antioksidanlar, leke aksisi etkinler yahut nemlendirici içerikler üzere ek cilt bakım bileşenleri de bulunabilir” diye konuşuyor.
20 – 30 dakika kuralına dikkat!
Çoğumuz güneş koruyucuyu plaja ulaştığımızda yahut meskenden çıkarken cildimize uyguluyoruz. Meğer bilhassa kimyasal filtreli eserlerin cilt üzerinde tesirli muhafaza oluşturabilmesi için dışarı çıkmadan yaklaşık 20-30 dakika evvel uygulanması gerekiyor. Böylelikle gözetici filtreler cilt üzerinde homojen halde yerleşebiliyor.
Cildinizde gereğince sürdüğünüzden emin olun
Güneş koruyucularda en sık yapılan yanlışlardan birinin eseri cilde çok az ölçüde sürmek olduğuna işaret eden Dr. Öğretim Üyesi Ceyda Çaytemel, şu bilgileri veriyor: “Yüz ve boyun bölgesi için yaklaşık iki parmak kuralı uygulanabilir. Tüm beden için ortalama 30-35 ml, yani yaklaşık iki yemek kaşığı eser kullanılması önerilir. Daha az ölçüde sürülen eserler ambalaj üzerinde belirtilen SPF müdafaasını sağlayamaz.”
Gün içinde her 2 saatte bir yenileyin
Güneş koruyucular gün boyunca terleme, yüzme, havlu kullanımı ve doğal aşınma sebebiyle aktifliğini kaybedebiliyor. Bu sebeple ortalama her iki saatte bir yenilenmeleri büyük ehemmiyet taşıyor. Deniz yahut havuz sonrasında ise suya sağlam eser kullanılsa bile mutlaka tazelenmesi gerekiyor.
Doğrudan güneş altında bırakmayın
Bulutlu günlerde ultraviyole ışınlarının değerli bir kısmı yeryüzüne ulaşmaya devam ediyor. Hasebiyle, yalnızca güneşli havalarda değil, yılın her devrinde güneş esirgeyici kullanmak gerekiyor. Ayrıyeten eserlerin plajda direkt güneş altında bırakılması gözetici filtrelerin bozulmasına sebep olabiliyor. Bu sebeple güneş koruyucular serin, kuru ve gölgeli ortamlarda saklanmalı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
