İBB, Haliç ve etrafındaki derelerde yürüttüğü paklık çalışmalarıyla İstanbul’a nefes aldırıyor. 2019 yılından bugüne kadar toplam 240 bin 500 metreküp taban çamuru bertaraf edilirken, yenilikçi sistemlerle çamur birikiminin ve koku sorununun önüne geçiliyor. İSKİ ise Haliç’e bağlanan derelerin paklık çalışmalarını sürdürüyor. Haliç’in paklığı, TÜBİTAK tarafından da alınan numuneler ile takip ediliyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), Haliç, İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi’ne dökülen dere ağızlarında taban çamuru tarama çalışmalarını aralıksız sürdürüyor. Çağdaş gemi filosu ve yenilikçi metotlarla yürütülen çalışmalarda, Haliç’in ekolojik istikrarı muhafaza altına alınıyor.
YENİLİKÇİ YÖNTEMLER VE KESİNTİSİZ MESAİ
Haliç’te ve Haliç’i besleyen damarlarda yürütülen taban çamuru tarama faaliyetleri yıl boyunca kesintisiz olarak sürdürülüyor. Çalışmalar kapsamında; 1 adet kazar tarama gemisi, 2 çamur dubası, 1 adet amfibi tarama aracı, 1 adet yengeç tarama gemisi, 13 adet sızdırmaz-bacalı çamur kamyonu kullanılarak Haliç ile İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi’ne mansaplanan dere ağızlarında yıllık çalışma programları doğrultusunda taban tarama faaliyetleri yürütülüyor.
Bu kapsamda 2026 yılı içerisinde Haliç’ten Kazar Tarama Gemisi ve çamur dubaları kullanılarak toplam 12.406 metreküp taban çamuru taranarak etraf mevzuatına uygun formda bertaraf edildi. Ayrıyeten Alibeyköy Deresi’nde gerçekleştirilen taban tarama çalışmaları kapsamında 453 m³ taban çamuru bertaraf alanına gönderildi.
HALİÇ DİP ÇAMURU TARAMA VE SUSUZLAŞTIRMA TESİSİ
Diğer taraftan, Haliç Dip Çamuru Tarama ve Susuzlaştırma Tesisi, bakım tamiratı yapılarak 05.06.2026 tarihinde tekrar işletmeye alındı. Bu tarih itibariyle toplam 2000 ton taban çamuru susuzlaştırılarak bertaraf edildi. Entegre bir etraf tesisi olan Haliç Dip Çamuru Tarama ve Susuzlaştırma Tesisi sayesinde, Haliç’ten taranan taban çamuru etraf mevzuatına uygun halde susuzlaştırılarak bertaraf ediliyor. Tesis, tarama faaliyetlerinin aktif ve sürdürülebilir biçimde yürütülmesine katkı sağlıyor.
Yürütülen taban tarama faaliyetleri son dört yılda şöyle gerçekleşti:
| Yıl | Haliç (m³) | Dereler (m³) | Toplam (m³) |
| 2023 | 25.176 | 6.539 | 31.715 |
| 2024 | 23.524 | 12.021 | 35.545 |
| 2025 | 24.674 | 13.839 | 38.513 |
| 2026 ( Temmuz) | 12.406 | 9.135 | 21.541 |
BATİMETRİK ÖLÇÜMLERLE ANLIK KONTROL
Kirlilikle gayrette yalnızca fizikî paklık değil, bilimsel takip de ön planda tutuluyor. Batimetrik ölçümlerle derinlik düzeyleri periyodik olarak denetim edilen Haliç’te, biriken taban çamuru anlık olarak izleniyor. Haliç genelinde koku oluşumuna sebebiyet verecek düzeyde bir taban çamuru birikiminin bulunmadığı bilimsel haritalarla teyit ediliyor. 2019 yılından bugüne kadar toplam 240 bin 500 metreküp taban çamuru yenilikçi tekniklerle bertaraf ederken, koku sorununun önüne geçiliyor.
TÜBİTAK TARAFINDAN DA PERİYODİK ÖLÇÜMLER YAPIYOR
Diğer taraftan İBB bağlı kuruluşu İSKİ, Haliç’i çevreleyen Güney Haliç ve Kuzey Haliç kolektörlerinde periyodik paklık çalışmalarını da yürütüyor. Haliç tabanında gereç birikimi oluşmaması ismine her yıl periyodik olarak Haliç’e mansaplı Kağıthane (Cendere) ve Alibeyköy Dereleri ile bu derelere bağlı yan kollar üzerinde paklık çalışması yapılıyor.
TÜBİTAK tarafından da Haliç’te her ay nizamlı olarak 10 istasyonda su kalitesi izleme çalışmaları yürütülüyor. Numuneler, 1 m, 5 m, 10 m ile ara katman, 30 m ve 35 m derinliklerden alınarak tahlil ediliyor. Bunun yanı sıra, Marmara Denizi ve İstanbul Boğazı’nda iki ayda bir 30 istasyonda, farklı derinliklerden numune alımı gerçekleşerek kapsamlı tahlilleri yapılıyor. Yapılan izleme ve tahlil çalışmalarına ait sonuçlar, her 60 günde bir raporlanarak İSKİ’ye sunuluyor.
Ayrıca günlük 518.000 metreküp kapasiteli Haliç Deniz Suyu Terfi Merkezi ile Sarıyer İlçesi Çayırbaşı Mevkii’nden alınan İstanbul Boğazı deniz suyu, Kağıthane Deresi üzerinden Haliç’ in en gereksinim duyulan noktasına ulaştırılıyor. Böylelikle Haliç’teki doğal yaşama katkı sağlanıyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
