Çoğunlukla enfekte kemirgenlerin idrarı, dışkısı yahut tükürüğüyle temas sonucu insanlara bulaşan hantavirüs, birtakım hastalarda önemli teneffüs, kalp, böbrek sıkıntılarına ve can kayıplarına yol açabilen bir enfeksiyona neden oluyor. Bilhassa uzun müddet kapalı kalmış, yetersiz havalandırılan alanlarda yapılan paklık sırasında virüs içeren partiküllerin havaya karışması enfeksiyon riskini artırabiliyor. Depolar, ahırlar, kilerler, bağ meskenleri ve kullanılmayan yazlıklar riskli alanlar ortasında yer alıyor.
Sadece Bir Çeşidi Beşerden Beşere Geçiyor
Dünya Sıhhat Örgütü’nün de açıkladığı üzere Andes virüsü, beşerden beşere bulaşabilen tek hantavirüs çeşidi etkeni olarak biliniyor. İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği’nden Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, hantavirüsün toplum içinde kolay yayılan bir enfeksiyon olmadığını söylüyor ve ekliyor: “Bugüne kadar beşerden beşere bulaş temel olarak Güney Amerika’da görülen Andes virüsü ile ilişkilendirilmiştir. Bilhassa Arjantin ve Şili’de bildirilen Andes virüsü olaylarında, yakın ve uzun müddetli temas sonrası sonlu bulaş gösterilmiştir. Avrupa ve Asya’da görülen hantavirüs tiplerinde ise beşerden beşere bulaş kanıtlanmamıştır.”
Belirtileri Grip Gibisi Şikayetlerle Karışabilir
Hantavirüs belirtileri ekseriyetle virüsle temastan 1 ilâ 8 hafta sonra ortaya çıkabiliyor. Birinci belirtiler birden fazla vakit grip gibisi şikâyetlerle karışabiliyor. Erken periyotta; ateş, baş ağrısı, yaygın kas ağrısı, halsizlik, karın ağrısı, bulantı ve kusma üzere belirtiler gözleniyor. Birtakım hastalarda hastalık ilerleyerek öksürük, nefes darlığı, akciğerlerde sıvı birikimi, tansiyon düşüklüğü, kanama bozuklukları, böbrek yetmezliği üzere ağır klinik tablolara da sebep olabiliyor. Bilhassa kemirgen teması hikayesi olan şahıslarda açıklanamayan ateş, kas ağrısı yahut nefes darlığı gelişmesi durumunda hantavirüs akla gelmelidir.
Hantavirüs Enfeksiyonunda Tedavi Süreci
Hantavirüs enfeksiyonu olan her hastada kullanılan ve aktifliği kesin kanıtlanmış antiviral ilaç bulunmuyor. Asıl yapılması gereken, yakın takip ve destekleyici tedavilerdir. Ağır seyreden hastalarda ağır bakım takibi gerekebiliyor. Günümüzde hantavirüslere karşı kullanılan bir aşı da şimdi yok.
Hantavirüsten Nasıl Korunabiliriz?
Hantavirüsten korunmada etraf paklığı büyük kıymet taşıyor. Konut ve depolara kemirgenlerin girmesini engelleyecek tedbirler alınmalı, riskli alanlar havalandırılmalı, kemirgen dışkısı bulunan alanlar süpürülmemeli, nemlendirilerek temizlenmelidir. Kemirgenlerle temas ihtimali bulunan şahıslar yüksek risk taşır. Bilhassa tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar, depo çalışanları, ahır ve kiler paklığı yapanlar daha dikkatli olmalıdır. Riskli alanları süpürme virüs partiküllerinin havaya yayılmasına neden olabileceğinden önerilmez. Paklık sırasında maske ve eldiven kullanılmalı, sonrasında eller çabucak yıkanmalıdır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
