Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu (SHMYO) Optisyenlik Programından Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, 27 Haziran Dünya Güneş Gözlüğü Günü dolayısıyla güneş gözlüğü seçimi konusunu kıymetlendirdi.
Güneşin ziyanlı ışınları göz sıhhatini tehdit ediyor
Yaz aylarıyla birlikte güneş gözlüğü kullanımının arttığını tabir eden Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, “Ancak birçok kişi güneş gözlüğünü sadece bir moda aksesuarı olarak görüyor. Meğer güneş gözlüğü, gözleri güneşin ziyanlı ultraviyole (UV) ışınlarından koruyan değerli bir sıhhat gerecidir. Güneşten gelen UV ışınları sadece cildimizi değil, gözlerimizi de tesirler. Uzun mühlet korunmasız halde UV ışınlarına maruz kalmak; katarakt, kornea hasarları, göz yüzeyi hastalıkları ve sarı nokta hastalığı üzere önemli sıhhat problemlerinin gelişme riskini artırabilir. Bu sebeple güneş gözlüğü kullanımı estetik bir tercih değil, göz sıhhatini müdafaaya yönelik bir gerekliliktir.” dedi.
Güneş gözlüğü alırken nelere dikkat edilmeli?
Güneş gözlüğü alırken dikkat edilmesi gerekenleri anlatan Dr. Özdemir, “Tüketicilerin dikkat etmesi gereken birinci ve en değerli özellik, gözlüğün UV müdafaa özelliğine sahip olmasıdır. Camın koyu renkli olması tek başına müdafaa sağladığı manasına gelmez. Bir güneş gözlüğünün ne kadar koyu olduğu değil, UV ışınlarını ne ölçüde engellediği değerlidir. Bu sebeple satın alınacak eserin UV400 muhafaza özelliğine sahip olması gerekmektedir. UV400 ibaresi, gözlüğün 400 nanometreye kadar olan UVA ve UVB ışınlarının büyük kısmını engelleyebildiğini gösterir. Ayrıyeten eser üzerinde CE işaretinin bulunması ve güneş gözlükleri için geçerli olan EN ISO 12312-1 standardına uygun olması kıymetlidir. Bu standart, güneş gözlüklerinin güvenlik ve performans kriterlerini belirlemektedir.” diye konuştu.
Koyu cam her vakit daha fazla müdafaa sağlamıyor
Toplumda en sık yapılan yanlışlardan birinin de koyu renkli camların gözleri daha yeterli koruduğunu düşünmek olduğunu söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, şöyle devam etti:
“Oysa UV filtresi bulunmayan koyu camlar, kimi durumlarda hiç gözlük kullanmamaktan daha ziyanlı olabilir. Koyu cam sebebiyle göz bebeği büyür ve göz içerisine daha fazla ışık girer. Şayet cam kâfi UV muhafazasına sahip değilse, kişi gözlerini koruduğunu düşünürken daha fazla ziyanlı ışına maruz kalabilir. Bu sebeple güneş gözlüğü seçerken yalnızca camın renginin koyuluğuna değil, UV müdafaa özelliğine odaklanılmalıdır.”
Her mevsimde birebir güneş gözlüğünü kullanmak yanlışsız değil
Güneş gözlüğü seçiminde mevsimsel şartların da göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Dr. Özdemir, camların ışık geçirgenliklerine nazaran kategori 0’dan kategori 4’e kadar sınıflandırıldığını söyledi ve “Kategori 0 ve 1 camlar düşük ışık şartlarında kullanılırken, kategori 2 orta ışık şartlarında ve kategori 3 camlar yoğun güneş ışığında günlük kullanım için en uygun seçeneklerdir. Kategori 4 camlar ise yüksek dağlık bölgeler, kar yansımalarının yoğun olduğu alanlar ve çok güçlü güneş ışığına maruz kalınan ortamlar için tasarlanmıştır.” biçiminde konuştu.
Farklı coğrafik bölgelerde de farklı cam kategorilerine gereksinim duyulabilir
Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, günlük kullanımda en yaygın olarak kategori 2 ve kategori 3 camların tercih edildiğini söz ederek, şöyle devam etti:
“Güneş gözlüğü cam kategorilerinde cam koyuluğu kategori 0’dan kategori 4’e gerçek artmakta olup günlük kullanım için en yaygın tercihler kategori 2 ve kategori 3 camlardır. Kategori 4 camlarla araç kullanılması önerilmemektedir. Bu sebeple İstanbul’da mart ayında kullanılan bir güneş gözlüğü ile temmuz ayında kullanılan güneş gözlüğünün cam kategorisinin birebir olması her vakit gerçek bir tercih değildir. Tek bir güneş gözlüğünü dört mevsim kullanmak birçok vakit kâfi görsel konforu ve müdafaayı sağlamayabilir. Hatta güneş ışığının daha az olduğu periyotlarda gereğinden koyu cam kullanılması, göze ulaşan ışık ölçüsünü azaltarak görme performansını olumsuz etkileyebilir. Misal formda birebir mevsimde farklı coğrafik bölgelerde de farklı cam kategorilerine gereksinim duyulabilir. Örneğin temmuz ayında İstanbul ve Trabzon üzere farklı iklim özelliklerine sahip kentlerde, optimum görsel konfor ve muhafaza sağlayacak cam kategorileri farklılık gösterebilir. Velhasıl, nasıl ki tek bir ayakkabıyla dört mevsimi geçirmek mümkün değilse, tek bir güneş gözlüğüyle de her mevsimde tıpkı görsel konforu ve muhafazayı sağlamak mümkün değildir.”
Kategori 4 camlarla araç kullanılmamalı
Dr. Özdemir, kategori 4 camların görünür ışığın yaklaşık yüzde 95’ini engelleyebildiğini belirterek, “Kategori 4 camlar görünür ışığın yaklaşık yüzde 95’ini engelleyebildiğinden araç kullanımı sırasında tercih edilmemelidir. Bu camlar şoförün görüşünü olumsuz etkileyebilir ve trafik güvenliği açısından risk oluşturabilir.” dedi.
Büyük çerçeveli gözlükler daha tesirli müdafaa sağlayabiliyor
Güneş gözlüğü seçiminde sadece cam kalitesinin değil, çerçeve yapısının da kıymetli olduğunu tabir eden Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, “Gözlüğün yüz yapısına uygun olması, buruna rahat oturması ve göz etrafını mümkün olduğunca kapatması gerekir. Büyük çerçeveli gözlükler, güneş ışınlarının üstten, alttan ve yanlardan göze ulaşmasını azaltır. Bilhassa bombeli dizayna sahip gözlükler yanlardan gelen ışınlara karşı ek müdafaa sağlayabilir. Bu sebeple güneş gözlüğü seçerken sırf görünüşüne değil, göz etrafını ne ölçüde koruduğuna da dikkat edilmelidir.” diye konuştu.
Güneş gözlüğü emniyetli satış noktalarından alınmalı
Günümüzde güneş gözlüklerinin marketlerden internet sitelerine kadar pek çok farklı noktada satılabildiğini hatırlatan Dr. Özdemir, “Güneş gözlükleri günümüzde tıbbi aygıt kapsamında değerlendirilmemekte, kollayıcı eser kategorisinde yer almaktadır. Bu sebeple marketlerde, akaryakıt istasyonlarında, dokuma mağazalarında, internet sitelerinde ve seyyar satış noktalarında dahi satılabilmektedir. Lakin göz sıhhatini direkt etkileyen bir eserin sırf görünüşüne yahut fiyatına bakılarak satın alınması hakikat değildir. Optisyenlik kurumları İl Sağlık Müdürlükleri ve ilgili kamu kurumları tarafından tertipli olarak denetlenmektedir. Buna rağmen farklı satış noktalarında satılan güneş gözlüklerinin UV muhafaza özelliklerinin doğrulanması mümkün değildir. Bu sebeple tüketicilerin güneş gözlüğü satın alırken sağlam satış noktalarını tercih etmeleri ve eserin teknik özelliklerini sorgulamaları büyük ehemmiyet taşımaktadır.” tabirinde bulundu.
Kalitesiz güneş gözlükleri önemli sıhhat meselelerine yol açabilir
Yeterli UV müdafaasına sahip olmayan güneş gözlüklerinin uzun müddet kullanımının kıymetli riskler taşıdığına dikkat çeken Dr. Özdemir, “Yeterli UV muhafazasına sahip olmayan güneş gözlüklerinin uzun müddet kullanılması; katarakt gelişim riskinin artmasına, kornea hasarlarına, göz yüzeyinde tahriş ve hassasiyete, sarı nokta bölgesinde hasara ve görme kalitesinde bozulmalara sebep olabilir. Bilhassa çocuklar, açık havada çalışan bireyler ve güneşe uzun müddet maruz kalan şahıslar risk altındaki kümeler arasında yer almaktadır.” dedi.
Çocukların gözleri daha fazla korunmalı
Çocukların göz yapılarının yetişkinlere nazaran UV ışınlarına karşı daha hassas olduğunu vurgulayan Dr. Özdemir, “Çocukların göz merceğinin daha geçirgen olması sebebiyle ziyanlı UV ışınları gözün daha derin yapılarına ulaşabilmektedir. Bu sebeple çocuklarda güneş gözlüğü kullanımı ihmal edilmemelidir. Çocuklar için seçilecek güneş gözlüklerinde UV400 müdafaası, CE işareti, kırılmaya güçlü gereç kullanımı ve yüz yapısına uygunluk kesinlikle dikkate alınmalıdır.” diye konuştu.
Güneş gözlüğü bir moda eseri olmanın çok ötesinde
Güneş gözlüğünün bir moda eseri olmanın çok ötesinde, göz sıhhatini koruyan kıymetli bir yardımcı olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, “Tüketicilerin sırf fiyatına, markasına yahut görünümüne nazaran değil; UV müdafaasına, standartlara uygunluğuna ve satın aldıkları satış noktasının güvenilirliğine nazaran seçim yapmaları gerekir. Unutulmamalıdır ki gerçek seçilmiş bir güneş gözlüğü sadece daha konforlu bir görüş sağlamakla kalmaz, tıpkı vakitte göz sıhhatinin korunmasına da değerli katkı sunar.” biçiminde kelamlarını tamamladı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
