İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Ege Geriatri Derneği iş birliğiyle düzenlenen 5. Milletlerarası Katılımlı, 14. Ulusal İzmir İleri Yaş Sempozyumu’nun sonuç bildirgesi yayımlandı. Bildirgede, afetlere hazırlığın yaşlılarla birlikte yürütülmesi vurgulanırken, “Yaş Dostu İzmir Afet Eylem Planı” için çalıştay düzenlenmesi planlandığı açıklandı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Ege Geriatri Derneği iş birliğinde, 1-2 Ekim tarihlerinde İzmir Büyükşehir Belediyesi Mustafa Necati Kültür Merkezi’nde düzenlenen 5. Memleketler arası Katılımlı, 14. Ulusal İzmir İleri Yaş Sempozyumu’nda yaşlı bireylerin afet öncesinde, sırasında ve sonrasında karşılaşabileceği riskler çok yönlü ele alındı. Sempozyumun akabinde yayımlanan sonuç bildirgesinde, yaşlı bireylerin afet planlarında sırf korunması gereken şahıslar olarak değil, bilgi ve tecrübeleriyle tahlil ve karar süreçlerinin faal bir modülü olarak yer alması gerektiği vurgulandı.
Yaş Dostu İzmir Afet Eylem Planı için hazırlık
Sempozyumun en kıymetli çıktılarından biri İzmir için planlanan yeni çalışma oldu. Sempozyum Düzenleme Kurulu; yaşlı bireylerin sıhhatini, güvenliğini, bağımsızlığını, ömür kalitesini ve karar süreçlerine iştirakini merkeze alan yaş dostu, kapsayıcı ve afetlere dirençli kentlerin geliştirilmesini desteklediğini açıkladı. Bu doğrultuda Kent Konseyi, üniversiteler, lokal idareler, yaşlı örgütleri, AFAD, Kızılay, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve Sağlık Müdürlüğü başta olmak üzere kurumlar arası iş birliğiyle “Yaş Dostu İzmir Afet Eylem Planı” çalıştayı düzenlenmesi planlanıyor.
Yaşlılar afet planlarının etkin paydaşı olacak
Sonuç bildirgesinde yaşlıların sadece afetlerden etkilenen yahut korunması gereken bir küme olarak değerlendirilmemesi gerektiği vurgulandı. Yaşam tecrübeleri, bilgi birikimleri ve yaşadıkları bölgeye ait bilgileri sebebiyle yaşlı bireylerin afet idaresinin etkin paydaşlarından biri olması gerektiği belirtildi. Risk değerlendirmesinden afet planlarının hazırlanmasına, tahliye güzergâhları ve toplanma alanlarının belirlenmesinden süreksiz barınmaya, sıhhat hizmetlerinden tatbikatların kıymetlendirilmesine kadar tüm süreçlerde yaşlıların görüşlerinin alınması gerektiğine dikkat çekildi.
Risk ve kırılganlık haritaları oluşturulmalı
Bildirgenin dikkat çeken tekliflerinden biri de yaşlı bireylere yönelik risk ve kırılganlık haritalarının hazırlanması oldu. Yalnız yaşayan, hareket yahut duyusal kısıtlılığı bulunan, bilişsel problemleri olan, daima ilaç ya da tıbbi aygıt kullanan ve bakım ihtiyacı bulunan yaşlıların gereksinimlerinin afet meydana gelmeden evvel belirlenmesinin ehemmiyetine işaret edildi. Afet planlarının da bu gereksinimleri kapsayacak biçimde bütüncül hazırlanması; arama-kurtarma, sıhhat ve toplumsal müdafaa sistemlerinin yaşlı bireylerin özel ihtiyaçları gözetilerek oluşturulması gerektiği belirtildi.
Afet çantasında ilaç ve reçete uyarısı
Sempozyumda yaşlı bireylerin ferdî afet hazırlığına ait somut teklifler de sıralandı. Tertipli kullanılan ilaçların yanı sıra ilaç raporları ve reçetelerin, tıbbi aygıtların, gözlüklerin, işitme aygıtlarının, protezlerin ve öbür ferdî sıhhat ihtiyaçlarının afet çantasında ya da kolay ulaşılabilecek inançlı bir yerde hazır bulundurulması önerildi. Kullanılan ilaçların isimlerinin, dozlarının ve kullanım sıklıklarının da yazılı olarak bulundurulmasının afet anında sıhhat hizmetlerinin devamlılığı açısından değer taşıdığı kaydedildi.
İklim krizi yaşlılar için de değerli bir afet riski
Bildirge sadece zelzele üzere afetlere değil, iklim krizinin beraberinde getirdiği risklere de dikkat çekti. Aşırı sıcaklar, yangınlar, hava kirliliği ve sellerin yaşlı bireyler üzerindeki tesirlerinin dikkate alınması ve mahallî ölçekte kollayıcı ve önleyici siyasetlerin geliştirilmesi gerektiği belirtildi. Yaş dostu kent yaklaşımının sadece erişilebilir ulaşım ve fizikî etrafla sonlu kalmaması; afetlere hazırlık, inançlı tahliye, süreksiz barınma, sıhhat ve toplumsal hizmetlerin devamlılığı ile afet sonrası hayatın yine kurulmasını da kapsaması gerektiği vurgulandı.
Sağlık ve bakım afet sonrasında da kesintiye uğramamalı
Sempozyum sonuçlarında kronik hastalıkların takibi, ilaç tedavileri, tıbbi aygıt ihtiyaçları, bakım hizmetleri ve acil sıhhat hizmetlerinin afet sırasında ve sonrasında kesintisiz sürdürülebilmesi için gerekli düzeneklerin oluşturulması daveti yapıldı. Acil servislerde de çoklu hastalık ve ilaç kullanımı, deliryum, demans, düşme ve travma riski ile ruhsal aciller üzere ileri yaşta daha sık karşılaşılabilen durumlara hassas, yaş dostu bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiği söz edildi. Afet sonrasındaki sürecin sırf hayatta kalmakla sonlu olmadığı belirtilerek yaşlı bireylerin inançlı barınma, sıhhat, bakım, toplumsal ve psikososyal dayanak muhtaçlıklarının karşılanması, toplumsal alakalarının tekrar kurulması ve ömürlerini yine inşa edebilmelerinin desteklenmesi gerektiği kaydedildi.
“Yaşlılar için değil, yaşlılarla birlikte”
Sempozyumun iki gün boyunca yürütülen oturumlarının akabinde ortak bildiri ise şu sözlerle özetlendi: “Afetlere hazırlık afet anında başlamaz. Yaşlılar için değil, yaşlılarla birlikte hazırlanmak gerekir.” Yaşlı bireylerin sırf afetlerin mağdurları olmadığı; tecrübeleri, bilgileri ve hayat alanlarına ait birikimleriyle afetlere dirençli toplumların oluşturulmasında tahlilin kıymetli bir modülü olduğu vurgulandı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
