İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Ulaşım Ana Planı 2040 (UPİ) çalışmaları kapsamında düzenlenen Paydaş Çalıştayı ile kentte ulaşımın geleceğini ortak akılla şekillendirmeyi sürdürüyor. Planın kasım ayında tamamlanması hedefleniyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, inançlı, sürdürülebilir, çevreci bir ulaşım için İzmir Ulaşım Ana Planı 2040 (UPİ) çalışmalarına Paydaş Çalıştayı ile devam etti. Tarihi Havagazı Fabrikası’nda düzenlenen çalıştaya; İzmir Büyükşehir Belediye Lider Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, Konak Belediye Lideri Nilüfer Çınarlı Keyifli, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Zeki Yıldırım, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Hakan Uzun, İzmir Büyükşehir Belediye Lider Danışmanı Prof. Dr. Yalçın Alver, akademisyenler, sivil toplum örgütleri, dernekler ve odaların temsilcileri, İzmir Büyükşehir Belediyesi bürokratları ve üniversite öğrencileri katıldı.
Yıldır: Yeni kavramlar üzerine baş yormalıyız
İzmir Büyükşehir Belediye Lider Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, ulaşımın da bir kent hakkı olduğunu söyleyerek “Burada kıymetli olan insan. Hareketlilik artıyor ancak burada düşünmemiz gereken hareketlilik insan hareketliliği olmalı. Temel noktalara ihtimam göstermemiz lazım. Bir öteki husus sürdürülebilirlik. Elden geldiğince yeni kavramlar üzerine baş yormamız gerektiğini, o bahiste uygulamalara öncelik vermemiz gerektiğini anlamak durumundayız. Aksi takdirde gelecekte, bugün önemsemediğimiz birçok sorunun büyük mevzular olarak karşımıza geldiğini görebiliriz” dedi.
Uzun: Az örneklerden biri olacak
İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Hakan Uzun, kentin ulaşım ana planı hazırlama konusunda değerli bir deneyimi olduğunu belirterek “Geçmiş yıllara baktığımızda bu periyodun en büyük farkı şu oldu; ulaşım ana planlarında yapılan en büyük tenkit mekânsal planlarla ahengi hususundadır. Bu periyot liderimizin da talimatlarıyla şöyle bir fırsat gelişti; İzmir kent bütünü nazım plan çalışmalarıyla ulaşım ana planı çalışmaları paralel gitmeye başladı. Bu çok değerli, ender örneklerden biri olacak. Bu sayede iki plan ortasındaki ahenk da en yüksek seviyeye çıkarılmış olacak” dedi.
Alver: Liderimiz kentimizi geleceğe hazırlamak için büyük bir uğraş içinde
İzmir Büyükşehir Belediyesi Lider Danışmanı Prof. Dr. Yalçın Alver, İzmir ulaşım ana planı çalışmalarının Ağustos 2025’te başladığını ve ağır data toplama süreciyle süratle ilerlediğini söyledi. Alver, nüfusu 4,5 milyonu aşan ve hareketlilik seviyesi Türkiye ortalamasının üzerinde olan İzmir için ulaşım planlamasının kritik değer taşıdığını vurguladı. İzmir Büyükşehir Belediye Lideri Dr. Cemil Tugay’ın göreve geldiği günden bu yana bilim ve planlama temelli yaklaşımları önceleyerek kenti geleceğe hazırlama istikametinde güçlü bir irade ortaya koyduğunu söz eden Alver, 2025 ağustosta başlayan süreçte on binlerce anket, trafik sayımı, toplu taşıma memnuniyet anketi üzere çalışmalar yapıldığını söyledi. Alver, “Bugünkü paydaşlarımızın katkılarıyla İzmir’in 2040 vizyonunda, beşer yıllık dilimler halinde ulaşım talebinin nerelere gideceğini öngöreceğiz” dedi ve 4-5 ay içinde sonuçları elde edeceklerini kaydetti.
“Ulaşımın tüm ögelerini kapsayan bir plan yapmayı hedefliyoruz”
UPİ 2040 Proje Müdürü Melike Sarım Boynuyoğun, UPİ 2040 bilgilendirme sunumu yaptı. Boynuyoğun, “İzmir’in ulaşım vizyonunu birlikte belirlemek ve daha düzgün bir noktaya getirmek için bir ortadayız. Bu nedenle tüm ulaşım ögelerini kapsayan bir plan oluşturmayı hedefliyoruz” tabirlerini kullandı. Proje Bağlantı Uzmanı Murat Çağatay ise “Çalıştay Metodoloji Bilgilendirme Sunumu” yaptı.
Günlük seyahatlerin yüzde 35’i raylı sistemlerle
İzmir Ulaşım Ana Planı 2040 kapsamında saha araştırmaları yapıldı. Ekim 2025’te başlatılan hane halkı anket çalışmaları ile 20 bin 332 hane ve bin 176 öğrenci yurdunda toplam 68 bin 838 bireyle yüz yüze görüşme yapıldı. Kent genelindeki 693 mahallede yürütülen çalışmalar sonucunda kişi başına günlük hareketlilik oranının 1,51’den 1,77’ye yükseldiği belirlendi. Elde edilen bilgiler, İzmir’in gelecekteki ulaşım yatırımları ve 2040 yılı ulaşım planlaması için değerli bir altyapı oluştururken, kentte her gün yaklaşık 1,8 milyon kişinin toplu taşımayı kullandığını ortaya koydu. Araştırmaya nazaran günlük seyahatlerin yüzde 35’i raylı sistemlerle gerçekleştirilirken, raylı sistem kullanımının yüzde 47’sini metro oluşturdu.
68 bin bireyle görüşüldü
İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Ulaşım Ana Planı için kentin ulaşım haritasını çıkarıyor. Kentteki mevcut ulaşım sıkıntılarını tespit edecek ve gelecekteki gereksinimleri öngörecek İzmir Ulaşım Ana Planı 2040, kapsamlı bir yol haritası sunacak.
İzmir Ulaşım Ana Planı 2040 çalışmaları kapsamında, kentin mevcut ulaşım yapısını tahlil etmek, gelecekte oluşacak ulaşım taleplerini öngörmek hedefiyle kapsamlı saha araştırmaları gerçekleştirildi. Bu kapsamda yürütülen çalışmalar doğrultusunda, Ekim 2025’te başlayan hane halkı anket çalışmaları tamamlandı. 20 bin 332 hane ve 1176 öğrenci yurdunda toplam 68 bin 838 bireyle yüz yüze görüşme yapıldı. Kent genelinde 693 mahallede yürütülen çalışmalar sonucunda kişi başı günlük hareketlilik oranının 1,51’den 1,77’ye yükseldiği tespit edildi. Elde edilen bilgiler, kentte her gün yaklaşık 1,8 milyon kişinin toplu taşıma araçlarını kullandığını ortaya koydu. Günlük seyahatlerin yüzde 35’inin raylı sistemlerle gerçekleştirildiği belirlenirken, raylı sistem kullanımının yüzde 47’sini metro oluşturdu.
Çalışmanın bundan sonraki sürecinde, elde edilen bilgiler doğrultusunda İzmir’in ulaşım geleceğine yönelik senaryolar ile yatırım kararları belirlenecek. İzmir Ulaşım Ana Planı’nın kasım ayında tamamlanarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın onayına sunulması hedefleniyor.
İzmir Ulaşım Ana Planı 2040 kapsamında, evvelki yıllarda hazırlanan ulaşım planlarının yanı sıra Türkiye-Avrupa Birliği Mali İşbirliği IPA II (2014-2020) Programı kapsamında hazırlanan İzmir Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Planı (SUMP İzmir-SKUp İzmir) da kıymetlendirilerek planlama sürecine entegre edilecek. Ulaşım Ana Planı, sadece mevcut ulaşım sistemlerinin tahlil edilmesi ve geleceğe yönelik projeksiyonların hazırlanmasıyla hudutlu kalmayacak; kentin gereksinimlerine bütüncül tahliller sunacak çok boyutlu düzenlemeleri de içerecek.
Hangi hususlar ele alınıyor?
Planlama çalışmaları kapsamında;
• Mevcut ulaşım altyapısı ve sistemlerinin analizi
• Nüfus ve ekonomik büyüme öngörüleri doğrultusunda gelecek projeksiyonlarının hazırlanması
• Kara, deniz, hava ve raylı sistemler ortasında entegrasyonun güçlendirilmesi
• Yol, köprü ve terminal üzere ulaşım altyapılarının planlanması
• Karayolu projeleri ve ulaşım koridorlarının düzenlenmesi
• Otopark alanları ile park et-devam et sistemlerinin geliştirilmesi
• Bisiklet yolları, mikromobilite uygulamaları ve motorsuz ulaşım tahlillerinin planlanması
• Yaya ulaşımı, yaya bölgeleri ve engelli erişimine yönelik uygulamalar
• Otobüs sınırları, duraklar ve orta toplu taşıma sistemlerinin planlanması
• Transfer merkezleri ve toplu taşıma entegrasyonunun geliştirilmesi
• Raylı sistem sınırlarının yaygınlaştırılması
• Akıllı ulaşım sistemleri, trafik idaresi ve sinyalizasyon uygulamaları
• Kent içi yük nakliyatına yönelik çözümler
• Düşük emisyon bölgeleri ve e-mobilite uygulamaları
• Etraf ilçelerle ulaşım temaslarının güçlendirilmesi
• Üst ölçekli ulaşım yatırımları ve mekânsal plan kararlarının desteklenmesi
• Ulaşım siyasetleri, stratejileri ve aksiyon planlarının oluşturulması
• Kamu, özel bölüm ve sivil toplum kuruluşlarının iştirakiyle şeffaf ve iştirakçi bir planlama sürecinin yürütülmesi ele alınıyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
