Yaz aylarında tabiatta geçirilen mühletin artması, kene kaynaklı hastalıklara karşı dikkatli olunmasını da mecburî hale getiriyor. İnsanlarda görülen kene kaynaklı enfeksiyonlar arasında tesir alanı açısından en geniş coğrafyaya sahip hastalıklardan biri olan “Kırım Kongo Kanamalı Ateşi”nin (KKKA) şimdiki sayılara nazaran Afrika, Asya, Orta Doğu ve Doğu Avrupa’da 30’dan fazla ülkede görüldüğü biliniyor. Türkiye’de ise olayların bilhassa Tokat, Sivas, Yozgat ve Çorum başta olmak üzere İç Anadolu’nun kuzeyi, Orta Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun kuzeyinde yoğunlaştığı görülüyor. İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, ülkemizde her yıl nisan-ekim ayları arasında görülen hastalığın, haziran ve temmuz aylarında en yüksek düzeye ulaştığına dikkat çekiyor.
Kimler Risk Kümesinde?
Hastalık temel olarak “hyalomma marginatum” çeşidi keneler aracılığıyla bulaşıyor ve virüs, kenenin deriye tutunması ya da çıplak elle ezilmesi sonucu bedene yayılıyor. Bunun yanı sıra enfekte hayvanların yahut hastaların kan ve beden sıvılarıyla temas yoluyla da bulaşabiliyor. Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar, veteriner doktorlar, kasaplar, sıhhat çalışanları ile endemik bölgelerde yaşayan yahut bu bölgelere seyahat eden bireyler en büyük risk kümeleri arasında.
Belirtiler Aniden Başlıyor
Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, kene tutunmasının akabinde belirtilerin çoklukla 1-5 gün içinde ortaya çıktığını söylüyor ve erken teşhis açısından kıymetli ihtarlarda bulunuyor: “Hastalık yüksek ateş, halsizlik, baş ve kas ağrısı, bulantı ve kusma, ishal ve karın ağrısıyla başlar. Ağır olaylarda birkaç gün içinde diş eti, burun, mide-bağırsak, idrar yolları ve öbür organlarda önemli kanamalar oluşabilir. İlerleyen olaylarda ise şok ve çoklu organ yetmezliği gelişebiliyor. Mevt olayları ise çoğunlukla şiddetli kanama, şok ve organ yetmezliği sebebiyle meydana geliyor. Bu sebeple erken teşhis ve tedavi, hastalığın seyrinde büyük değer taşıyor. Hastalığın tedavisinde aktifliği kanıtlanmış özel bir antiviral ilaç bulunmasa da takviye tedavinin vaktinde uygulanması ömür kurtarıcı bir role sahip.”
KKKA’dan Korunmak için 5 Adım!
Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, KKKA’ya karşı alınabilecek en tesirli korunma metotlarını de hatırlatarak, 5 adımdan oluşan bir liste paylaşıyor:
- Kıyafet Seçimi: Riskli alanlarda uzun kollu ve paçaları kapalı, mümkünse açık renkli kıyafetler tercih edin.
- Kontrol: Riskli alanlardan her meskene döndüğünüzde bedeninizi kesinlikle denetim edin.
- Temasa Dikkat: Vücuda tutunan kene fark ettiğinizde keneye çıplak elle temas etmeyin ve ezmeyin.
- İlk müdahale: Vakit kaybetmeden uygun bir materyal kullanarak, keneyi deriye en yakın noktadan dikkatlice çıkarın.
- Destek Alın: Keneyi bedenden çıkaramıyorsanız süratlice en yakın sıhhat kuruluşuna başvurun.
Isırma Sonrası İlk 10 Gün Dikkat!
Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, bilhassa kene çıkarıldıktan sonra bireylerin 10 gün boyunca ateş, halsizlik, iştahsızlık, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma ve ishal üzere belirtiler açısından kendilerini takip etmeleri gerektiğini söylüyor. Bu belirtilerden rastgele birinin gelişmesi halinde vakit kaybetmeden bir sıhhat kuruluşuna başvurulması değerli. Kenelerin artmasıyla aşı konusu da gündemde. Lakin bugün için KKKA’ya karşı dünya genelinde yaygın kullanıma girmiş, aktifliği kabul edilmiş bir aşı mevcut değil. Bu sebeple korunma tedbirleri ve erken farkındalık, hastalıkla uğraştaki güçlü yerini koruyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
