Yaz aylarının gelmesiyle birlikte kene kaynaklı hastalıklarda artış yaşanıyor. Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Kısmı Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatma Bozkurt, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hakkında kıymetli ikazlarda bulundu. Prof. Dr. Bozkurt, özellikle kırsal alanlarda bulunan vatandaşların kene temasına karşı dikkatli olmaları gerektiğini belirterek, kene tutunması sonrası birinci 3 günün hayati kıymet taşıdığına dikkat çekti.
Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahili Tıp Bilimleri Kısmı Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatma Bozkurt, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığının, Nairovirüs kümesine ilişkin bir virüsün neden olduğu, ateş ve kanama bulgularıyla seyreden önemli bir enfeksiyon hastalığı olduğunu söyledi.
Hastalık 30 farklı kene tipi tarafından taşınabiliyor
Prof. Dr. Fatma Bozkurt, şu bilgileri verdi:
“İlk sefer 1944 yılında Kırım’da tanımlanan hastalık, daha sonra Kongo’da da görülmesi nedeniyle bu iki bölgenin ismiyle anılmaktadır. Asya, Afrika, Orta Doğu ve Doğu Avrupa’da yaygın olarak görülen hastalık, yaklaşık 30 farklı kene çeşidi tarafından taşınabilmektedir. Türkiye’de birinci hadise 2002 yılında tespit edilmiş olup, bilhassa Karadeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde olay sayılarında artış gözlenmektedir.”
En yaygın bulaşma yolu: Kene ısırması
Prof. Dr. Fatma Bozkurt, hastalığın bulaşma yollarının net olduğunu lakin sadece kene ısırmasıyla sonlu olmadığını belirterek şu bilgileri paylaştı:
“KKKA’nın en sık bulaşma biçimi, virüsü taşıyan kenelerin insanı ısırmasıdır. Bilhassa kırsal bölgelerde ve hayvancılığın ağır olduğu alanlarda risk artmaktadır.
Enfekte hayvanlarla temas da risk oluşturuyor
Virüs taşıyan büyükbaş ve küçükbaş hayvanların kanı, dokuları yahut beden sıvılarıyla temas edilmesi hastalığın bulaşmasına neden olabilir. Hayvanlar birden fazla vakit hastalığı belirti göstermeden geçirebildiği için dikkatli olunması gerekmektedir.
İnsanlar ortasında da bulaşabiliyor
KKKA hastalarının kanı, beden sıvıları yahut dokularıyla direkt temas edilmesi durumunda hastalık beşerden beşere da bulaşabilmektedir. Bu nedenle sıhhat çalışanlarının ve hasta yakınlarının gerekli esirgeyici tedbirleri alması büyük kıymet taşımaktadır.”
Kene ısırdığında kritik saatlere dikkat!
Kene tutunmasının akabinde ortaya çıkabilecek belirtilerin yakından takip edilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Bozkurt, yüksek ateş ve kas ağrısı üzere şikâyetlerin ciddiye alınması gerektiğini belirtti. Prof. Dr. Bozkurt, KKKA’nın en sık görülen belirtilerini şöyle sıraladı:
- Yüksek ateş
- Şiddetli baş ağrısı
- Kas ve eklem ağrıları
- Halsizlik
- Bulantı ve kusma yer alırken, ileri evre olaylarda önemli kanamalar da görülebilmektedir.
Prof. Dr. Bozkurt, “Kene ısırması sonrasında bilhassa kuluçka mühleti olan birinci 3 günlük periyot büyük ehemmiyet taşımaktadır. Bu süreçte ortaya çıkan belirtiler vakit kaybetmeden değerlendirilmelidir” dedi.
Yapışan keneye kolonya dökmeyin, yakmayın
Toplumda yaygın olarak uygulanan birtakım prosedürlerin önemli riskler taşıdığına dikkat çeken Prof. Dr. Fatma Bozkurt, kenenin üzerine kolonya dökmek, sigara bastırmak ya da yakmaya çalışmak üzere müdahalelerin son derece yanlış olduğunu söyledi.
“Kene üzerine kimyasal husus dökülmesi yahut yakılmaya çalışılması sırasında kene kusabilir ve taşıdığı enfekte sıvıyı insan bedenine aktarabilir. Bu durum enfeksiyon riskini artırır” diyen Prof. Dr. Bozkurt, kenenin uygun prosedürlerle ve mümkünse sıhhat kuruluşlarında çıkarılması gerektiğini vurguladı.
Keneden korunmak için bu tavsiyelere kulak verin
Kene tutunmasını önlemenin en tesirli yolunun doğru kıyafet seçimi olduğunu belirten Prof. Dr. Bozkurt, şu tekliflerde bulundu:
- Kırsal alanlara giderken uzun kollu ve açık renkli kıyafetler tercih edilmeli.
- Pantolon paçaları çorapların içine sokulmalı.
- Otların ve çalıların ağır olduğu bölgelerde dikkatli olunmalı.
- Açık alandan dönüşte beden nizamlı olarak kene açısından denetim edilmeli.
- Böcek kovucu spreylerden yararlanılabilir.
Her kene KKKA taşımaz ancak önlem kural
Her kenenin Kırım Kongo Kanamalı Ateşi’ne neden olmadığını belirten Prof. Dr. Fatma Bozkurt, buna karşın önlemli davranmanın değerine dikkat çekti.
Özellikle tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar, çobanlar, veteriner doktorlar, kırsal bölgelerde yaşayanlar ile piknik yapan ve tabiat yürüyüşlerine katılan bireyler risk kümesinde yer alıyor.
Prof. Dr. Bozkurt, “Kene ile temas halinde panik yapılmamalı fakat belirtiler dikkatle izlenmeli ve gerekli durumlarda sıhhat kuruluşlarına başvurulmalıdır. Erken farkındalık ve gerçek müdahale, hastalığın seyrinde büyük değer taşımaktadır” dedi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
